Liệu có một cuộc khủng hoảng đẫm máu từ việc đảo chính ở Sudan

Thứ Ba, 26/10/2021| 23:41

Thủ tướng Sudan Abdalla Hamdok đã bị bắt giữ và đưa đến một địa điểm bí mật chỉ ít giờ đồng hồ bị quân đội quản thúc. Theo giới chức Sudan và nhận định từ quốc tế, đã có một cuộc đảo chính rõ ràng tại quốc gia Bắc Phi này.

Lo ngại về các diễn biến mới nhất, người dân Sudan và quốc tế đã có những phản ứng đầu tiên. Khi ông Bashir bị lật đổ trong cuộc đảo chính năm 2019, sau 3 thập kỷ cầm quyền, giới lãnh đạo quân đội Sudan đã nắm quyền kiểm soát để giám sát quá trình chuyển giao quyền lực và thành lập Hội đồng Quân sự Chuyển tiếp (TMC).

Tuy nhiên, hội đồng này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ bởi một phong trào ủng hộ dân chủ và kêu gọi sự cai trị dân sự. Sau một tuần tranh luận, hai bên đã đồng ý thành lập một Hội đồng Chủ quyền chuyển tiếp sẽ điều hành “trong 3 năm tới hoặc lâu hơn”. Theo thỏa thuận được ký vào tháng 7/2019, hội đồng quân sự sẽ chịu trách nhiệm lãnh đạo đất nước trong 21 tháng đầu tiên. Sau đó, một chính quyền dân sự sẽ cai trị hội đồng trong 18 tháng. Adam Hireika, một trợ lý của ông Hamdok, nói với CNN rằng thủ tướng biết về kế hoạch của quân đội và đã phải chịu áp lực về việc giải tán chính phủ.

Liệu có một cuộc khủng hoảng đẫm máu từ việc đảo chính ở Sudan

Quân đội Sudan. Ảnh: Morocco World News

Quân đội Sudan được cho là đã tiến hành đảo chính và bắt giữ Thủ tướng Abdalla Hamdok và nhiều bộ trưởng lẫn các quan chức khác vào sáng ngày 25/10. Trong khi, bất chấp việc lực lượng quân sự và bán quân sự được triển khai trên khắp các con phố ở thủ đô Khartoum, một bộ phận người dân Sudan cũng vẫn xuống đường biểu tình để phản đối các hành động của phía quân đội.  “Chúng tôi kêu gọi tất cả người Sudan xuống đường, không ai làm việc để chúng ta có thể thực hiện hành vi bất tuân dân sự hoàn toàn. Người đứng đầu Hội đồng Chủ quyền Abdel FattahBurhan đã hành động đi ngược với các thỏa thuận của thời kỳ chuyển tiếp, đã tiến hành một cuộc đảo chính quân sự. Quân đội đã bắt giữ các nhà lãnh đạo dân sự của Hội đồng chủ quyền và các bộ trưởng”.  “Một lời kêu gọi khẩn cấp cho tất cả thường dân Sudan muốn bảo vệ cuộc cách mạng của họ, những gì quân đội đang làm là một sự phản bội đối với tất cả thường dân trên mọi mặt trận. Ngay bây giờ, tất cả chúng ta phải đoàn kết để thể hiện sự phản đối”.

Theo hãng Tin tức Arab (Arabnews), đã có thương vong khi xảy ra các cuộc đụng độ giữa người biểu tình và binh lính quân đội. Trước những diễn biến đáng quan ngại tại Sudan, quốc tế cũng đã có những phản ứng. Volker Perthes, Đặc phái viên của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc tại Sudan cho biết, Liên Hợp Quốc quan ngại sâu sắc về các báo cáo về một cuộc đảo chính và các nỗ lực phá hoại quá trình chuyển đổi chính trị của Sudan.

Liệu có một cuộc khủng hoảng đẫm máu từ việc đảo chính ở Sudan

Các cuộc biểu tình lan rộng tại Sudan sau khi lực lượng quân sự ban bố tình trạng khẩn cấp (Ảnh: Skynewsarabia) 

Về phía Liên Hợp Quốc (LHQ) cùng ngày cho biết việc lực lượng an ninh Sudan bắt giữ các nhà lãnh đạo dân sự, bao gồm cả Thủ tướng Abdalla Hamdok là "không thể chấp nhận được". Volker Perthes, Đại diện đặc biệt của LHQ tại Sudan cho biết: "Tôi vô cùng lo ngại về các báo cáo về một cuộc đảo chính đang diễn ra và những nỗ lực nhằm phá hoại quá trình chuyển đổi chính trị của Sudan. Tôi kêu gọi lực lượng an ninh thả ngay lập tức những người đã bị giam giữ hoặc quản thúc trái pháp luật".

