Khủng hoảng quan hệ Mỹ, Pháp liệu có được hàn gắn

Thứ Sáu, 1/10/2021| 10:02

Quan hệ Mỹ - Pháp đã bị ảnh hưởng do tranh cãi liên quan đến thỏa thuận an ninh 3 bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS), dẫn đến việc Canberra rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm trị giá khoảng 66 tỷ USD với Paris.

Trong phát biểu mới nhất, Ngoại trưởng Blinken tái khẳng định tuyên bố của Nhà Trắng sau cuộc hội đàm của Tổng thống Mỹ Joe Biden với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron, rằng Pháp và các đối tác châu Âu của Mỹ sẽ được "hưởng lợi từ các cuộc tham vấn cởi mở giữa các đồng minh về các vấn đề quan tâm chiến lược". Ông Blinken bày tỏ sự tôn trọng của mình đối với Ngoại trưởng Le Drian, đồng thời cho biết hai bên đều thừa nhận rằng việc hàn gắn quan hệ song phương "sẽ mất nhiều thời gian, công sức và sẽ được thể hiện không chỉ qua lời nói mà còn bằng hành động". Ông cam kết sẽ hợp tác chặt chẽ với người đồng cấp Le Drian trong việc thúc đẩy nỗ lực quan trọng này. Trước đó cùng ngày, Ngoại trưởng Pháp Le Drian cũng cho biết Pháp và Mỹ “cần thời gian và hành động” để thoát khỏi khủng hoảng và khôi phục lòng tin.

Khủng hoảng quan hệ Mỹ, Pháp liệu có được hàn gắn

 Ngoại trưởng Mỹ Blinken và Ngoại trưởng Pháp Le Drian. Ảnh: RW 

Trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron, hai nhà lãnh đạo đã nhất trí giảm căng thẳng và cam kết thực thi tiến trình "tham vấn sâu rộng... nhằm đảm bảo sự tin cậy", đưa ra những đề xuất cụ thể hướng tới các mục tiêu chung. Bên cạnh đó, hai bên cũng nhất trí gặp nhau tại châu Âu vào cuối tháng 10 tới để "đạt được hiểu biết chung và duy trì động lực của tiến trình này" nhằm khôi phục lòng tin, song không công bố địa điểm cụ thể. Đây là cuộc điện đàm đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo Pháp và Mỹ sau khi Paris phản ứng gay gắt về việc bị mất hợp đồng tàu ngầm trị giá hàng chục tỷ USD với Australia.

Năm 2016, Australia đã nhất trí mua 12 tàu ngầm chạy bằng diesel của Tập đoàn Naval của Pháp. Tuy nhiên, tuần trước Australia đã hủy bỏ thỏa thuận trên, chuyển sang mua tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ như một phần của AUKUS. Tập đoàn Naval của Pháp cho biết sẽ gửi một đề xuất và tính toán chi tiết tới Australia trong vài tuần tới về chi phí mà Canberra phải bồi hoàn do hủy bỏ thỏa thuận mua tàu ngầm của Pháp. Sau thời gian bày tỏ thái độ lạnh nhạt, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian hôm 23.9 (giờ Mỹ) đã đồng ý gặp ông Blinken bên lề cuộc họp Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc. Cuộc gặp được tổ chức kín, kéo dài 60 phút tại phái bộ của Pháp ở Liên Hiệp Quốc. Ngoại trưởng Blinken là người nói thông thạo tiếng Pháp.

Tại cuộc gặp, ông Drian cho hay cuộc điện đàm trước đó trong ngày giữa Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron là sự khởi đầu của quá trình gầy dựng lại niềm tin của hai đồng minh. Chính quyền Paris nổi giận sau khi Úc thông báo hủy hợp đồng mua tàu ngầm Pháp trị giá nhiều tỉ USD và đổi sang mua tàu Mỹ trong lúc căng thẳng gia tăng với Trung Quốc. Và ngoại trưởng Pháp cáo buộc Mỹ, Úc về hành vi phản bội quan hệ đồng minh.

