Liệu Việt Nam có thể dẫn đầu ASEAN?

Thứ Sáu, 22/1/2021| 16:39

Các quốc gia thành viên ASEAN, cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới, đang phải đối mặt với nhiều thách thức liên tiếp bởi đại dịch toàn cầu, biến đổi khí hậu, suy thoái kinh tế và bất ổn chính trị. Tuy nhiên, Việt Nam dường như đang kiểm soát những vấn đề này tốt hơn nhiều quốc gia ở Đông Nam Á, đặc biệt là so với Indonesia. Điều này liệu có thể đưa ASEAN vào vị thế tốt nhất để dẫn dắt ASEAN vượt qua những vấn đề đang diễn ra?

Vai trò của Việt Nam đối với các chính sách về biến đổi khí hậu toàn cầu

Mục tiêu phát triển bền vững lần thứ 13 của LHQ là thực hiện các biện pháp hướng đến giải quyết các vấn đề về sự biến đổi khí hậu; các quốc gia phải đạt được năm mục tiêu, bao gồm các biện pháp giảm khí thải carbon và tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Việt Nam đã thực hiện các biện pháp này, trong khi các nước khác bao gồm Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Singapore và thậm chí nhiều quốc gia châu Âu, đang bị tụt lại phía sau.

Liệu Việt Nam có thể dẫn đầu ASEAN?

 

Theo Báo cáo Phát triển bền vững 2020, Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á duy nhất đạt được điều này. Việt Nam đang đi trước các nước còn lại của Đông Nam Á khi thúc đẩy phát triển nguồn năng lượng tái tạo. Ngoài ra, theo báo cáo của The McKinsey Global Institute về việc tìm kiếm các biện pháp thay thế năng lượng của Việt Nam trong tương lai cho thấy, Việt Nam có nguồn tài nguyên thiên nhiên to lớn với 4-5 kilowatt giờ/m2 năng lượng mặt trời và 3.000 km đường bờ biển có lượng gió ổn định trong phạm vi thích hợp, tạo lợi thế cho sản xuất điện sử dụng năng lượng mặt trời và điện gió ở Việt Nam.

Ngược lại, Indonesia là quốc gia phát thải khí nhà kính lớn thứ năm thế giới và là quốc gia có lượng khí thải lớn nhất phát thải từ rừng, với lượng khí thải ra từ 240 đến 447 triệu tấn CO2 hàng năm từ nông nghiệp, chuyển đổi rừng phát thải carbon thành đất rừng cùng với các mục đích sử dụng khác, theo báo cáo Global Forest Watch. Indonesia cũng là nơi có 4 khu vực hàng đầu khiến cho 52% tổng số cây bị mất độ che phủ từ năm 2001 đến năm 2019. Cho đến nay, có rất ít tiến bộ trong việc giảm phát thải ở Indonesia. Indonesia có thể đạt được mục tiêu giảm phát thải nếu có các biện pháp củng cố nhằm tăng ngân sách cho việc này, cũng như đưa ra các chính sách tài chính để giảm thải năng lượng và sử dụng đất.

Nền kinh tế Việt Nam đang phát triển bất chấp COVID-19

Ngay cả trong những thời điểm khó khăn bất thường này, nền kinh tế Việt Nam đã có khả năng phục hồi đáng kể. Việt Nam có thể thoát khỏi bẫy kinh tế COVID-19 vì ít nhất ba lý do: chính phủ Việt Nam khuyến khích giảm thuế, chậm nộp thuế và chậm tiền sử dụng đất cho các doanh nghiệp. Luật đầu tư ở Việt Nam cũng đã được sửa đổi nhiều lần, chủ yếu áp dụng để tạo hướng có lợi hơn cho các nhà đầu tư bằng cách giảm bớt thủ tục hành chính và tạo thuận lợi cho đầu tư nước ngoài vào Việt Nam. Kết quả là có hơn 12 tỷ đô USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài được đăng ký từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2020. Do dòng vốn đầu tư vẫn đang gia tăng chưa từng có, Việt Nam có tiềm năng trở thành nền kinh tế kỹ thuật số phát triển nhanh nhất  Đông Nam Á.

