Alibaba, Warburg để mắt tới thị trường thương mại điện tử đang nở rộ của Việt Nam

Thứ Hai, 7/6/2021| 8:24

Len lỏi quanh Thành phố Hồ Chí Minh đông đúc trên chiếc xe máy Honda, Hồ Đức Quang lướt qua tượng Bác và chợ Bến Thành để lấy đồ chơi, sách và các gói hàng khác cho khách của công ty bán lẻ trực tuyến Tiki.

Alibaba, Warburg để mắt tới thị trường thương mại điện tử đang nở rộ của Việt Nam

Alibaba - Tập đoàn thương mại điện tử lớn nhất Trung Quốc - đã và đang mở rộng hoạt động ở Mỹ, Singapore, Ấn Độ, Nhật Bản... (Nguồn: Bloomberg)

Anh Quang, 25 tuổi, cần khẩn trương vì Tiki đảm bảo giao hàng trong vòng 02 giờ cho khách hàng sử dụng dịch vụ giao hàng thần tốc ở các thành phố lớn của Việt Nam. Anh dùng AirPods để thông báo khách hàng rằng mình sắp đến, nhưng có một việc khiến anh chậm lại: Anh Quang phải đợi khách mở hàng và xác nhận hàng trước khi nhanh chóng giao đơn hàng tiếp theo. Việc này là cần thiết vì nhiều người Việt vẫn chưa chắc chắn liệu có thể tin tưởng các nhà bán lẻ thương mại điện tử hay không. 

Cuộc chạy “đua” của anh Quang qua khắp thành phố 09 triệu dân này là một phần trong chiến dịch “thu phục” những người Việt đang lưỡng lự, nhiều người trong số họ mới lần đầu thử mua sắm trực tuyến trong thời gian dịch bệnh. Điều này không dễ dàng trong một xã hội dựa vào tiền mặt, nơi chỉ khoảng 1/3 dân số trưởng thành có tài khoản ngân hàng, dưới 5% sở hữu thẻ tín dụng và hầu hết mua sắm tại các cửa hàng nhỏ và chợ bán đồ tươi sống truyền thống. 

Mặc dù Euromonitor International ước tính, thương mại điện tử năm 2020 chỉ chiếm 3% thị trường bán lẻ của Việt Nam, mức thấp nhất trong số các nền kinh tế lớn của Đông Nam Á, nhưng tiềm năng tăng trưởng là rất hấp dẫn. Theo nghiên cứu của Google, Temasek Holdings Pte và Bain& Co, kinh tế số của Việt Nam được dự báo sẽ tăng lên 52 tỷ USD vào năm 2025, tăng 29% mỗi năm tính từ năm 2020. 

Cạnh tranh giành khách hàng: Các công ty khởi nghiệp được hỗ trợ bởi Warburg Pincus LLD và JD.com Inc., cùng những đối thủ cạnh tranh trong khu vực như Shopee của Sea Ltd. (Singapore) và thậm chí cả Amazon.com Inc. cũng đang nhắm mục tiêu đến tầng lớp trung lưu đang gia tăng của Việt Nam. Nghiên cứu của Google, Temasek and Bain cho thấy, từ năm 2016 đến nửa đầu năm 2020, các nhà đầu tư đã rót 1,9 tỷ USD vào lĩnh vực kinh doanh trực tuyến của Việt Nam. “Việt Nam đang trong giai đoạn khởi đầu trong việc trở thành một xã hội số hóa, với dân số trẻ đam mê công nghệ”, ông Ralf Matthaes, Giám đốc điều hành của Infocus Mekong Research (trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết. “Do vậy, tất cả các công ty đó đều háo hức cung cấp các dịch vụ này”. 

Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2025 tăng mua sắm trực tuyến chiếm 10% doanh số bán lẻ của Việt Nam và chiếm tới 50% ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh. Chính phủ muốn giảm thanh toán bằng tiền mặt để xây dựng một nền kinh tế hiện đại, minh bạch hơn, bằng cách tăng cường thanh toán không dùng tiền mặt đối với các dịch vụ công và cải thiện khuôn khổ pháp lý cho thanh toán điện tử. 

Mới đây, nhóm các tập đoàn do Tập đoàn Alibaba cùng Baring Private Equity Asia (BPEA) dẫn đầu, đã đầu tư 400 triệu USD mua 5,5% cổ phần của một công ty bán lẻ của Tập đoàn Masan Group Việt Nam. Là một phần trong thỏa thuận được công bố ngày 18/5, Masan sẽ hợp tác với Lazada, công ty thương mại điện tử tại Đông Nam Á của Alibaba. “Sự kết hợp giữa chuyên môn về bán lẻ trực tuyến của Alibaba, nền tảng thương mại điện tử của Lazada tại Việt Nam và mạng lưới bán lẻ trực tiếp hàng đầu của Masan sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ để hiện đại hóa môi trường bán lẻ của Việt Nam”, ông Kenny Ho, Giám đốc đầu tư khu vực Đông Nam Á của Alibaba cho biết trong một tuyên bố. 

Alibaba, Warburg để mắt tới thị trường thương mại điện tử đang nở rộ của Việt Nam

Ảnh minh họa

Hồi tháng 01/2021, M-Service JSC, công ty khởi nghiệp Việt Nam điều hành ứng dụng thanh toán MoMo, đã huy động hơn 100 triệu USD từ một nhóm các nhà đầu tư, trong đó có Warburg Pincus. Năm ngoái, số người dùng đăng ký MoMo tăng gấp đôi lên 23 triệu, ông Nguyễn Mạnh Tường, đồng sáng lập M-Service JSC cho biết, đồng thời công ty dự báo sẽ có 50 triệu người dùng đăng ký trong 02 năm tới. 

