Diện tích đất trồng lúa được bảo vệ, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia

Chủ nhật, 31/10/2021| 16:24

Đại biểu Quốc hội cho rằng diện tích đất trồng lúa được bảo vệ, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, có dự trữ chiến lược và xuất khẩu.

Thảo luận trực tuyến về dự kiến quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025); đại biểu Mai Thị Phương Hoa (đoàn Nam Định) bày tỏ quan điểm đồng ý nhiều với nội dung trong tờ trình và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế.

Đại biểu Phương Hoa cho rằng phải thừa nhận rằng, thời gian qua quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã phát huy vai trò quan trọng trong việc tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đất đai.

Phân bổ nguồn lực đất đai đã bước đầu đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng kết cấu hạ tầng, tạo việc làm mới, tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho nhân dân và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Trong đó, đáng lưu ý là diện tích đất trồng lúa được bảo vệ, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, có dự trữ chiến lược và xuất khẩu.

Diện tích đất trồng lúa được bảo vệ, góp phần bảo đảm an ninh lương thực quốc giaĐại biểu Mai Thị Phương Hoa (đoàn Nam Định).

Tuy nhiên, nữ đại biểu đoàn Nam Định cũng góp ý thêm. Thứ nhất, theo báo cáo Chính phủ thì đến thời điểm ngày 31/12/2020 cả nước có 3,92 triệu hecta đất trồng lúa, cao hơn mức 3,5 triệu hecta theo Kết luận số 81 của Bộ Chính trị.

Đáng lưu ý là thời kỳ 2011-2020 vùng trung du và miền núi phía Bắc, Tây Nguyên diện tích đất trồng lúa tăng 69,7 nghìn hecta do phát triển và cải tạo hệ thống thủy lợi.

 Tôi đánh giá cao nỗ lực và cố gắng của Chính phủ và các địa phương trong công tác này. Tuy nhiên, diện tích đất trồng lúa lại giảm ở một số vùng khác”, đại biểu Hoa nêu ý kiến.

 Cùng với việc diện tích đất trồng lúa bị thu hẹp, nhiều lao động nông thôn bị thất nghiệp trở thành lao động tự do. Có dự án thu hồi đất lúa xong thì bị bỏ hoang hoặc triển khai một vài hạng mục rồi đắp chiếu, rất lãng phí trong khi người dân không có đất sản xuất. Đó là chưa kể một số địa phương vẫn còn để tình trạng tự ý chuyển đổi đất lúa sang mục đích khác và chưa được xử lý nghiêm.

“Do đó, tôi đề nghị xác định rõ nguyên tắc, tiêu chí cho phép chuyển đổi đất lúa, khu vực nào cần chuyển đổi, khu vực nào cần giữ”, đại biểu Mai Thị Phương Hoa bày tỏ.

Về quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 Chính phủ trình diện tích đất trồng lúa là 3,56 triệu hecta, giảm hơn 348.000 hecta. Tuy nhiên, trong số diện tích sẽ được chuyển sang đất phi nông nghiệp thì có tới 48.000 hecta đất lúa chuyển sang đất làm khu công nghiệp.

Theo tính toán của các nhà khoa học thì mỗi hecta đất nông nghiệp dành cho khu đô thị, khu công nghiệp thường kéo theo khoảng 1 đến 2 hecta đất liền kề không sử dụng được do ô nhiễm nước, khí thải.

Do đó, bà Hoa cho rằng mặc dù về lâu dài để phát triển kinh tế thì cần phải có quỹ đất dành cho khu công nghiệp nhưng cần hạn chế đến mức thấp nhất việc chuyển đổi đất lúa sang đất khu công nghiệp, vì đất này khó có thể bảo đảm quay trở lại trồng lúa.

Bên cạnh đó, vị nữ đại biểu đoàn Nam Định đồng tình với ý kiến của Ủy ban Kinh tế là đối với địa phương có diện tích đất trồng lúa lớn thì đề nghị Chính phủ có tổng kết về việc thực hiện chính sách hỗ trợ để đưa ra các chính sách phù hợp hơn và có các giải pháp để tăng giá trị lúa gạo.