Trong bốn năm qua, khoản vốn tài trợ 1 tỷ USD đã đổ vào lĩnh vực thương mại điện tử của Việt Nam và vào ngày 29 tháng 6 năm 2020, Việt Nam đã phê chuẩn một thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt với Liên minh Châu Âu. Điều này có hiệu lực vào tháng 7 năm 2020; EU dỡ bỏ 85% thuế quan đối với hàng hóa Việt Nam, cắt giảm dần phần còn lại trong vòng bảy năm tới. Đổi lại, Việt Nam sẽ dỡ bỏ 49% thuế đối với hàng nhập khẩu của EU và loại bỏ dần phần còn lại trong vòng 10 năm. Ngoài ra, Việt Nam xuất siêu hơn 9,9 tỷ USD, cũng là mức cao nhất so với 4 năm trước đó. Kinh tế Việt Nam được dự đoán sẽ tăng trưởng tích cực vào năm 2020. Trên thực tế, kinh tế Việt Nam tăng trưởng 2,6% trong quý 3 năm 2020, phần lớn tập trung vào lĩnh nông, lâm nghiệp và thủy sản, tăng 2,93%. Công nghiệp và xây dựng tăng 2,95% và dịch vụ tăng 2,75%. Nhìn chung, tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2020 sẽ ở mức 2,9%.

Trong khi đó, nền kinh tế Indonesia đang trong thời kỳ suy thoái và thực sự đã phải chịu áp lực ngay cả trước khi xảy ra đại dịch COVID-19. Trong suốt quý 2 năm 2020, Indonesia đã chứng kiến mức tăng trưởng kinh tế giảm khoảng 5,32% so với cùng kỳ năm trước do chi tiêu hộ gia đình giảm (mặc dù điều này đã được cải thiện trong dữ liệu) Indonesia đã phải vật lộn để kiềm chế COVID -19 trong cả nước với tổng số ca gần 900.000.Tỷ lệ thất nghiệp đã đạt mức cao nhất trong chín năm là 7,07% .

Việt Nam là một trong những quốc gia ổn định hơn về chính trị ở Đông Nam Á

Sự ổn định kinh tế và chính trị của Việt Nam là một lợi thế lớn so với các quốc gia châu Á khác. Sự ổn định chính trị là một trong những yếu tố chính giúp Việt Nam theo đuổi chính sách phát triển kinh tế của mình. Kể từ năm 1990, hầu hết các quốc gia khác trong khu vực, ngoài Singapore, đều trải qua các cuộc đảo chính hoặc khủng hoảng chính trị. Thái Lan đang gia tăng các cuộc phản đối, Malaysia đã phải trải qua " cuộc khủng hoảng ba con " và các phong trào nổi tiếng phản đối việc Indonesia đưa ra luật xe buýt. Mặc dù Việt Nam dự kiến sẽ thay đổi lãnh đạo tại đại hội đảng năm 2021, bất kỳ nhà lãnh đạo sắp tới nào cũng được kỳ vọng sẽ duy trì sự tập trung của đất nước vào các chính sách cải cách và ủng hộ doanh nghiệp.

Việt Nam có thể thay thế vị trí của Indonesia trong ASEAN?

Việt Nam, Chủ tịch ASEAN 2020, đã tham gia vào việc xây dựng tổ chức kể từ khi gia nhập vào năm 1995. Việt Nam đã tự đánh giá mình là một nhà lãnh đạo hiệu quả, đặc biệt là với sự điều hành chủ động trong việc xử lý đại dịch COVID-19, sự cam kết tham gia một cách lâu dài và nghiêm túc trong việc giải quyết các vấn đề biến đổi khí hậu và ổn định chính trị.

Chiến lược thành công của Việt Nam để chống lại đại dịch đã được truyền thông qua kinh nghiệm của các đợt bùng phát trước đó. Mức độ lây truyền và tử vong thấp đã thu hút được sự quan tâm đúng mức của cộng đồng quốc tế. Ngược lại, Indonesia đã thất bại trong việc bảo vệ giới kinh doanh khỏi những tác động tiêu cực của đại dịch. Điều này có thể thấy được từ các chương trình kích cầu tài trợ cho các ngành trong nước tương đối ít.

Một mặt, Việt Nam có thể cần sự lãnh đạo về mặt địa chính trị của Indonesia để ủng hộ sự ổn định của khu vực, vì Indonesia là quốc gia Đông Nam Á duy nhất đã tham gia G20, quốc gia đa dạng nhất và là một trong những quốc gia sáng lập Phong trào Không liên kết. Mặt khác, Indonesia cũng cần sự quản trị chủ động của Việt Nam, cho dù là chống lại đại dịch COVID-19, các vấn đề biến đổi khí hậu hay nền kinh tế kỹ thuật số.Cùng nhau, cả hai quốc gia có thể thay đổi môi trường an ninh của ASEAN và dẫn dắt tổ chức hướng tới các mục tiêu chung và riêng của các thành viên ASEAN./.

(Thanh Mai dịch)

Top