Hệ lụy nào từ phiên tòa luận tội ông Trump lần hai

Thứ Hai, 25/1/2021| 10:28

Phiên tòa luận tội lần thứ 2 đối với cựu Tổng thống Donald Trump có thể dẫn đến hành động khởi tố các cựu tổng thống là người của Đảng Dân chủ nếu phe Cộng hòa giành lại quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ trong 2 năm tới. Đó là cảnh báo do Thượng nghị sĩ John Cornyn của Đảng Cộng hòa đưa ra hôm 23-1.

Trong bài đăng trên Twitter nhắm vào thủ lĩnh phe đa số tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer, ông Cornyn - người giữ cương vị thượng nghị sĩ suốt 19 năm qua - viết: "Nếu luận tội và xét xử các cựu tổng thống là một ý tưởng tốt, vậy điều gì sẽ xảy ra đối với các cựu tổng thống là người của Đảng Dân chủ nếu Đảng Cộng hòa giành được thế đa số vào năm 2022? Hãy suy nghĩ về khả năng này và hãy để chúng tôi làm những tốt đẹp nhất cho đất nước".

Phe Dân chủ đang nắm thế đa số sít sao ở cả Hạ viện và Thượng viện Mỹ. Tuy nhiên, đảng của tổng thống đương nhiệm thường mất ghế trong những cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, diễn ra 2 năm sau cuộc chạy đua vào Nhà Trắng. Ông Trump trở thành tổng thống Mỹ đầu tiên bị luận tội hai lần sau khi 232 hạ nghị sĩ Mỹ, bao gồm 10 thành viên Đảng Cộng hòa, ủng hộ xem xét bãi nhiệm ông sau cuộc bỏ phiếu ngày 13-1.

Hệ lụy nào từ phiên tòa luận tội ông Trump lần hai

Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. (Ảnh: AP) 

Điều khoản luận tội cáo buộc ông Trump "kích động bạo loạn", tập trung vào bài phát biểu của cựu Tổng thống Mỹ trước hàng nghìn người ủng hộ trước vụ bạo động tại trụ sở Quốc hội hôm 6/1. Những người ủng hộ ông Trump quá khích tràn vào tòa nhà Quốc hội Mỹ hôm 6/1, gây ra vụ bạo động khiến 5 người chết và hàng chục người bị thương.

Trước đó, hôm 22/1, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện Chuck Schumer cho biết, Thượng viện sẽ bắt đầu xét xử cựu tổng thống Donald Trump từ ngày 8/2. Việc trì hoãn phiên tòa luận tội có ý nghĩa đối với đảng Dân chủ vì phiên tòa có nguy cơ làm đình trệ quá trình xác nhận nội các mới của Tổng thống Joe Biden, khi các thành viên đảng Cộng hòa ở Thượng viện cho biết họ sẽ không cho phép cơ quan này xác nhận các ứng viên cùng lúc với việc tiến hành phiên tòa luận tội.

Ông Trump chỉ có thể bị kết tội nếu 2/3 số thượng nghị sĩ ủng hộ làm vậy, tức là ngoài tất cả 50 thượng nghị sĩ Dân chủ, cần thêm 17 thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa “quay lưng” với cựu Tổng thống Trump

Mặc dù Tổng thống Trump phủ nhận trách nhiệm kích động cuộc nổi dậy, khẳng định ông chưa bao giờ trực tiếp khuyến khích những người ủng hộ mình tiến hành các hành động bạo lực, bản luận tội đã được đảng Dân chủ đưa ra hôm 11/1.

Trước đó, đảng Dân chủ đã thúc giục Phó Tổng thống Mike Pence viện dẫn Tu chính án thứ 25 để loại bỏ ông Trump khỏi nhiệm sở, tuy nhiên, sau đó ông Pence đã từ chối, với lý do rằng hành động này không “vì lợi ích cao nhất của quốc gia hoặc phù hợp với Hiến pháp”.

Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã cảnh báo rằng Hạ viện sẽ chuyển sang luận tội nếu Phó Tổng thống từ chối viện dẫn phần của Tu chính án thứ 25, cho phép phó tổng thống và đa số nội các tước quyền lực ông Trump nếu xác định được tổng thống “không thể thực hiện các quyền hạn và nhiệm vụ của mình”.

Sau cuộc bỏ phiếu tại Hạ viện ngày 13/1, mọi con mắt đều đổ dồn về Thượng viện. Lãnh đạo đa số tại Thượng viện Mitch McConnell, đã bị thúc giục viện dẫn một nghị quyết năm 2004 có thể triệu tập gấp một phiên họp tại Thượng viện khởi động phiên tòa luận tội.

Hệ lụy nào từ phiên tòa luận tội ông Trump lần hai

Ảnh minh họa Reuters.

Một vấn đề khác là liệu một phiên tòa luận tội tại Thượng viện có hợp hiến hay không sau khi ông Trump đã rời Nhà Trắng. Nếu Thượng viện tiến hành một phiên tòa như vậy, có thể phải đối mặt với các rào cản pháp lý.

