Công ty kỳ lân đầu tiên của Việt Nam đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng nước ngoài

Thứ Tư, 5/5/2021| 9:14

VNG là câu trả lời của Việt Nam đối với WeChat; giờ thì họ đang nhắm mục tiêu cao hơn

Đó là một buổi chiều không có nắng ở Thành phố Hồ Chí Minh, ông Vương Quang Khải vừa xuất hiện trong chiếc xe SUV cỡ nhỏ để giới thiệu cho tạp chí Nikkei Asia (Nhật Bản) về Kiki, trợ lý giọng nói trí tuệ nhân tạo (AI) của VNG. 

Công ty kỳ lân đầu tiên của Việt Nam đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng nước ngoài

Ông Vương Quang Khải - Chủ tịch Zalo, chia sẻ mở màn tại Zalo AI Summit 2020. Ảnh: Người đô thị

Ông Vương Quang Khải là Phó Tổng Giám đốc thường trực của VNG, tập đoàn khởi nghiệp công nghệ về game đã trở thành kỳ lân đầu tiên của Việt Nam. Là nhà khoa học máy tính được đào tạo tại Columbia, hiện ông Khải cũng đang đứng đầu Zalo AI, đơn vị của VNG đã phát triển Kiki. Đây là ứng dụng mà ông Khải đang hăng hái giới thiệu. "Hãy bật nhạc của Taylor Swift", ông Khải yêu cầu bằng tiếng Việt, lái xe qua một khu dân cư được thiết kế dành cho những nhà triệu phú, nằm trên đường đến trụ sở lớn của VNG. Bảng điều khiển ô tô bật sáng. Một giai điệu bắt đầu vang lên.

 Kiki cũng được cập nhật thông tin thời sự. Khi được hỏi ai là Thủ tướng Việt Nam, ứng dụng trả lời bằng thông tin vừa được công bố trong tuần "Phạm Minh Chính”. Trợ lý ảo này là một phần trong nỗ lực thúc đẩy phát triển công nghệ AI của VNG, bước tiến mà theo ông Khải là cần thiết cho tương lai công ty. "Nếu chúng ta không theo kịp làn sóng tiếp theo, thì chúng ta có thể trở thành người ngoài cuộc", ông nói. 

15 năm qua, VNG đã đa dạng hóa hoạt động sang lĩnh vực điện toán đám mây, quảng cáo, thanh toán và truyền thông kỹ thuật số, đồng thời tăng cường một trong những cơ sở người dùng kỹ thuật số lớn nhất đất nước. 

Theo We Are Social, ứng dụng trò chuyện Zalo của VNG có 62 triệu người dùng, chỉ xếp sau Facebook và YouTube về mức độ phổ biến ở Việt Nam. Điều này đưa VNG trở thành hình mẫu công ty trong nước hiếm hoi đã vượt qua các đối thủ nước ngoài. Ở hầu hết các nước Đông Nam Á còn lại, ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất đều là của nước ngoài, như Line hoặc WhatsApp.

 Zalo được coi là ứng cử viên sáng giá nhất của Việt Nam cho vị thế "siêu ứng dụng", giống như Grab hay Gojek, những công ty sở hữu ứng dụng gọi xe cung cấp đầy đủ hệ thống dịch vụ cho người dùng trên khắp Đông Nam Á. 

Khi được hỏi về quảng cáo siêu ứng dụng này, ông Khải - người được mệnh danh là cha đẻ của Zalo - cho biết, ông không có ý định để ứng dụng trò chuyện này trở thành "người gác cổng" quyết định ai có thể gia nhập thị trường rộng lớn của Việt Nam. Ông Khải cho rằng, Zalo chỉ nên trở thành một siêu ứng dụng nếu nó mang lại những tiện ích tốt nhất cho người dùng. Việc tích hợp thêm quá nhiều chức năng có thể khiến nó trở nên khó sử dụng. "Nếu bạn muốn là tất cả, bạn có thể không là gì cả", ông Khải ngồi trầm ngâm trên sân thượng đầy cỏ tại trụ sở của VNG khi hoàng hôn buông xuống. Ông lập luận, ngoài Trung Quốc, không nơi nào thực sự có một ứng dụng có thể thống trị hoàn toàn.