Lần đầu tiên trong đời sống mua sắm, người tiêu dùng Việt Nam được “dụ dỗ” bởi nền tảng bán lẻ coi khách hàng là thượng đế khi hàng chục công ty thương mại điện tử xây dựng lòng trung thành của tầng lớp trung lưu ngày càng tăng của Việt Nam. 

Sự hoài nghi của khách hàng: Các nhà bán lẻ kỹ thuật số tham gia thu hút khách hàng còn đang lo ngại về gian lận và việc các cửa hàng truyền thống né tránh chính sách đổi trả hàng. “Người Việt Nam không tin tưởng vào những gì họ không thể tận mắt thấy”, ông Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế tại Hà Nội cho biết. “Người dân cần xem những gì họ đang mua. Họ cần phải sờ tận tay, xem tận mắt”. Vì vậy, các trang thương mại điện tử đang đưa ra các khuyến mãi. Shopee gọi là “khung giờ săn sale”, theo đó giảm giá mọi sản phẩm, từ AirPods đến máy giặt Samsung. Các công ty khởi nghiệp về ví điện tử cung cấp các voucher. Tiki có chính sách đổi trả hàng lên tới 30 ngày.

Chị Nguyễn Thị Kim Chi, một khách hàng 31 tuổi ở Hà Nội, làm việc cho một trang web truyền thông giải trí cho biết, việc các trang thương mại điện tử tập trung vào khách hàng và khuyến mại giảm giá đến 70% đã thuyết phục được chị. Chị Chi cho rằng, những đánh giá trực tuyến về sản phẩm và dịch vụ trao quyền cho người tiêu dùng. “Thông thường người tiêu dùng phải đến tận cửa hàng để phàn nàn về sản phẩm kém chất lượng, thậm chí đôi khi còn phải tranh cãi”, chị Chi nói, “nhưng họ vẫn không thể khắc phục được gì”. 

Năm ngoái, đại dịch đã thúc đẩy ngành bán lẻ kỹ thuật số, với 30% người Việt bắt đầu mua mọi thứ, từ thực phẩm đến hàng điện tử trực tuyến, ông Matthaes cho biết. Đợt gia tăng Covid-19 mới tràn qua đất nước có thể thúc đẩy thương mại điện tử hơn nữa khi Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và các khu vực khác phải thực hiện giãn cách xã hội hoàn toàn. 

Sự chuyển dịch trong ngành bán lẻ: Ông Jeffrey Perlman, Giám đốc điều hành Warburg Pincus tại Singapore, người giám sát bất động sản ở Đông Nam Á và châu Á - Thái Bình Dương đánh giá, môi trường bán lẻ Việt Nam đang chuyển đổi nhanh hơn so với các thị trường phát triển. Việc chuyển sang bán lẻ hiện đại đã bỏ qua việc mua sắm theo danh mục và các cửa hàng bách hóa độc lập khi các trung tâm thương mại bắt đầu mọc lên phần lớn trong thập kỷ qua. Tiki là trang thương mại điện tử lớn nhất do Việt Nam xây dựng trong số hàng chục nền tảng mua sắm trực tuyến trong nước. Kỹ sư phần mềm Trần Ngọc Thái Sơn ra mắt Tiki vào năm 2010, với 5.000 USD. Anh viết mã code, mua hơn 100 đầu sách tiếng Anh từ Amazon và giao chúng bằng xe máy. 

Tiki hiện có 3.100 nhân viên và hệ thống quản lý kho hàng hiện đại được giám sát bởi Henry Low, cựu giám đốc điều hành của Amazon và Coupang. Khi Tiki phát triển, nỗ lực thu hút người tiêu dùng cũng gia tăng. Ông Sơn triển khai hệ thống loại bỏ hàng giả và cho biết Tiki hỗ trợ các khiếu nại chính đáng của khách hàng. “Ví dụ, nếu có sai sót trong một chiếc điện thoại mới và khách hàng muốn trả lại, chúng tôi sẽ hỗ trợ khách hàng 100%”, ông nói. “Nếu người bán không đồng ý với điều đó, chúng tôi sẽ loại họ ra”. 

Từ tã lót đến bia:Theo Crunchbase, các nhà đầu tư như Sumitomo Corp và JD.com đã rót 192,5 triệu USD. Ông Sơn mong đợi sẽ có thêm nhiều vòng gọi vốn và dự định phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Ông Low cho hay, Tiki xử lý gần 02 triệu đơn hàng mỗi tháng khi công nhân xếp chồng mọi thứ lên các tấm pallet, từ những bọc tã lót cho đến những két bia Corona tại một trung tâm hoàn thiện đơn hàng rộng 10.000m2. Tiki đang triển khai công nghệ trí tuệ nhân tạo và robot có khả năng vận chuyển 800kg sản phẩm để tăng tốc độ. “Nó rất nhanh”, ông Sơn nói về hệ thống hậu cần của Tiki, dự kiến cung cấp 500.000 sản phẩm cho dịch vụ giao hàng trong vòng 02 giờ, so với 200.000 sản phẩm hiện nay, giúpTiki đạt lợi nhuận. “Khách hàng không có cơ hội đổi ý”.

Thu Hà dịch

Top