Trong cuộc trao đổi sau đó với giới báo chí, ông Blinken cam kết sẽ nỗ lực hết sức để lấy lại sự tin tưởng của Pháp. “Tôi cho rằng Mỹ-Pháp vẫn tiếp tục chia sẻ những lợi ích thiết thực, và những giá trị chung giữa hai nước không thể nào bị lay chuyển”, theo ngoại trưởng Mỹ.

Khủng hoảng quan hệ Mỹ, Pháp liệu có được hàn gắn

 Cuộc điện đàm giữa Tổng thống Biden và Tổng thống Macron diễn ra suôn sẻ REUTERS

Ông Blinken cho hay sẽ tiếp tục duy trì đối thoại với người đồng cấp Le Drian, đồng thời Tổng thống Biden và Tổng thống Macron sẽ gặp nhau tại châu Âu vào tháng sau. Trong khi quan hệ Mỹ-Pháp có dấu hiệu cải thiện, ông Le Drian vẫn tiếp tục duy trì khoảng cách trước những người đồng cấp Úc và Anh. Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho rằng, khủng hoảng trong quan hệ Paris - Washington là nghiêm trọng và chưa có dấu hiệu kết thúc.

"Ở giai đoạn này, tôi có thể nói rằng cuộc khủng hoảng mà chúng ta đang trải qua là nghiêm trọng. Nó chưa kết thúc dù đối thoại đã được nối lại. Mối quan hệ căng thẳng sẽ tiếp tục, và để thoát khỏi tình trạng này cần phải có những hành động nghiêm túc”, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cho biết tại cuộc họp của Ủy ban các vấn đề quốc tế của Thượng viện Pháp.

Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian cũng cho hay, Pháp cũng cần phải xem xét lại quan hệ với Anh, cho rằng London đã vi phạm các nghĩa vụ của mình. "Trong quan hệ với Anh, chúng ta cũng cần tiếp tục xem xét lại. London nên biết rằng họ đã vi phạm các nghĩa vụ của mình, bao gồm cả theo thỏa thuận về thương mại và hợp tác”, ông Jean-Yves Le Drian nói.

Đề cập đến đến tác động của quan hệ Mỹ - Pháp đến NATO, ông Jean-Yves Le Drian cho rằng, cuộc khủng hoảng trong quan hệ giữa Paris và Washington không ảnh hưởng đến sứ mệnh chính của NATO là phòng thủ tập thể. "Sứ mệnh chính của NATO là phòng thủ tập thể... Mỹ đóng một vai trò quan trọng trong liên minh, và cuộc khủng hoảng mà chúng ta đang trải qua sẽ không ảnh hưởng đến nhiệm vụ trung tâm này”, Jean-Yves Le Drian cho hay.

Khủng hoảng quan hệ Mỹ, Pháp liệu có được hàn gắn

 Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian. Ảnh: Reuters

Ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian cũng kêu gọi xem xét kỹ lưỡng việc hợp tác với Australia sau quyết định rút khỏi thỏa thuận tàu ngầm với Pháp. “Đối với Australia, sự xói mòn lòng tin này đòi hỏi chúng ta phải xem xét kỹ lưỡng sự mối quan hệ hợp tác này”, ông Jean-Yves Le Drian nói.

Ông Jean-Yves Le Drian lưu ý rằng, các cuộc tham vấn với đại sứ Pháp được triệu hồi từ Canberra vẫn đang tiếp tục. "Đại sứ của chúng tôi tại Australia sẽ trở lại Canberra, nhưng hiện tại chúng tôi tiếp tục tham vấn với ông ấy. Điều này sẽ cho phép chúng tôi làm rõ sự phát triển của mối quan hệ giữa hai nước”, ông Jean-Yves Le Drian nhấn mạnh.

