tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Hai, 28/09/2020 | 23:13:28 GMT+7
Thế giới tuần qua

Những tin tức đáng chú ý trong tuần qua: Tranh cử Tổng thống Mỹ - Cuốn sách của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton có thể mở màn cho cơn giông chực chờ cuốn phăng thành tích của ông Donald Trump trước thềm bầu cử Tổng thống Mỹ.

26/06/2020 07:03:00

Cuốn sách “Căn phòng nơi điều đó xảy ra: Hồi ký Nhà Trắng"

0436 622 cyu cy vyn an ninh quyc gia my john bolton thyi con tyi nhiym nguyn washington post
Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton thời còn tại nhiệm. (Ảnh: Washington Post)

Cuốn sách “Căn phòng nơi điều đó xảy ra: Hồi ký Nhà Trắng”, dự kiến xuất bản ngày 23/6 tới, đang gây ra cuộc tranh cãi nảy lửa khi có công bố nhiều trích đoạn, thể hiện góc nhìn tiêu cực về chính sách đối ngoại của xứ cờ hoa dưới thời Tổng thống Donald Trump trong nhiều vấn đề như thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung, quan hệ Mỹ - Nga, vấn đề Ukraine, Iran hay Triều Tiên…

Phản ứng gay gắt

Do đó, sự xuất hiện của cuốn sách đã gặp sự phản đối mạnh của Nhà Trắng. Tổng thống Donald Trump gọi đây là “tổng hợp những lời dối trá và câu chuyện bịa đặt” từ cựu quan chức đang cố gắng “trả thù” vì bị sa thải. Nhiều đồng minh chính trị của ông Trump cũng hưởng ứng chỉ trích này. Ông Bolton cũng chịu sự chỉ trích mạnh mẽ của phe tự do, cho rằng ông đã đặt lợi ích cá nhân lên trên lợi ích quốc gia khi sử dụng tuyên bố gây tranh cãi nhằm trục lợi, thay vì công bố chúng vào thời gian trước đó trong nỗ lực tiến hành luận tội của đảng Dân chủ.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia được đề cập trong tiết lộ của ông Bolton như Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc đã lên tiếng. Moscow cho rằng việc ông Bolton nhận định ông Trump dễ bị người đồng cấp Nga Vladimir Putin “dắt mũi” là không có cơ sở. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc phủ nhận thông tin về việc ông Trump “nhờ” Bắc Kinh giúp đỡ để tái đắc cử. 

Gay gắt hơn cả, Cố vấn An ninh Quốc gia Hàn Quốc Chung Eui-yong đã chỉ trích mạnh mẽ cuốn hồi ký, phủ nhận khẳng định của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ cho rằng ông Trump muốn “gạt” Hàn Quốc ra khỏi Thượng đỉnh Mỹ - Triều và không muốn tìm kiếm tiến triển thực chất trong đàm phán Mỹ - Triều.

Ông Chung cho rằng cuốn sách này đã đặt ra “tiền lệ nguy hiểm”, khi việc đơn phương tiết lộ những thông tin nhạy cảm và không đúng sự thật “đã vi phạm các nguyên tắc cơ bản về ngoại giao và có thể phá hoại nghiêm trọng các cuộc đàm phán tương lai”.

Cùng lúc đó, chính quyền của ông Trump đã tiến hành nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn việc phát hành cuốn sách chứa nhiều thông tin mật. Tuy nhiên, ngày 20/6, thẩm phán Tòa án Liên bang Royce Lamberth đã phủ quyết đề nghị này, cho rằng yêu cầu của Bộ Tư pháp Mỹ nhằm ngăn chặn phát hành cuốn sách này vì lý do an ninh quốc gia trên phạm vi toàn quốc là bất khả thi. Song ông cũng không đứng về phía cựu Cố vấn An ninh Quốc gia, khẳng định ông Bolton đáng lẽ phải tham khảo ý kiến của chính quyền đương nhiệm trước khi xuất bản cuốn sách.