Theo ý kiến ​​của J. Michael Luttig, cựu thẩm phán của Tòa phúc thẩm Mỹ, động thái này sẽ không phù hợp với luật tối cao của nước này. Trong một bài báo trên tờ Washington Post vào ngày 12/1, ông Luttig nhận định rằng bản thân Hiến pháp đưa ra câu trả lời rõ ràng rằng điều này không thể được thực hiện, vì quyền lực duy nhất của Thượng viện theo Hiến pháp là kết tội - hoặc không kết tội - một tổng thống đương nhiệm.

Sau khi nhiệm kỳ của ông Trump kết thúc vào ngày 20/1, Quốc hội “mất thẩm quyền theo Hiến pháp trong việc tiếp tục các thủ tục luận tội chống lại ông - ngay cả khi Hạ viện đã thông qua các bản luận tội”. Theo cựu thẩm phán, ông Trump sẽ không còn “đương nhiệm trong Văn phòng Tổng thống” khi Thượng viện bắt đầu tiến hành các thủ tục, và theo đó, ông sẽ không còn bị Thượng viện “kết tội”, theo Hiến pháp.

Tuy nhiên, truyền thông Mỹ trích dẫn các chuyên gia có quan điểm khác và các nhà lãnh đạo Thượng viện dường như đã chuẩn bị tiến hành thủ tục này. Thượng nghị sĩ Dân chủ Chuck Schumer đã tuyên bố rằng một phiên tòa sẽ được tổ chức.

Trong những trường hợp tương tự trước đây, khi các quan chức bị luận tội sau khi rời nhiệm sở, Thượng viện Mỹ đã bỏ phiếu để bỏ qua một số vụ án với lý do các đối tượng không còn giữ chức vụ của mình. Tuy nhiên, không ai trong số họ là tổng thống.

Trong trường hợp này, mặc dù ông Trump sẽ không còn giữ chức vụ, nhưng việc ông bị kết án tại Thượng viện sẽ đem lại cho đảng Dân chủ một niềm hy vọng rằng ông sẽ không thể tái tranh cử vào năm 2024, một điều mà ông Trump cho biết rằng đã cân nhắc. Hơn nữa, những lợi ích sau khi mãn nhiệm của ông cũng sẽ bị giảm. Vào tháng 12/2019, Hạ viện đã bỏ phiếu luận tội ông Trump lần đầu tiên với cáo buộc tạo áp lực lên Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nhằm bắt đầu một cuộc điều tra đối với Hunter Biden, con trai của ông Joe Biden.

Theo thông tinh mới đây lãnh đạo phe đa số (Dân chủ) Thượng viện Mỹ, ông Chuck Schumer cho biết Hạ viện sẽ chuyển điều khoản luận tội cựu Tổng thống Donald Trump lên Thượng viện vào ngày 25-1.

Hệ lụy nào từ phiên tòa luận tội ông Trump lần hai

Lãnh đạ phe đa số Thượng viện Chuck Schumer trong một cuộc họp báo tại quốc hội Mỹ. Ảnh: AP

Thượng nghị sĩ Schumer cho biết Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi đã thông báo với ông như vậy. "Thượng viện sẽ tiến hành phiên tòa luận tội đối với ông Donald Trump. Chắc chắn phiên tòa sẽ diễn ra và diễn ra một cách công bằng" - ông Schumer nhấn mạnh.

Ông không nói rõ thời điểm phiên tòa bắt đầu nhưng việc chuyển điều khoản luận tội lên Thượng viện đồng nghĩa với việc khởi động phiên tòa. Trước đó, lãnh đạo phe thiểu số (Cộng hòa) Thượng viện Mitch McConnell đề xuất hoãn phiên tòa để ông Trump có hai tuần chuẩn bị. Với thông báo mới nhất của ông Schumer thì rõ ràng giữa ông Schumer và ông McConnell không đạt được thỏa thuận.

 Trong khi tranh cãi Thượng nghị sĩ Marco Rubio khẳng định, ông sẽ lập tức bỏ phiếu bác điều khoản luận tội cựu Tổng thống Donald Trump, và gọi phiên xử là mối đe dọa cho sự đoàn kết dân tộc.

 Thượng nghị sĩ Marco Rubio cũng cho rằng: phiên tòa này là thứ ngu xuẩn ông đã nhấn mạnh khi phát biểu khi tham gia chương trình “Fox News Sunday”. Theo ông, một ngọn lửa đang âm ỉ cháy trong lòng nước Mỹ, và phiên xử giống như “thêm dầu" vào lửa. “Ngay khi có cơ hội đầu tiên, tôi sẽ bỏ phiếu chấm dứt phiên tòa này”, thượng nghị sĩ Cộng hòa của bang Florida nhấn mạnh. Ông Rubio nêu lên trường hợp Tổng thống Gerald Ford vào ngày 8.9.1974 đã ban lệnh ân xá toàn phần và vô điều kiện cho người tiền nhiệm Richard Nixon, nhằm cho phép nước Mỹ tiếp tục tiến về phía trước, dù khi ấy ai nấy đều cho rằng ông Nixon phạm tội hình sự trong vụ bê bối Watergate./.

                                                                                                                                                                                                    Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)

 

Top