Liệu lãnh sự quán Trung Quốc và Mỹ có mở cửa trở lại

Thứ Sáu, 5/11/2021| 15:21

Theo nguồn tin, Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể đạt thỏa thuận về mở lại lãnh sự quán tại cuộc hội đàm trực tuyến sắp tới.

Việc Mỹ yêu cầu đóng cửa Tổng lãnh sự quán Trung Quốc ở Houstoncho thấy rạn nứt giữa hai bên đang ngày càng lớn. Giới phân tích vẫn đang tiếp tục tranh cãi về việc đâu là lý do thật sự cho động thái lần này của Mỹ trong bối cảnh chưa có đầy đủ thông tin.

Liệu lãnh sự quán Trung Quốc và Mỹ có mở cửa trở lại

 Nhiều khả năng lãnh đạo Mỹ-Trung đạt thỏa thuận mở lại lãnh sự quán. Ảnh: REUTERS/ GETTY IMAGES 

Khi dịch COVID-19 bùng phát ở Trung Quốc, Mỹ đã rút hơn 1.300 nhà ngoại giao cùng gia đình về nước. Cho đến thời điểm hiện tại, số nhà ngoại giao Mỹ được trở lại chỉ nhỏ giọt do sự bất đồng giữa hai bên về quyền miễn trừ ngoại giao. Ngoài yêu cầu cách ly 14 ngày, Bắc Kinh còn muốn lấy ADN của các nhà ngoại giao Mỹ để xét nghiệm COVID-19. Những yêu cầu này vấp phải sự phản đối của Washington. 

Bản thân các nhà ngoại giao Mỹ cũng lo lắng họ có thể bị tách khỏi con cái nếu một trong hai có kết quả dương tính. Ít nhất hai chuyến bay đưa các nhà ngoại giao Mỹ đã bị hủy vì sự bất đồng này. Theo một nhà ngoại giao Trung Quốc giấu tên, Mỹ không có nhiều lựa chọn trả đũa Bắc Kinh trong trường hợp này. Các nhà ngoại giao Trung Quốc được yêu cầu ở lại Mỹ kể cả khi dịch bệnh bùng phát mạnh mẽ, do đó chỉ có Mỹ mới cần Trung Quốc gật đầu để đưa người sang.

Liệu lãnh sự quán Trung Quốc và Mỹ có mở cửa trở lại

 Tòa nhà Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston. Ảnh: AP

Những người theo dõi cuộc tranh cãi trên tin rằng việc đóng cửa lãnh sự quán là chiêu tự tạo đòn bẩy của Mỹ, buộc Trung Quốc bỏ chuyện lấy ADN và chấp nhận kết quả xét nghiệm do Mỹ cấp.  Một số nhà ngoại giao Mỹ trước đây đã than phiền về việc đi lại ở Trung Quốc gặp khó khăn và liên tục bị chính quyền sở tại từ chối khi muốn đến Tây Tạng. 

Hồi tháng 10 năm ngoái, để đáp trả Bắc Kinh, Washington đã ra quy định mới, buộc các nhà ngoại giao Trung Quốc muốn gặp học giả, viện nghiên cứu Mỹ hay giới chức địa phương phải đăng ký trước và nhận được sự chấp thuận mới được phép tiến hành. Tuy nhiên vào hôm qua (4-11) tờ Politico dẫn các nguồn tin tiết lộ Tổng thống Mỹ Joe Biden và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể sẽ đạt được các thỏa thuận trong cuộc hội đàm trực tuyến sắp tới. Theo các nguồn tin, các thỏa thuận này có thể liên quan việc mở lại lãnh sự quán tại hai nước, cũng như giảm bớt các hạn chế về thị thực.

Liệu lãnh sự quán Trung Quốc và Mỹ có mở cửa trở lại

Việc đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc chủ yếu gây khó khăn cho những ai muốn đến Trung Quốc và cần xin thị thực. Trong ảnh: Nhiều người gốc Á xuất hiện bên ngoài tòa nhà lãnh sự Trung Quốc sau thông tin nơi này sắp bị đóng cửa - Ảnh: AFP

Theo Politico, tuy cuộc hội đàm trực tuyến giữa hai nhà lãnh đạo thời gian tới, hiện vẫn chưa được lên lịch, được cho khó mang lại nhiều đột phá lớn, song Mỹ và Trung Quốc có thể đạt được một số tiến triển trong các lĩnh vực khác. Trước đó, hãng tin AFP dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ hồi tháng 10 cho biết ông Biden và ông Tập có kế hoạch tổ chức hội đàm trực tuyến trước cuối năm nay. Theo quan chức này, Mỹ và Trung Quốc đã "thống nhất về nguyên tắc" sẽ tổ chức cuộc họp song phương trực tuyến giữa hai nhà lãnh đạo.