Thẩm phán Lamberth nhận định: “Ông Bolton đã đánh cược với nền an ninh quốc gia Mỹ. Ông đã khiến đất nước gặp nguy hiểm và đặt bản thân mình trước nguy cơ đối mặt với các trách nhiệm dân sự, thậm chí là hình sự”.

Cơn giông khó ngờ

Phản ứng của Tổng thống Donald Trump, đảng Cộng hòa, đồng minh hay đối thủ của Mỹ là có thể hiểu được, khi những gì ông Bolton công bố có thể tác động sâu sắc tới kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ, tạo ra ẩn số mới trong bối cảnh thế giới đã và đang đối mặt với quá nhiều ẩn số thời gian qua.

0438 622 tac yyng tieu cyc ty cuyn sach cya ong john bolton co thy khiyn hanh trinh tai cy cya tyng thyng donald trump gyp nhiyu kho khyn nguyn politico
Tác động tiêu cực từ cuốn sách của ông John Bolton có thể khiến hành trình tái cử của Tổng thống Donald Trump gặp nhiều khó khăn. (Nguồn: Politico)

Thứ nhất, những tuyên bố của ông Bolton, dù xác thực hay không, sẽ tác động tới uy tín của ông Donald Trump. Theo kết quả cuộc khảo sát được Gallup công bố ngày 10/4, tỷ lệ ủng hộ Tổng thống đã giảm từ 48% xuống 39%; tỷ lệ không tán thành tăng từ 48% lên 57%.

Kết quả này được cho là đến từ ba nguyên nhân chính: Phản ứng chưa đủ của chính quyền liên bang đối với đại dịch; triển vọng không lạc quan của nền kinh tế hậu đại dịch Covid-19, và làn sóng biểu tình dữ dội sau cái chết của nạn nhân da màu xấu số George Floyd.

Trong khi cả ba vấn đề này chưa có nhiều tiến triển, những mẩu chuyện của cựu Cố vấn An ninh Quốc gia sẽ làm tình hình khó khăn hơn, đe dọa tới tỷ lệ ủng hộ của người dân dành cho ông Trump, trong bối cảnh bầu cử Mỹ đang đến gần.

Thứ hai, cuốn sách có thể khiến nhiều cựu quan chức trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump hành động tương tự. Trước ông Bolton, một cựu quan chức cấp cao khác trong Nội các là Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đã chỉ trích ông Trump đã phản ứng không phù hợp trước làn sóng biểu tình đòi quyền lợi cho người da màu lan rộng. Cựu Cố vấn An ninh Quốc gia H.R. McMaster, cựu Ngoại trưởng Rex Tillerson, cựu Chánh Văn phòng Nhà Trắng John Kelly, cựu Bộ trưởng Hải quân Richard Spencer, cựu Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng Anthony Scaramucci, cựu Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Gary Cohn cũng phát ngôn tương tự, điều hiếm gặp ở các Tổng thống trước.

Ông Bolton không phải người đầu tiên, nhưng e rằng chưa phải người cuối cùng, khi còn nhiều quan chức từng phục vụ dưới chính quyền ông Trump với tầm ảnh hưởng lớn chưa lên tiếng, trong đó có cựu Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Nikki Haley.

Như vậy, những lùm xùm xung quanh cuốn sách “Căn phòng nơi điều đó xảy ra: Hồi ký Nhà Trắng” sẽ đặt ra thách thức lớn mà ông Trump cần sớm giải quyết nhằm ngăn cơn giông ập đến, cuốn trôi thành quả ông đã dày công vun đắp ngay trước thềm cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

 

Bầu cử Mỹ: Nước Mỹ hỗn loạn

Các cuộc biểu tình chống kỳ thị chủng tộc tại Mỹ là sự kiện thu hút nhiều tờ báo tuần qua. Đi cùng với đó là rất nhiều nhận định về cơ hội tái đắc cử của đương kim Tổng thống Donald Trump, người được cho là đang bị nhiều cử tri quay lưng.

bau cu my nuoc my hon loan nhung ong trump van se chien thang
Dù tỷ lệ ủng hộ ông Trump đang xuống dưới mức 40% nhưng giới truyền thông vẫn dự đoán ông sẽ vẫn giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới. (Nguồn: SCMP)

Là người châm mồi lửa…

Trang bìa của The Economist chạy hàng tít lớn “Sức mạnh của phản kháng” trên nền đen, với hình vẽ một người da màu mang khẩu trang, trong tư thế quỳ gối. Cũng trên nền màu đen, tờ Courrier International đăng ảnh một người biểu tình, dưới dòng tít “Nước Mỹ nổi dậy”.