Công ty kỳ lân đầu tiên của Việt Nam đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng nước ngoài

Một khách hàng sử dụng Zalo Pay của VNG để thanh toán khi mua hàng. Ảnh: Tomoya Onishi 

Tuy nhiên, nếu có một công nghệ đã trở thành một phần cuộc sống hằng ngày ở Việt Nam thì đó chính là Zalo. Ứng dụng này hiện có 39 chức năng (khi kết hợp với tính năng thanh toán), cho phép người dùng làm mọi thứ, từ mua hàng có sẵn, mua vé máy bay đến thanh toán học phí hay cung cấp dịch vụ công trực tuyến của chính phủ. Ứng dụng này cũng là cầu nối giữa các thương hiệu và khách hàng. Ví dụ như, VNG đã đạt được thỏa thuận hợp tác với Baemin, công ty giao đồ ăn của Hàn Quốc. Dù ông Khải còn do dự về việc Zalo trở thành siêu ứng dụng, nhưng ông Khải luôn kiên định rằng: "Làn sóng tiếp theo là AI. Do đó, chúng ta nên đầu tư". 

Tháng 12/2020, Zalo AI đã cho ra mắt Kiki - trợ lý giọng nói thông minh, khẳng định Kiki được xây dựng dựa trên công nghệ tương tự như Alexa của Amazon và Siri của Apple, nhưng bằng tiếng Việt. 

Zalo đang đàm phán với một công ty hàng đầu về bảng điều khiển, ra mắt Kiki dành cho thị trường xe hơi phổ thông trước Quý III/2021. Ông Khải không tiết lộ thông tin về đối tác. 

Sản phẩm AI của nhóm ông Khải đa dạng từ nhận diện khuôn mặt đã được Ngân hàng Bản Việt sử dụng để xác minh khách hàng đến danh sách chơi nhạc của Kiki, được kết nối với thư viện bài hát khổng lồ của Zing Music, một dự án kinh doanh khác của VNG. Nhóm cũng đang thử nghiệm phiên bản beta tiện ích ghi âm tin nhắn âm thanh trên Zalo Chat.

 Ảnh hưởng của Zalo đã giúp VNG thu hút các nhà đầu tư quốc tế, bao gồm Temasek và GIC (hai quỹ nhà nước của Singapore), Goldman Sachs và hai quỹ được cho là thuộc sở hữu của Tencent Holdings (Trung Quốc), trị giá 02 tỷ USD. 

Tencent, nhà phát hành game lớn nhất thế giới, đồng thời là cha đẻ của WeChat, cũng có quan hệ với VNG. Chủ tịch Tencent Martin Lau giữ một chân trong hội đồng quản trị của VNG. VNG cũng mua phần mềm và dịch vụ kỹ thuật của công ty Trung Quốc. 

Công ty kỳ lân đầu tiên của Việt Nam đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng nước ngoài

Việc sử dụng ngôn ngữ bản địa đã là một ưu thế lớn của Kiki ở thị trường Việt Nam. Ảnh: YouTube

VNG có kế hoạch niêm yết trên sàn Nasdaq, mặc dù vẫn chưa phát hành IPO. VNG ký biên bản ghi nhớ với nhà điều hành sàn giao dịch chứng khoán để chuẩn bị cho đợt phát hành IPO năm 2017. Năm đó, người sáng lập VNG Lê Hồng Minh từng bay đến New York. Chuyến công tác trùng với chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Việt Nam. Thủ tướng đã tham dự lễ ký kết. 

Mặc dù VNG không thiếu tham vọng, nhưng  Tuấn Hồ, giảng viên tài chính Đại học Bristol (Anh) cho biết, các nhà đầu tư hiện tại và tương lai sẽ muốn xem liệu các khoản đầu tư riêng của VNG có thanh toán được không. VNG đã đổ hàng triệu USD vào mảng thanh toán điện tử và thương mại điện tử, vốn đã hoạt động thua lỗ trong nhiều năm. “Câu hỏi đặt ra là liệu họ có thể khai thác các lĩnh vực có thể mang lại lợi nhuận lớn hay không?”, ông Tuấn nói.

 Kể từ khi thành lập, VNG đã trở thành một công ty với hơn 20 mảng dịch vụ khác nhau, như công nghệ tài chính, điện toán đám mây, game và các nền tảng như ứng dụng trò chuyện hàng đầu, được kết hợp lại một cách lỏng lẻo. Một số nền tảng của công ty ít thu hút, như trang thương mại điện tử, mạng xã hội hay công cụ tìm kiếm. Các nền tảng khác mới bắt đầu thực hiện. VNG chưa xin được giấy phép hoạt động ngân hàng để cung cấp các khoản vay hoặc các sản phẩm tài chính khác.

