tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Tư, 28/10/2020 | 21:25:11 GMT+7
Tổ chức Y tế Thế giới liệu có điều tra được nguồn gốc Covid-19

Trong nhiều tuần trước khi nhóm chuyên gia tới, Trung Quốc đã quyết liệt phản đối yêu cầu từ các quốc gia khác về việc cho phép điều tra độc lập nguồn gốc của virus corona.

09/10/2020 15:36:00

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã gửi chuyên gia đến Trung Quốc để điều tra nguồn gốc của virus corona gây dịch COVID-19. Thế nhưng không rõ Chính phủ Trung Quốc cho điều tra tới đâu.

Bắc Kinh xem cuộc điều tra như bằng chứng cho thấy Trung Quốc là một cường quốc toàn cầu, có trách nhiệm và minh bạch. Nhưng cuộc điều tra của WHO có thể sẽ mất nhiều tháng.

Cuộc điều tra của WHO diễn ra khi Trung Quốc phải đối mặt với phản ứng dữ dội trên toàn cầu, bao gồm từ Mỹ, vì đã đánh giá thấp và xử lý dịch chưa tốt.

Tổ chức Y tế Thế giới liệu có điều tra được nguồn gốc Covid-19 - 1

Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus trong cuộc gặp với lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào tháng 1 - Ảnh: NY Times

Trong nhiều tuần trước khi nhóm chuyên gia tới, Trung Quốc đã quyết liệt phản đối yêu cầu từ các quốc gia khác về việc cho phép điều tra độc lập nguồn gốc của virus corona.

Theo New York Times, Bắc Kinh cố gắng làm chệch hướng bằng cách gợi ý (không có bằng chứng) rằng virus có thể có nguồn gốc từ nơi khác.

Giờ đây, các quan chức Trung Quốc đang thổi phổng biện pháp chống dịch của Bắc Kinh như hình mẫu cho thế giới, đồng thời tấn công Mỹ vì đã trốn tránh trách nhiệm của mình trong cuộc chiến toàn cầu chống lại COVID-19.

Chính quyền Tổng thống Trump đã chỉ trích cuộc điều tra của WHO. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo mới đây cho biết ông kỳ vọng một cuộc điều tra hoàn toàn minh bạch.

Quan hệ giữa Trung Quốc và các nước phương Tây đang xấu đi nhanh chóng trên nhiều khía cạnh như quân sự, công nghệ, thương mại hay nhân quyền. Các chuyên gia lo ngại rằng Bắc Kinh sẽ tìm cách giới hạn phạm vi nghiên cứu để không làm bẽ mặt Chính phủ Trung Quốc.

Tổ chức Y tế Thế giới liệu có điều tra được nguồn gốc Covid-19 - 2

Tiến sĩ Mike Ryan cho hay WHO vẫn đang chờ Trung Quốc cho phép đội chuyên gia tới điều tra nguồn gốc Covid-19. Nguồn: First Post.

Hôm 8/10 WHO cho hay họ đang chờ đợi chính quyền Bắc Kinh phê chuẩn kế hoạch cho phép một đội chuyên gia quốc tế tới Trung Quốc để điều tra nguồn gốc của đại dịch do virus corona chủng mới gây nên.

Giám đốc Chương tình Y tế khẩn cấp của WHO, Tiến sĩ Mike Ryan, nói trong một cuộc họp đặc biệt của ban giám lãnh đạo tổ chức này rằng WHO đã lựa chọn nhiều ứng viên chuyên gia từ khắp nơi trên thế giới để thực hiện sứ mệnh này, và giờ họ chỉ còn chờ đợi chính quyền Bắc Kinh quyết định xem ai sẽ được vào đội ngũ quốc tế và thời điểm mà họ sẽ tới Trung Quốc.

“Một danh sách các ứng viên đã được gửi tới chính quyền Trung Quốc để họ quyết định, và để chuẩn bị cho các bước tiếp theo, triển khai đội ngũ đó”- Tiến sĩ Ryan nói trước một nhóm cố vấn gồm các đại diện mỗi nước, tuy nhiên không nêu rõ thời điểm mà danh sách trên được gửi đi.

WHO hiện đang chịu sức ép lớn phải thực hiện yêu cầu mà các nước thành viên của tổ chức này đưa ra trong tháng 5, nhằm điều tra về cách thức mà Covid-19 lây lan từ động vật sang người.

Tổ chức Y tế Thế giới liệu có điều tra được nguồn gốc Covid-19 - 3

Bên ngoài chợ hải sản Huanan ở Vũ Hán, nơi có nhiều ca bệnh COVID-19 đầu tiên được ghi nhận - Ảnh: AFP

Đầu tháng 8 vừa qua, 2 chuyên gia của WHO từng làm việc với giới chức y tế và các nhà khoa học Trung Quốc đã đặt nền móng cho cuộc điều tra này. Một nhiệm vụ lớn hơn trong đó bao gồm các chuyên gia quốc tế được dự kiến sẽ bắt đầu cuộc điều tra ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc của Trung Quốc - nơi dịch bắt nguồn - “chỉ trong vài tuần” sau đó, WHO từng nói trong tháng 7.

Trong cuộc họp đặc biệt vừa qua, các đại diện đến từ Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Australia đã kêu gọi WHO cử đội ngũ chuyên gia và chia sẻ thêm thông tin về nhiệm vụ này. “Sự minh bạch trong nhiệm vụ lần này là rất quan trọng, chúng tôi muốn có thêm thông tin về thành viên của đội ngũ quốc tế và chương trình làm việc của họ”- Phó Thư ký Y tế Australia và là thành viên ban điều hành WHO Caroline Edwards cho biết.