Báo L’Obs đưa ảnh chân dung nghệ sĩ da đen Pháp Omar Sy, người đã đưa ra lời kêu gọi chống bạo lực cảnh sát tuần trước. Tờ New York Times nói về “Một đất nước đang trên thùng thuốc súng”, với nhận định thất nghiệp hàng loạt, bất bình đẳng tăng lên do đại dịch, làn cực hữu không bị ngăn cản trong khi và Tổng thống sẵn sàng đổ dầu vào lửa.

Theo New York Times, “tất cả khiến cho nước Mỹ có thể bốc lửa” bất kỳ lúc nào. Trong khi đó, Financial Times cho rằng “bị ám ảnh với việc tái đắc cử, ông Trump đang châm mồi lửa”. Còn The Atlantic lại nhận định phong trào phản kháng sẽ không dừng lại, và có thể tác động đến cuộc bầu cử tổng thống ngày 3/11 sắp tới.

Tờ Los Angeles Times kêu gọi một sự thay đổi triệt để trong xã hội Mỹ với bài “Chúng ta sẽ không đi thụt lùi”. Còn thời báo Wall Street Journal đặt câu hỏi rằng hàng nghìn tỷ USD đầu tư cho phúc lợi xã hội đã thay đổi được gì?

Theo tờ báo này, hầu như không có chuyển biến nào từ 50 năm qua, nghèo khổ, tội phạm… vẫn phổ biến tại các khu phố từng nổ ra các vụ nổi dậy hồi năm 1968, nơi vẫn do phe Dân chủ lãnh đạo.

Thất bại của mô hình cánh tả khiến họ quay sang tố cáo sự thiếu vắng “công lý”. Wall Street Journal bình luận: “Không đơn giản là việc chọn lựa giữa Joe Biden và Donald Trump, mà tầm vóc vấn đề đã vượt quá hai nhân vật này”.

Viện Gallup cho rằng bối cảnh hiện nay không có lợi cho bất kỳ nhà lãnh đạo nào đang tìm kiếm cơ hội tái đắc cử. Trong lịch sử, hai tổng thống thời hiện đại có tỷ lệ ủng hộ dưới 40% vào cuối nhiệm kỳ đầu tiên là Jimmy Carter và George H.W. Bush đã thất bại thảm hại trước đối thủ.

Trong khi đó, theo các cuộc thăm dò của RealClearPolitics, ứng cử viên được cho là sẽ đại diện đảng Dân chủ trong cuộc đua ngày 3/11 tới - Joe Biden - hiện dẫn trước Trump tới hơn 8%.

Tuy nhiên, tờ Boston Globe nhấn mạnh: “Như những gì người Mỹ từng nhận ra vào năm 2016, các cuộc thăm dò dư luận không thường xuyên đúng và Trump cũng chẳng phải một chính trị gia thông thường”. 

…nhưng chiến thắng vẫn về tay ông Trump?

Trong bài viết “Donald Trump, Tổng thống hạnh phúc với sự hỗn loạn”, L’Express đặt câu hỏi rằng “liệu có phải Trump đang mất kiểm soát tại đất nước đầy loạn lạc hiện nay?”, song nhanh chóng cảnh báo rằng nhà lãnh đạo đương nhiệm của nước Mỹ rất thích xung đột.

Tờ này cho rằng, sau cái chết của George Floyd, Tổng thống Mỹ lẽ ra đã phải đóng vai người tập hợp toàn dân, nhưng ông lại thổi bùng ngọn lửa phản kháng. Tuy vậy, hình ảnh các quân nhân canh gác quanh Nhà Trắng đã gây sốc cho không ít người Mỹ.

