Kinh tế Anh sau khi rời EU như thế nào?

Thứ Hai, 5/12/2022| 21:30

Theo Bloomberg, từ khi nước Anh rời EU, thương mại quốc tế suy giảm, đồng tiền mất giá, mức sống người dân đi xuống.

 

Brexit đã quay trở lại chương trình nghị sự chính trị của Anh trong tháng này. Chính phủ của tân Thủ tướng Rishi Sunak được cho là đang tìm kiếm mối quan hệ thân mật hơn với Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên ông đã phủ nhận thông tin nước Anh hướng đến "Brexit kiểu Thụy Sĩ" (tức vẫn duy trì mối quan hệ thân EU). Chính quyền khẳng định ưu tiên của nước này là khiến thỏa thuận Brexit được ký kết vào năm 2020 được thực thi.

Dẫu vậy, dư luận Anh gần đây bắt đầu bàn luận về tính hiệu quả của Brexit. Nhiều người hướng sự chú ý vào số liệu mới nhất do Bộ Thương mại Quốc tế công bố. Xuất khẩu của nước này sang Nhật Bản đã giảm từ 12,3 tỷ bảng Anh xuống còn 11,9 tỷ bảng trong một năm, tính đến tháng 6/2022. Xuất khẩu hàng hóa giảm 4,9% xuống 6,1 tỷ bảng và dịch vụ giảm 2% xuống 5,8 tỷ bảng.

Tân Thủ tướng nước Anh - Rishi Sunak. Ảnh: Bloomberg

Nick Thomas-Symonds - Bộ trưởng Phe đối lập phụ trách Thương mại quốc tế, cho rằng: "Thương mại với Nhật Bản sụt giảm là bằng chứng không thể chối cãi cho thấy các bộ trưởng không mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu của Anh".

Các cuộc thăm dò gần đây cũng cho thấy sự tiếc nuối ngày càng tăng của người dân Anh về quyết định rời EU, phần lớn là do những lo ngại về nền kinh tế. YouGov - công ty nghiên cứu thị trường lớn và là thành viên của Hội đồng thăm dò Vương quốc Anh - đã hỏi ý kiến hơn 1.700 người trưởng thành hồi giữa tháng này. Khoảng 56% người tham gia khảo sát cho rằng Brexit là quyết định sai lầm, trong khi tỷ lệ này là 42% vào tháng 8/2016.

Bloomberg nhìn nhận bằng chứng rõ ràng nhất về thiệt hại của Brexit nằm ở dữ liệu thương mại. Kể từ giai đoạn chuyển tiếp Brexit kết thúc vào ngày 31/12/2020, Anh đã bị tụt hậu so với các quốc gia khác về cường độ thương mại - quy mô xuất nhập khẩu tính theo tỷ trọng GDP.

Báo Le Monde vừa có bài viết “Đằng sau suy thoái của Anh là sự tan rã do Brexit gây ra” cho biết sau gần hai năm có hiệu lực, thỏa thuận sau khi Anh rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit) này đang trực tiếp hoặc gián tiếp làm suy giảm các hoạt động đầu tư và thương mại tại Anh.

Khi trình bày về ngân sách ngày 17/11, Bộ trưởng Tài chính Anh Jeremy Hunt đã nhấn mạnh rằng sự suy thoái mà đất nước ông đang trải qua, GDP quý III/2022 giảm 0,2% và dự báo giảm 1,4% cho cả năm 2023, là do từ một nơi khác gây ra. Và ông cũng cho biết Anh không phải là một trường hợp đặc biệt: “Lạm phát ở Anh có cao (11,1% trong tháng 10/2022), nhưng vẫn chưa bằng ở Đức, Hà Lan và Italy. Lãi suất ở Anh có tăng (từ 0,1% lên 3% trong một năm), nhưng ở Mỹ, Canada và New Zealand còn tăng cao hơn”.

Nhưng còn Brexit thì sao? Ông Hunt chỉ đề cập đến vấn đề có một lần rồi chuyển sang ca tụng “những quyền tự do” mà ông có thể có trong chính sách kinh tế của mình. Điều này khiến nhiều người không khỏi khó chịu. Ông David Bailey, Giáo sư Đại học Aston ở Birmingham, cho rằng Brexit “là con voi trong phòng nhưng không ai muốn nói đến. Không thể chấp nhận được việc chính phủ từ chối nói về vấn đề này. Đã đến lúc phải nói chuyện về chủ đề này”.
Thỏa thuận Brexit được thông qua tháng 6/2016 và việc Anh rời khỏi thị trường chung châu Âu có hiệu lực từ đầu năm 2021. Đại dịch và xung đột ở Ukraine khiến việc phân tích số liệu thống kê trở nên rất khó khăn, nhưng nhiều người cho rằng bây giờ đã có thể bắt đầu rút ra những kết luận nghiêm túc đầu tiên về điều này.

Người dân trên đường phố London của Anh. (Ảnh: THX)

Chuyên gia John Springford, thuộc Trung tâm cải cách châu Âu - một nhóm tư vấn có trụ sở tại London, nhận xét rằng “Brexit thực sự không gây ra suy thoái, nguyên nhân là do xung đột ở Ukraine và giá cả tăng cao, giống như ở mọi nơi khác. Nhưng rõ ràng Brexit đã làm giảm tốc độ phát triển của nền kinh tế Anh”.

So sánh Anh với nền kinh tế của 22 quốc gia khác, ông Springford cho biết đại dịch COVID-19 gây sụp đổ kinh tế và sau đó có sự phục hồi rất nhanh, điều đó đã khiến việc tập trung dữ liệu trở nên rất khó khăn. Từ năm 2008 đến 2016, các chỉ số của Anh không có khác biệt mấy so với các nước được nghiên cứu trên. Nhưng kể từ năm 2016, kinh tế Anh đã chững lại, với tỷ lệ tăng trưởng thấp hơn 5,2%, đầu tư giảm 13,7% và xuất khẩu giảm 13,6% so với nhóm trên.

Tuy nhiên, không phải nền kinh tế Anh đã sụp đổ, bởi trong quý II/2016 (thời điểm trưng cầu dân ý) đến quý II/2022, tăng trưởng tích lũy của nước này đạt 6,8%. Con số này kém hơn Mỹ (12,9%) hoặc Pháp (7,6%), nhưng tốt hơn Đức (5,5%) hoặc Italy (4,2%). Theo chuyên gia Springford, đơn giản mọi thứ đều chỉ ra rằng Anh sẽ làm tốt hơn nếu không có Brexit. Trong khi Giáo sư Bailey cho biết “đó là một sự xói mòn tốc độ chậm chứ không phải sự sụp đổ”.

Quỳnh Anh

Top