Hôm 15/9, Mỹ, Anh và Australia công bố thành lập một hiệp ước ba bên mới có tên AUKUS, cho phép Canberra xây dựng một hạm đội tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân mới sử dụng công nghệ của Mỹ và Anh. Điều này khiến Pháp mất hợp đồng trị giá 66 tỷ USD về tàu ngầm chạy bằng năng lượng thông thường đã ký kết trước đó với Australia.

Theo kế hoạch, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken sẽ có mặt ở Paris, Pháp, từ ngày 4-6/10 để tham dự cuộc họp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cũng như gặp gỡ giới chức Pháp để thảo luận về việc "tăng cường hơn nữa mối quan hệ quan trọng giữa Mỹ và Pháp". Văn phòng Ngoại trưởng Pháp ngày 2/10 cho biết Ngoại trưởng Jean-Yves Le Drian sẽ có cuộc hội đàm với người đồng cấp Mỹ Antony Blinken vào ngày 5/10.

Cuộc gặp trên diễn ra trong bối cảnh hai nước đồng minh lâu năm này tìm cách cải thiện quan hệ, sau những tranh cãi liên quan hợp đồng tàu ngầm bị đổ bể giữa Pháp và Australia mà Mỹ có phần liên quan. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp Anne-Claire Legendre cho biết: "Hai bộ trưởng sẽ có các cuộc trao đổi một cách sâu sắc, tiếp theo cuộc họp của họ ở New York (Mỹ) vào ngày 23/9 vừa qua, nhằm xác định các bước đi cần thiết để khôi phục sự tin cậy song phương.

Như Bộ trưởng Jean-Yves Le Drian đã nêu trong cuộc gặp tại New York, để thoát khỏi cuộc khủng hoảng này cần có thời gian và hành động vững chắc". Theo kế hoạch, Ngoại trưởng Antony Blinken sẽ có mặt ở Paris từ ngày 4-6/10 để tham dự cuộc họp của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), cũng như gặp gỡ giới chức Pháp để thảo luận về việc "tăng cường hơn nữa mối quan hệ quan trọng giữa Mỹ và Pháp".

Dự kiến, ông Blinken và các quan chức Pháp sẽ thảo luận các vấn đề như "an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, cuộc khủng hoảng khí hậu, phục hồi kinh tế sau đại dịch Covid-19, mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và sự hợp tác với các đồng minh và các đối tác trong những thách thức và cơ hội toàn cầu".

Quan hệ ngoại giao giữa Pháp và Mỹ đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng do tranh cãi liên quan thỏa thuận an ninh 3 bên Mỹ-Anh-Australia (AUKUS). Thỏa thuận mới được ký kết này đã dẫn tới việc Canberra rút khỏi thỏa thuận mua tàu ngầm trị giá 66 tỷ USD ký với một công ty của Pháp.

Pháp đã phản ứng khá gay gắt với thỏa thuận AUKUS, cho rằng đây là minh chứng về sự bội tín của Mỹ. Ngày 30/9 vừa qua, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ Jake Sullivan đã tổ chức cuộc họp với Đại sứ Pháp tại Mỹ Philippe Etienne để thảo luận về các biện pháp xây dựng lòng tin.

Đại sứ Etienne đã quay lại Mỹ sau 2 tuần được triệu hồi về nước tham vấn liên quan căng thẳng trên và sau cuộc điện đàm của Tổng thống Emmanuel Macron với người đồng cấp Mỹ Joe Biden ngày 22/9, trong đó, ông chủ Nhà Trắng thừa nhận Washington nên liên lạc hiệu quả hơn với đồng minh truyền thống của họ tại châu Âu.

Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron cũng đã có cuộc thảo luận kể từ khi bùng phát tranh cãi liên quan thỏa thuận tàu ngầm hạt nhân nêu trên, đồng thời cam kết bắt đầu "tham vấn sâu" về quan hệ hai nước./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)

 

Top