Ngay cả Franklin Roosevelt sau vụ tấn công bất ngờ của Nhật Bản ở Trân Châu Cảng tháng 12/1941 cũng đã từ chối cho xe tăng trấn giữ vì không muốn mang lại ấn tượng một nền dân chủ bị bao vây.

Nhưng Tổng thống Mỹ đương nhiệm không ngại điều này, vì ông thích hình ảnh một “Tổng thống thời chiến”. Đối tượng mà Trump hướng đến là những người ủng hộ trung thành, cộng đồng da trắng và bảo thủ, ông nhấn mạnh đến “luật pháp và trật tự” và không ngừng chỉ trích sự yếu kém của các thống đốc đảng Dân chủ.

Tờ L’Express dự báo: “Và rốt cuộc người thắng là ông Trump” bởi lẽ trong lịch sử Mỹ, cử tri không bao giờ thay đổi tổng thống khi đất nước đang trong tình trạng chiến tranh. Abraham Lincoln tái đắc cử trong cuộc nội chiến Mỹ, Franklin Roosevelt vẫn tại vị khi khởi đầu Thế chiến II và George W.Bush đã đánh bại John Kerry khi nước Mỹ dấn thân vào chiến tranh Iraq.

Ông Trump hiểu điều này, và lời tuyên bố rằng người Mỹ “phải tự coi là những chiến binh” của ông hôm 5/5 đã làm cho những người ủng hộ rất hài lòng. Nhà sử học Nicole Bacharan cho rằng “Donald Trump đưa chúng ta ra khỏi lĩnh vực chính trị để bước vào tâm lý học”, bởi ông sống với sự đối đầu thường trực.

Sau vài phát biểu xoa dịu về George Floyd, ông Trump liền đả kích người biểu tình là nổi dậy, tội phạm, vô chính phủ, chống phát-xít và khủng bố. Giáo sư tâm lý Dan P.McAdams (Đại học Northwertern) giải thích rằng Tổng thống Mỹ đương nhiệm thích sự hỗn loạn.

Môi trường bất ổn tạo nên sức mạnh của ông, cụ thể ông chỉ ngủ có 5 tiếng đồng hồ mỗi ngày, và lao vào cuộc chiến trước các đối thủ, mở các mặt trận mới trên Twitter… trước khi địch thủ có thời gian phân tích tình hình và tìm cách trả đũa.

Dan P.McAdams nói: “Sống bản năng và hời hợt, nên Trump rất khó đoán và gây bối rối cho kẻ thù”. Giáo sư Steven Levitsky (Đại học Havard) ghi nhận: “Chỉ có những quân nhân về hưu mới dám phản đối Tổng thống Trump”.

Những ý kiến cho rằng Trump sẽ thất bại trong cuộc bầu cử tháng 11 là thiếu thận trọng bởi những người ủng hộ Donald Trump nhiệt tình nhất, chiếm đến 43% số lượng cử tri, không hề suy chuyển. Khác với những người tiền nhiệm, Donald Trump chưa bao giờ có tỷ lệ tín nhiệm cao hơn, nhưng cũng chưa bao giờ con số này xuống thấp hơn.

Theo Giáo sư Levitsky, số này vẫn sẽ bầu cho ông Trump dù từ nay cho đến tháng 11, số người chết của dịch viêm đường hô hấp cấp Covid-19 tại Mỹ có thể vượt quá 200.000 người và nền kinh tế vẫn chưa thể vực dậy nổi.

Nhà nghiên cứu chính trị Roger Smith (Đại học Pennsylvania) thừa nhận ông Trump thất bại trong ba lĩnh vực là y tế, kinh tế và trật tự xã hội, song “vị tổng thống không hề biết đến mệt mỏi này luôn sẵn sàng thượng đài trở lại và cuộc tỉ thí còn lâu mới kết thúc”.

Vietnam.vn (tổng hợp)