Mỹ và Trung Quốc hồi năm 2020 đã có những động thái "ăn miếng trả miếng", đánh dấu căng thẳng đỉnh điểm trong quan hệ giữa hai nước dưới thời chính quyền của Tổng thống Mỹ tiền nhiệm Donald Trump. Tháng 7-2020, Mỹ đã yêu cầu Trung Quốc đóng cửa Tổng lãnh sự quán ở TP Houston, bang Texas. Phía Washington cáo buộc cơ sở ngoại giao này liên quan hoạt động gián điệp và đánh cắp sở hữu trí tuệ. Trung Quốc bác bỏ mọi cáo buộc, đồng thời đáp trả bằng cách đóng cửa lãnh sự quán Mỹ ở TP Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên.

Bắc Kinh cho rằng một số nhân viên của lãnh sự quán Mỹ đã "tiến hành các hoạt động không đúng với danh tính của họ", đồng thời cáo buộc hành động của các nhân viên Mỹ nhằm làm suy yếu các lợi ích an ninh của Trung Quốc.

Liệu lãnh sự quán Trung Quốc và Mỹ có mở cửa trở lại

 Lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Vũ Hán nằm trong tòa nhà New World Trade Building và là cơ quan đại diện lãnh sự nhỏ nhất của Mỹ tại Trung Quốc - Ảnh: Đại sứ quán Mỹ tại Trung Quốc

Trước khi ra lệnh đóng cửa lãnh sự quán ở Houston, chính quyền ông Trump đã gây sức ép lên Trung Quốc theo nhiều cách, như phát động cuộc chiến thương mại hồi năm 2018, cáo buộc Bắc Kinh lạm dụng các hoạt động thương mại.

Căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh còn thể hiện rõ trong vấn đề Biển Đông, với những phát ngôn bác bỏ yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại khu vực, tăng cường tần suất hoạt động của các tàu chiến, máy bay quân sự tuần tra tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông. Ngoài ra, chính quyền ông Trump cũng xác định Trung Quốc là “mối đe dọa lâu dài lớn nhất” đối với Mỹ.

 Trước đó, một nhóm gồm 4 nhà lập pháp đảng Dân chủ đã viết thư cho Tổng thống Biden, hối thúc ông ưu tiên hàng đầu cho việc thiết lập các biện pháp giảm thiểu rủi ro liên quan đến vũ khí hạt nhân trong cuộc gặp Chủ tịch Tập Cận Bình – vốn đang được lên kế hoạch. Trước đó, Trung Quốc đã từ chối tham gia các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí cùng với Nga và Trung Quốc vào năm 2020. Trong một bài bình luận đăng tải hôm nay (5/11), tờ Thời báo Hoàn cầu coi việc đề nghị Trung Quốc tham gia vào “các cuộc đàm phán vũ khí không công bằng này” là nhằm kiềm chế Bắc Kinh và biện minh cho các động thái  tăng cường năng lực hạt nhân của Mỹ.

Phải nói rằng dưới thời Tổng thống Donald Trump, Mỹ đã thực thi nhiều chính sách về thương mại lẫn an ninh - quân sự nhằm đối phó sự trỗi dậy của Trung Quốc sự mâu thẫn của Mỹ và Trung Quuocs ngày một gia tăng cho đến khi Tổng thống Mỹ Joe Biden mâu thuẫn giữa hai cường quốc này vẫn không hề giảm và đỉnh điểm là việc đóng cửa lãnh sự quán của 2 nước. Tuy nhiên những tín hiệu gần đây cho thấy lãnh đạo 2 nước cùng quan tâm đến việc mở lại lãnh sự quán về vấn đề trên các nhà bình luận và phân tích cho rằng Trung Quốc và Mỹ có thể mở cửa trở lại land sự quán. Tuy nhiên nhiều nhà phân tích bình luận cho rằng kể cả khi lãnh sự quán 2 nước được mở lại nhưng chắc chắn rằng căng thẳng trong quan hệ ngoại giao giữa 2 nước chưa thể hạ nhiệt./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)

 

 

Top