EU và Mỹ cũng bày tỏ quan ngại về việc quân đội tiếp quản chính quyền dân sự ở Sudan. Giám đốc đối ngoại EU, Josep Borrell tuyên bố, ông đang theo dõi sát các sự kiện ở quốc gia đông bắc châu Phi với "mối bận tâm tối đa" sau khi các báo cáo xuất hiện rằng, các lực lượng quân sự Sudan đã bắt giữ một số quan chức chính phủ cấp cao.

Mạng Internet được cho là đã bị cắt trên toàn Sudan, khi những người biểu tình tụ tập trên đường phố để phản đối hành động của quân đội. Binh lính xuất hiện trên các tuyến đường chính dẫn đến thủ đô, trong khi truyền hình đang phát các bài hát yêu nước. Hiệp hội Chuyên gia Sudan, nhóm chính trị ủng hộ dân chủ đã gọi động thái của quân đội là một cuộc đảo chính và kêu gọi công chúng xuống đường phản đối.

Biến động chính trị xảy ra ở Sudan sau khi quốc gia Bắc Phi này trên bờ vực bất ổn sau cuộc đảo chính bất thành tháng trước. Khoảng 40 sĩ quan quân đội khi đó đã bị bắt khi tìm cách kiểm soát các tòa nhà của đài truyền hình quốc gia và tổng hành dinh quân đội.

Liệu có một cuộc khủng hoảng đẫm máu từ việc đảo chính ở Sudan

 Người biểu tình phản đối đảo chính ở Sudan ngày 25/10. Ảnh: World Today News

Đối với cộng đồng quốc tế tiếp tục có những phản ứng trước cuộc đảo chính quân sự tại Sudan dẫn tới việc hàng chục ngàn người dân tràn ra khắp các đường phố ở Thủ đô Khartoum và thành phố Omdurman nhằm phản đối việc quân đội bắt giữ Thủ tướng nước này.

Đại sứ quán Mỹ tại Khartoum đã lên án cuộc đảo chính quân sự tại Sudan; đồng thời kêu gọi quân đội nước này ngay lập tức chấm dứt hành vi bạo lực, phóng thích các quan chức bị bắt giữ và đảm bảo an toàn cho người dân.

Giới chức EU kêu gọi tất cả các bên liên quan và đối tác khu vực theo dõi sát sao diễn biến tình hình tại Sudan. Tại một cuộc họp báo ở Brussels, người phát ngôn của EU Nabila Massrali nhấn mạnh: “Bạo lực và đổ máu cần phải được tránh bằng mọi giá. Tất cả các bên liên quan được kỳ vọng sẽ thực hiện các khía cạnh khác nhau của tuyên bố hiến pháp và Hiệp định Hòa bình Juba với thiện chí và với tinh thần hợp tác tiếp tục vì lợi ích của người dân Sudan - những người xứng đáng và mong muốn hòa bình, ổn định và phát triển kinh tế”.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi lập tức trả tự do cho Thủ tướng Hamdok cùng các thành viên chính phủ dân sự. Trong khi, Bộ trưởng châu Phi của Anh Vicky Ford cực lực chỉ trích hành động của quân đội Sudan, cho đây là sự phản bội đối với người dân Sudan và hành trình vươn tới nền dân chủ của họ.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres đã lên án cuộc đảo chính và kêu gọi thả Thủ tướng Hamdok và các quan chức khác. Trong một bài đăng trên Twitter hôm 25/10, ông Guterres nói rằng Liên Hợp Quốc sẽ “tiếp tục sát cánh” với người dân Sudan.

Tại một cuộc họp báo, Nhà Trắng cho biết chính quyền Tổng thống Biden “cảnh báo sâu sắc” trước những diễn biến đang xảy ra ở Sudan. Trong khi đó, Anh gọi cuộc đảo chính này là “sự phản bội không thể chấp nhận được đối với người dân Sudan”.

Hàng ngàn người biểu tình phản đối cuộc đảo chính đã xuống đường ở thủ đô Khartoum hôm 25/10. Các video đăng tải trên mạng xã hội cho thấy đám đông người dân đổ về phía Bộ tư lệnh quân đội.

Cuộc đảo chính ở Sudan lần này nhiều người lo sợ sẽ giống như cuộc đảo chính ở Myanmar vào đàu năm 2021 với các cuộc xung đột đã đẩy Myanmar vào tình trạng khó khăn và nghèo đói kể từ khi giành được độc lập từ người Anh vào năm 1948. Trước sức ép của Liên Hợp Quốc và các tổ chức quốc tế bởi tình trạng vi phạm nhân quyền và những cuộc biểu tình đòi dân chủ trong nước./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)

Top