 Mặc dù Việt Nam có thể chờ công ty Mỹ phát triển các dịch vụ dựa trên AI khác, nhưng ông Khải cho rằng, những ý tưởng tuyệt vời luôn đến từ sự cạnh tranh, đặc biệt trong lĩnh vực VNG có lợi thế hơn. Ví dụ như việc sử dụng tiếng Việt đã giúp ứng dụng anchor của họ chiếm ưu thế và tăng cường nhận diện giọng nói của Kiki.

 "Vẻ đẹp cuộc sống là mọi người có quan điểm khác nhau và cố gắng làm những điều khác biệt", ông Khải nói. "Nếu mọi người đều làm giống nhau hoặc tương tự thì rất nhàm chán”. Ông nói thêm “Công nghệ cũng vậy". 

Công ty kỳ lân đầu tiên của Việt Nam đặt cược vào trí tuệ nhân tạo và tăng trưởng nước ngoài

Một nhân viên của Zalo tại trụ sở công ty. Ảnh: Lien Hoang

Thế nhưng, ngay cả khi công ty trông cậy vào các công nghệ tương lai thì họ vẫn chưa tìm được công cụ kiếm lợi nhuận khác như game. Theo báo cáo tài chính năm 2020 của VNG, mảng game đóng góp 79,2% tổng doanh thu 6.000 tỷ đồng (262 triệu USD). Công ty hiện có kế hoạch bổ sung vào các mảng di động ở Ấn Độ, Nga, Mỹ Latinh và Đông Nam Á. Bước đi này có thể đẩy VNG vào cuộc cạnh tranh gắt gao với Sea Group (trụ sở ở Singapore), công ty sở hữu nhà sản xuất game Garena và Tencent. 

Một lĩnh vực thu lợi nhuận khác của VNG là các dịch vụ B2B (doanh nghiệp đến doanh nghiệp). Khi cạnh tranh với các đối thủ từ nước ngoài, như Amazon và Alibaba, các trung tâm dữ liệu của VNG có thể sẽ có lợi nếu Chính phủ Việt Nam gia tăng thúc đẩy các công ty lưu trữ dữ liệu trong nước. Nguồn thu lớn thứ hai của họ là quảng cáo, cũng đã tăng lên 16,3% vào năm 2020, so với 10,6% vào năm 2015. Tổng cộng, VNG báo cáo lợi nhuận sau thuế năm 2020 đạt 8,3 triệu USD. 

Ở khía cạnh nào đó, VNG đã phát triển song hành cùng đất nước. Năm 2004, VNG khởi nghiệp là Vinagame, đầu tư vào phát triển game máy tính và quán cà phê internet. Khi đó, Việt Nam chưa gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới, ít được biết đến về thương mại, mà nổi tiếng nhiều hơn với tư cách là một quốc gia nhỏ bé đã bằng cách nào đó đánh bại quân xâm lược Pháp và Mỹ.

 Trong thời gian chuyển đổi, công ty đã trở thành VNG và tăng thêm một loạt các dịch vụ quan trọng đối với nền kinh tế hiện đại của Việt Nam bao gồm thanh toán, phát trực tuyến, điện toán đám mây; trong khi tốc độ, sự ổn định và thương hiệu ứng dụng trò chuyện của họ đã thu phục được người dân trong nước.

Cũng trong giai đoạn này, Việt Nam đã ký một loạt các thỏa thuận thương mại và các nhà máy của họ chuyển từ áo sơ mi và ví sang điện thoại và chip. Ông Minh hy vọng một ngày nào đó, Việt Nam sẽ gắn liền với công nghệ hơn là chiến tranh.

 "25 năm đã qua và thế hệ của tôi vẫn chưa thể thay đổi ấn tượng đó", ông phát biểu vào tháng 8/2020 tại một sự kiện đánh dấu 25 năm bình thường hóa quan hệ với Mỹ.

 Việc phác thảo giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của một công ty bắt nguồn từ lĩnh vực game hứa hẹn sẽ là thách thức. Ông Khải cố gắng truyền tải thông điệp về những thách thức như vậy. 

“Xây dựng các sản phẩm internet giống như việc leo núi”, ông Khải nói. “Lúc đầu thường không mấy vui vẻ và bạn rất mệt mỏi. Đôi khi bạn ghét chính bản thân mình”.  Nhưng cuối cùng: khi nhìn lại, chúng ta cảm thấy hạnh phúc./.

Thu Hà

Top