tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Sáu, 04/12/2020 | 00:15:51 GMT+7
Tổng thống Trump liệu có từ chối nhận thua

Trump từng tuyên bố ông không hứa rời Nhà Trắng trong hòa bình nếu thất cử, làm dấy lên lo ngại Mỹ rơi vào khủng hoảng hậu bầu cử và những gì tuyên mà ông từng lên tiếng giờ đang hiện hữu.

05/11/2020 16:36:00

Trump từng tuyên bố ông không hứa rời Nhà Trắng trong hòa bình nếu thất cử, làm dấy lên lo ngại Mỹ rơi vào khủng hoảng hậu bầu cử và những gì tuyên mà ông từng lên tiếng giờ đang hiện hữu.

Khi ngày bầu cử tổng thống năm 2016 càng tới gần, các phát biểu của ứng viên Donald Trump khi đó ngày càng gây tranh cãi. Ông tuyên bố chỉ có cuộc bỏ phiếu gian lận mới có thể khiến ông thất cử. Trong vòng tranh luận trực tiếp thứ ba, Trump được hỏi liệu ông có chấp nhận kết quả của cuộc bỏ phiếu này nếu thua Hillary Clinton hay không.

Tổng thống Trump liệu có từ chối nhận thua - 1

"Tôi sẽ xem xét vào lúc đó. Tôi không thể nói bất cứ điều gì lúc này. Tôi sẽ xem xét nó vào thời điểm đó. Điều tôi đã thấy thật sự rất tệ", Trump nói. Câu trả lời của Trump lúc đó khiến nhiều người lo ngại kịch bản ông có thể từ chối chấp nhận kết quả bầu cử nếu thua ứng viên Clinton, khi trước đó thường xuyên cáo buộc quá trình bầu cử Mỹ có nhiều gian lận.

Tổng thống Trump rõ ràng không phải là người dễ dàng nhượng bộ. Vậy nếu ông nhất định không nhận thua, nhất định không rời bỏ ghế Tổng thống Mỹ, thì liệu ông còn cơ hội tái đắc cử không?

Không một ứng cử viên Tổng thống Mỹ nào trong lịch sử hiện đại từng từ chối nhượng bộ. Nhưng cũng không có điều luật nào yêu cầu họ phải nhượng bộ cả. Khi một ứng cử viên bị thua trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ, thì theo truyền thống, ứng cử viên đó sẽ thừa nhận thất bại - một cách nhanh chóng và công khai - bằng một bài phát biểu. Điều này sẽ giúp việc chuyển giao quyền lực được nhẹ nhàng hơn.

Tổng thống Trump liệu có từ chối nhận thua - 2

Tổng thống Mỹ Donald Trump (giữa) tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 23/9. Ảnh: NYTimes.   

Nhưng một bài phát biểu như thế không phải là một phần của luật pháp Mỹ. Đó chỉ là một việc làm tự nguyện. Mà Tổng thống Trump thì đã từng tỏ ra rằng ông không muốn chuyển giao quyền lực trong hòa bình, và bây giờ thì con đường tái đắc cử của ông đang hẹp lại. Vậy nếu ông từ chối nhượng bộ ngay cả khi đã thua trước Joe Biden trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ 2020 thì sao?

Nếu không có bài phát biểu nhận thua của Tổng thống, thì những phần không công khai của quá trình bầu cử - chẳng hạn như các hoạt động của Đại cử tri đoàn - sẽ được hé lộ và được sử dụng để quyết định kỳ bầu cử theo một cách chưa từng có tiền lệ. Điều đó có nghĩa là kết quả có thể được quyết định bởi Tòa án hoặc các phần mơ hồ khác của luật pháp.

Mặc dù người Mỹ đã quen với việc sau khi có kết quả bầu cử thì sẽ có bài phát biểu nhượng bộ công khai từ ứng cử viên thua cuộc, nhưng điều đó không nhất thiết phải xảy ra.

Liệu có kịch bản Tổng thống Trump và ông Joe Biden hòa nhau trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ không? Câu trả lời đơn giản là có. Điều này ít có khả năng xảy ra, nhưng vẫn là có. Và nếu “cuộc chiến” Trump vs. Biden cuối cùng sẽ hòa thật, thì đây lại là điều sẽ xảy ra tiếp theo:

Tổng thống Trump liệu có từ chối nhận thua - 3

Đám đông vây quanh tại điểm kiểm phiếu bang Arizona 

Việc bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ thuộc về các thành viên của Hạ viện, còn việc lựa chọn Phó Tổng thống sẽ thuộc về Thượng viện. Thực tế, Tổng thống không hẳn được chọn ra vào Ngày Bầu Cử. Các thành viên của Đại cử tri đoàn sẽ tập hợp ở các bang của họ vào ngày thứ Hai sau ngày thứ Tư thứ hai trong tháng 12 sau kỳ bầu cử để chính thức bầu ra Tổng thống. Năm nay, ngày trọng đại đó sẽ là ngày 14/12.