Nam Định là một tỉnh đất chật, người đông thuộc Đồng bằng sông Hồng. Hiện nay, toàn tỉnh có diện tích trồng lúa là hơn 71.000 hecta.

Vụ lúa Xuân năm 2021, cả nước sản xuất được 6,9 triệu tấn lúa, riêng Nam Định sản xuất được gần 500.000 tấn lúa, gần gấp 5 lần trung bình chung cả nước. Là môt tỉnh chưa cân đối được ngân sách, do đó rất cần được Nhà nước hỗ trợ để duy trì diện tích đất trồng lúa, góp phần bảo đảm an ninh lương thực cho đất nước.

Với thực tế của Nam Định và thực tế của một số địa phương khác, đại biểu Hoa đề nghị cùng với việc quy hoạch diện tích đất trồng lúa thì cần nghiên cứu, cân nhắc một số giải pháp sau:

Thứ nhất, địa phương nào giữ đất lúa thì nhà nước cần cấp bổ sung ngân sách trung ương cho những nơi này để bảo đảm phát triển hạ tầng và xã hội, làm sao cho những nơi này không thua kém những tỉnh làm công nghiệp, dịch vụ. Có như vậy, các địa phương này mới yên tâm giữ đất lúa.

Thứ hai, lúa gạo nên được hỗ trợ giá. Nhà nước có thể công bố giá sàn đối với lúa theo từng thời điểm, bảo đảm cho người sản xuất lúa có lãi không thấp hơn 40% giá bán. Nhà nước cần hỗ trợ lãi suất tín dụng để các doanh nghiệp thu mua hết lúa gạo hàng hóa, để người dân yên tâm sản xuất.

Thứ ba, nông dân trồng lúa cần được hưởng nhiều ưu đãi, như nông dân bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh thì được hỗ trợ kinh phí mua giống, phân bón, khôi phục sản xuất, được xem xét cho khoanh nợ, giãn nợ, xóa nợ. 

Nông dân phải được hỗ trợ lãi suất vốn vay để đầu tư mua máy nông nghiệp phục vụ sản xuất. Nông dân trồng lúa được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng bảo hiểm y tế, hiện nay chỉ những hộ nghèo mới được hỗ trợ. Nông dân bị thu hồi đất lúa thì sẽ được hỗ trợ chi phí đào tạo nghề để chuyển đổi nghề, phát triển ngành nghề dịch vụ ở vùng lúa. Tôi cho rằng, nếu chúng ta làm tốt được những điều này sẽ góp phần hạn chế đáng kể được tình trạng nông dân bỏ ruộng hoang hóa.

Thứ tư, trong những trường hợp nhất định thì giá bồi thường đất lúa nên ở mức cao, sẽ làm nhà đầu tư phải chùn tay trước đất lúa và sẽ chuyển sang lấy đất khác rẻ hơn.

Thứ năm, cần xử lý nghiêm những cá nhân, tổ chức tự ý chuyển đất lúa sang mục đích phi nông nghiệp như xây dựng nhà để ở hoặc kinh doanh không đúng quy hoạch.

Thứ sáu, nhà nước cần quan tâm đầu tư xây dựng sàn giao dịch lúa gạo, tạo điều kiện kết nối thị trường gạo trong nước với thế giới và thúc đẩy tiêu thụ lúa gạo trong nước và xuất khẩu.

Cuối cùng tôi muốn nói rằng, đất lúa là một tư liệu sản xuất đặc biệt quý giá, chừng nào chúng ta còn bảo vệ nghiêm ngặt được nguồn tư liệu này thì chúng ta mới phần nào yên tâm về an ninh lương thực, dành thời gian công sức để phát triển các ngành kinh tế khác”, đại biểu Mai Thị Phương Hoa bày tỏ./.

Minh Đức

 

Top