Tuy nhiên, các nhà quan sát nói rằng WHO không thể triển khai một đội ngũ chuyên gia tới một nước thành viên mà không nhận được sự cho phép của nước thành viên đó.

“Bởi vậy, nếu như Trung Quốc đặt điều kiện với nhóm chuyên gia trong danh sách, thì theo khía cạnh luật pháp quốc tế, WHO sẽ chịu sự trói buộc”, Ayelet Berman, chuyên gia nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Luật pháp Quốc tế, Trường ĐH Quốc gia Singapore, nhận định.

Giới phân tích nói rằng tính hợp lệ của nhiệm vụ lần này sẽ còn tùy thuộc vào việc ai sẽ tham gia và cách mà nó vận hành, đặc biệt là sau khi có nhiều lời chỉ trích rằng WHO đã thiên vị Trung Quốc trong những tuần đầu tiên mà đại dịch bùng phát.

Mỹ đã cáo buộc rằng đại dịch Covid-19 lây lan khắp thế giới như hiện nay là do WHO quá phụ thuộc vào thông tin mà chính quyền Bắc Kinh công bố, và chỉ công bố về việc lây nhiễm từ người sang người vào thời điểm vài tuần sau khi dịch bùng phát.

Tổ chức Y tế Thế giới liệu có điều tra được nguồn gốc Covid-19 - 4

Xét nghiệm COVID-19 ở Vũ Hán, Trung Quốc hồi tháng 5 - Ảnh: AP

Phía Trung Quốc khẳng định rằng họ đã giữ liên lạc với WHO trong suốt khoảng thời gian đại dịch diễn ra. Trong hôm đầu tuần này, đại diện của Trung Quốc, Zhang Yang, thuộc Ủy ban Y tế Quốc gia Trung Quốc, đã nói với Ban điều hành của WHO rằng: Trung Quốc luôn luôn minh bạch và có trách nhiệm trong việc hoàn thành các cam kết quốc tế.

Tuy nhiên phải nói rằng ngay từ đầu năm Bắc Kinh đã phản bác lại những lời kêu gọi của Mỹ và Australia mở cuộc điều tra nguồn gốc virus corona chủng mới. Họ cho rằng đây là cách để hai nước này đổ lỗi cho Trung Quốc đã gây ra đại dịch. Nhưng Bắc Kinh sau đó đã ủng hộ một nghị quyết mà WHO đưa ra, trong đó kêu gọi mở cuộc điều tra khoa học.

Wang Yiwei- Giám đốc Viện Quan hệ Quốc tế và Nghiên cứu châu Âu tại ĐH Renmin (Trung Quốc), nói rằng đội ngũ chuyên gia nên được lựa chọn bởi WHO “dựa trên nền tảng chuyên môn của họ” để cuộc điều tra “không bị chính trị hóa”.

“Ở Trung Quốc có câu nói như sau, hãy tìm sự thật từ thực tế, tuy nhiên một số người Mỹ hay Chính phủ phương Tây lại muốn đổ lỗi cho Trung Quốc, muốn đưa ra kết luận trước rồi sau đó mới tìm kiếm thực tế”, ông Wang nói.

Mối quan ngại như trên có thể ảnh hưởng tới cách mà Bắc Kinh nhìn vào đội chuyên gia quốc tế -theo Dominic Meagher, chuyên gia thuộc ĐH Quốc gia Australia ở Canberra, nhận định.

Cũng trong ngày 8/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đổ lỗi cho Trung Quốc gây ra đại dịch. Xuất hiện tại Nhà Trắng lần đầu tiên kể từ khi xuất viện, ông tuyên bố sẽ “bắt Trung Quốc trả giá” vì những tổn thất mà đại dịch do virus corona gây ra và nói việc ông bị nhiễm virus là “một món quà từ Chúa”.

Nói về phương thuốc điều trị đã giúp ông cảm thấy “tuyệt vời” - đặc biệt là loại kháng thể thử nghiệm có tên REGN-COV2 được phát triển bởi Công ty Công nghệ sinh học Mỹ Regeneron - ông Trump nói trong một đoạn video đăng tải trên Twitter rằng ông muốn đẩy nhanh việc cung cấp phương thuốc này cho các bệnh nhân Covid-19.

 Tổng thống Trump đã được cho sử dụng hỗn hợp kháng thể trước khi ông được chuyển tới bệnh viện quân y Walter Reed điều trị hồi tuần trước, sau khi nhiễm Covid-19. Tại cơ sở y tế này, ông Trump cũng được cho sử dụng nhiều liều thuốc kháng virus, Redemsivir và thuốc Dexamethasone.

Mỹ hiện ghi nhận hơn 210.000 ca tử vong do Covid-19, cao nhất thế giới. Con số này đã gây ảnh hưởng tới vị thế của ông Trump trong con mắt cộng đồng cử tri Mỹ, ngay trong lúc chỉ còn vài tuần nữa là tới kỳ bầu cử ngày 3/11. WHO đang chịu áp lực từ các nước thành viên về việc mở cuộc điều tra liên quan tới cách mà vi rút SARS-CoV-2 lây lan từ động vật sang người.

Giới quan sát cho biết theo quy định, WHO không thể điều động chuyên gia tới một nước thành viên mà không được quốc gia đó cho phép và điều này dường như đẩy WHO vào thế khó và cho biết tính chính xác của cuộc điều tra sẽ phụ thuộc vào việc chuyên gia nào tham gia và cách thức điều tra ra sao, đặc biệt là sau những cáo buộc rằng WHO thiên vị Trung Quốc trong những tuần đầu dịch bùng phát.

Trung Quốc tuyên bố họ vẫn liên lạc chặt chẽ với WHO trong khoảng thời gian diễn ra đại dịch. Phía Bắc Kinh hôm 6/10 nói rằng họ luôn: minh bạch và có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quốc tế./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)