Nếu việc bầu chọn được trao cho Hạ viện, thì các bang sẽ bầu theo từng đơn vị. Điều đó có nghĩa là: Tất cả các thành viên của Hạ viện từ một bang sẽ tập hợp lại với nhau và bầu, giống như một bang “mini” của họ vậy. Mỗi đoàn sẽ có một phiếu bầu.

Một lần nữa, kết quả bầu cử của ông Trump ở nhiều tiểu bang lại thể hiện tốt hơn nhiều so với các cuộc thăm dò khảo sát trước bầu cử, nhưng ông Biden vẫn cho thấy xác suất chiến thắng của ông vẫn còn cao mặc dù khá sát, ít nhất trong vài ngày nữa.

Một trong những lý do chính là đại dịch COVID-19 đã khiến một số lượng lớn cử tri đi bỏ phiếu sớm hay bỏ phiếu qua thư để tránh xếp hàng quá đông đúc ở khu vực bầu cử.

Lần đầu tiên trong hơn một thế kỷ qua, số lượng kỷ lục hơn 100 triệu cử tri Mỹ bỏ phiếu sớm trước ngày bầu cử so với khoảng 58 triệu phiếu bầu sớm vào năm 2016. Trong hơn 60 triệu phiếu bầu qua thư, nhiều lá phiếu vẫn còn đang trên đường đến địa điểm kiểm phiếu.

Tổng thống Trump liệu có từ chối nhận thua - 4

Bà Hillary Clinton từng công khai phát biểu nhận thua ông Donald Trump trong kỳ bầu cử năm 2016. Ảnh: AFP/ Getty Images/ JEWEL SAMAD

Hiên nay ban vận động tranh cử của ông Trump đã đệ nhiều đơn kiện lên tòa án, mở đường cho việc phản đối kết quả tại các bang chiến trường có thể quyết định kết cục cuộc đua Nhà Trắng.

Phía ông Trump hôm 4/11 tìm cách can thiệp vào Pennsylvania với lá đơn gửi Tòa án Tối cao Mỹ, yêu cầu phân xử việc các lá phiếu nhận được vào giai đoạn ba ngày sau ngày bầu cử có được coi là hợp lệ hay không, Reuters cho hay.

Phía ông Trump cũng thông báo sẽ yêu cầu kiểm phiếu lại ở Wisconsin, đồng thời đã đệ đơn kiện ở Michigan và Pennsylvania nhằm dừng việc kiểm phiếu tại hai bang này, với lý do không được tiếp cận và giám sát một cách công bằng.

Luật Wisconsin cho phép một ứng viên đề nghị kiểm phiếu lại nếu cách biệt phiếu phổ thông nhỏ hơn 1%. Theo hãng nghiên cứu Edison Research, ông Biden hiện dẫn trước ông Trump tại bang bang này với cách biệt hơn 20.000 phiếu, tức 0,6%.

Trong khi đó, ông Biden được cho là giành chiến thắng ở Michigan với cách biệt 67.000 phiếu, tương đương 1,2%.

Việc kiểm phiếu năm nay tại một số bang diễn ra chậm hơn mọi năm vì lượng phiếu bầu vắng mặt và phiếu bầu được gửi qua đường bưu điện rất lớn.

Tại nhiều bang, việc kiểm đếm các lá phiếu trong nhóm này chỉ được thực hiện kể từ ngày bầu cử (3/11). Phiếu gửi đi mà có dấu bưu điện là ngày bầu cử vẫn được tính.

Chính điều này khiến phe ông Trump cho rằng việc gian lận phiếu bầu có thể xảy ra. Tuy nhiên, nhiều cử tri lựa chọn cách bỏ phiếu này vì lo ngại về dịch bệnh tại Mỹ - yếu tố làm thay đổi cục diện mùa bầu cử năm nay.

Việc đệ đơn kiện của phe ông Trump gợi nhớ đến cuộc bầu cử năm 2000.

Năm đó, tình thế bám đuổi sát nút giữa ông George W. Bush và ông Al Gore dẫn đến việc tái kiểm phiếu ở bang Florida. Chiến thắng cuối cùng cho ông Bush, với cách biệt chỉ 537 phiếu phổ thông ở Florida, được định đoạt bằng một phán quyết gây tranh cãi của Tòa án Tối cao Mỹ. Không chỉ người Mỹ mà các nhà quan sát quốc tế cũng bày tỏ lo ngại về nguy cơ "khủng hoảng hiến pháp" hậu bầu cử Mỹ năm nay./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)