tìm kiếm

Trang nhất > Kinh tế thế giới

Thứ Sáu, 23/10/2020 | 13:09:18 GMT+7
Việt Nam trở thành sự thay thế đầy hứa hẹn cho các doanh nghiệp Mỹ ở châu Á?

Việt Nam nổi lên là điểm đến sản xuất thay thế lý tưởng của các doanh nghiệp Mỹ, một phần do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và chuỗi cung bị gián đoạn do đại dịch virus Corona.

11/09/2020 10:05:00

• Tháng 7 năm nay, Việt Nam và Mỹ đã kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao - minh chứng cho quan hệ kinh tế và song phương ngày càng cải thiện kể từ sau Chiến tranh Việt Nam.

• Vietnam Briefing trao đổi về các xu hướng trong quan hệ Việt Nam - Mỹ, quan hệ kinh tế ngày càng phát triển và các doanh nghiệp Mỹ có thể tận dụng và hưởng lợi từ việc chuyển sản xuất sang Việt Nam như thế nào.

Sau 04 thập kỷ kể từ khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, quan hệ của Việt Nam - Mỹ đã thay đổi đáng kể. 

Việt Nam trở thành sự thay thế đầy hứa hẹn cho các doanh nghiệp Mỹ ở châu Á? - 1

• Việt Nam nổi lên là điểm đến sản xuất thay thế lý tưởng của các doanh nghiệp Mỹ, một phần do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và chuỗi cung bị gián đoạn do đại dịch virus Corona.

• Vietnam Briefing trao đổi về các xu hướng trong quan hệ Việt Nam - Mỹ, quan hệ kinh tế ngày càng phát triển và các doanh nghiệp Mỹ có thể tận dụng và hưởng lợi từ việc chuyển sản xuất sang Việt Nam như thế nào.

Sau 04 thập kỷ kể từ khi kết thúc Chiến tranh Việt Nam, quan hệ của Việt Nam - Mỹ đã thay đổi đáng kể. 

Sau Chiến tranh Việt Nam năm 1975, Mỹ và Việt Nam tuyên bố bình thường quan hệ ngoại giao vào ngày 11/7/1995. Tháng 7/2020, Mỹ và Việt Nam kỷ niệm 25 năm thiết lập quan hệ ngoại giao - với việc Mỹ chúc mừng Việt Nam giữ chức Chủ tịch ASEAN và tái khẳng định ủng hộ Việt Nam, bao gồm việc giải quyết hòa bình các tranh chấp, pháp trị, tự do hàng hải và thương mại không bị cản trở giữa các quốc gia khác.

Kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao, Mỹ và Việt Nam đã tăng cường quan hệ, với thương mại song phương tăng từ 450 triệu USD năm 1994 lên 77 tỷ USD năm 2019. Mỹ đã trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, trong khi Việt Nam trở thành thị trường xuất khẩu tăng trưởng nhanh nhất của Mỹ.

Năm 1986, Việt Nam tiến hành cuộc cải cách kinh tế lớn được gọi là “Đổi mới”, ưu tiên xây dựng kinh tế thị trường và tạo cơ hội cạnh tranh khu vực tư nhân. Dân số ngày càng tăng là đầu tư đáng kể cho các doanh nghiệp quốc tế. Trong nhiều năm, Mỹ và Việt Nam đã phối hợp đàm phán về hiệp định thương mại song phương, có hiệu lực vào năm 2001.

Hiệp định đã giúp gỡ bỏ một số hàng rào phi thuế quan, đồng thời giảm thuế đối với nhiều loại hàng hóa, trung bình từ 3 đến 40%, bao gồm cả nông sản, sản phẩm động vật và điện tử. Việt Nam cũng được hưởng quy chế tối huệ quốc (MFN), quy chế quan trọng để trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama đã thúc đẩy Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - hiệp định thương mại tự do (FTA) liên quan đến các nước ASEAN cùng với Mỹ và Australia. Việt Nam được coi là một trong những nước hưởng lợi lớn nhất từ FTA này khi được tiếp cận thị trường Mỹ. Tuy nhiên, tất cả đã dừng lại vào năm 2017 khi Tổng thống Trump không tham gia Hiệp định, khẳng định nó sẽ làm suy yếu các doanh nghiệp và giảm việc làm của Mỹ.

Tuy nhiên, tháng 3/2018, Việt Nam và 10 quốc gia khác đã ký Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) mà không có Mỹ. Bất chấp những trở ngại, thương mại song phương giữa Mỹ và Việt Nam vẫn tăng trưởng và các nhà phân tích dự báo quan hệ thương mại giữa  hai nước tiếp tục phát triển mạnh.

Quan hệ an ninh ổn định góp phần cải thiện quan hệ song phương 

Năm 2018, tàu sân bay USS Carl Vinson của Hải quân Mỹ đã có chuyến thăm lịch sử tại Việt Nam. Cùng năm đó, Việt Nam cũng lần đầu tiên tham gia Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) - cuộc diễn tập quân sự trên biển do Mỹ đăng cai tổ chức hai năm một lần. Năm 2016, Mỹ dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam; cả hai nước đã và đang thiết lập quan hệ quân sự chặt chẽ hơn và trao đổi quân sự cấp cao.

Dựa trên mối quan hệ này, Hà Nội cũng đã được chọn để tổ chức hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều Tiên vào tháng 02/2019, củng cố thêm tầm vóc của Việt Nam trên trường thế giới.

Ông Alexander Vuving, chuyên gia an ninh châu Á tại Trung tâm Nghiên cứu an ninh châu Á - Thái Bình Dương ở Hawaii thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ cho rằng, “Việt Nam nắm giữ chìa khóa trong việc cân bằng quyền lực khu vực”. Nếu Mỹ chia sẻ quan điểm này, Mỹ sẽ tiếp tục có mối quan hệ tích cực và phát triển với Việt Nam.

Tranh chấp thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tác động lớn đến Việt Nam. Các nhà xuất khẩu của Việt Nam đã nhận thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm của họ, đặc biệt là hàng dệt may. Việt Nam đã nổi lên là một giải pháp thay thế Trung Quốc đối với các nhà đầu tư hưởng lợi từ chiến lược Trung Quốc+1 liên quan đến các nhà đầu tư dịch chuyển hoặc mở rộng sang các nước khác để tăng khả năng tiếp cận thị trường.

Cần lưu ý là điều này đã xảy ra, nhưng chiến tranh thương mại đã thúc đẩy quá trình này. Được thúc đẩy bởi chi phí lao động tăng, nhu cầu đa dạng hóa và việc chính phủ chuyển trọng tâm từ các lĩnh vực thâm dụng lao động sang các ngành công nghệ cao nên các công ty Mỹ tại Trung Quốc đã dần chuyển các hoạt động sản xuất sang Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam./.

(Thu Hà dịch)