Bầu cử giữa kỳ Mỹ dưới thời Tổng thống Biden liệu có những yếu tố bất ngờ

Chủ nhật, 7/11/2021| 7:44

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ diễn ra vào cuối năm 2022 và hiện tại chính là thời điểm để cả hai đảng tập trung giành lá phiếu của cử tri. Cuộc bầu cử này khá quan trọng khi sẽ bầu lại toàn bộ số ghế tại Hạ viện và 1/3 số ghế tại Thượng viện.

Hiện đảng Dân chủ đang kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện nhưng cách biệt là không lớn và nếu để mất một trong hai viện thì chương trình nghị sự của chính quyền Tổng thống Biden chắc chắn sẽ không được thuận lợi như hiện nay. Trong thời gian qua, Tổng thống Biden đã tới thăm một số bang dao động và nơi có các nghị sỹ đảng Dân chủ đang bị chỉ trích, không ngoài mục đích nhằm giúp đảng của mình trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm tới.

Tổng thống Biden cũng được cho là người tích cực thực sự đối với đảng Dân chủ và là cầu nối cho những đảng viên Cộng hòa bất mãn và những người độc lập. Theo nhiều đánh giá, Tổng thống Biden có thể giúp tăng khả năng cạnh tranh của các ứng cử viên đảng Dân chủ khi ông nhận được tỉ lệ tán thành của người dân ở mức ổn định trên 50%.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ dưới thời Tổng thống Biden liệu có những yếu tố bất ngờ

 Tổng thống Biden gần đây đã thăm các quận và các bang được cho là thành trì của đảng Cộng hòa. Ảnh: Chicago Trubune

Các chuyến thăm của Tổng thống Biden nhằm chứng minh rằng ông có thể giúp các nghị sỹ Dân chủ, vừa giành thêm ghế tại quốc hội, đồng thời củng cố đoàn kết trong nội bộ đảng Dân chủ. Các chuyến thăm này cũng là dịp để Tổng thống Biden tuyên truyền và vận động cho các gói chính sách lớn của mình với giá trị lên tới hàng nghìn tỷ USD nhằm giúp khôi phục nền kinh tế Mỹ và đưa nước Mỹ sớm trở lại bình thường sau đại dịch. Một chương trình lập pháp hiệu quả và thiết thực với cử tri sẽ là yếu tố giúp các nghị sỹ Dân chủ và chính quyền Tổng thống Biden giành lợi thế trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm tới. Cách tiếp cận của Tổng thống Biden hoàn toàn khác với người tiền nhiệm Donald Trump khi ông này trước đây thường chọn thăm các bang thành trì của đảng Cộng hòa với những đám đông người ủng hộ. Tổng thống Biden hiện đang có các chuyến thăm tới những bang mà ông đã giành thắng lợi và cả các khu vực nơi mà đảng Dân chủ không có nhiều lợi thế. Điều này cho thấy Tổng thống Biden rất quyết tâm trong việc vận động lá phiếu cử tri cho các nghị sỹ Dân chủ. Có thể thấy rằng cách tiếp cận hiện nay của ông Biden cho thấy ông đã rút kinh nghiệm và có những điều chỉnh để thể hiện rằng chính quyền của ông gần gũi với người dân và để chứng minh rằng chính quyền của ông không phải của đảng Dân chủ hay Cộng hòa mà của người dân.

Hiện chưa thể đánh giá liệu chiến thuật này có đem lại lợi thế cho ông Biden và đảng Dân chủ trong bối cảnh hiện nay hay không nhưng thực tế đang cho thấy tỷ lệ ủng hộ cách điều hành của ông Biden vẫn đang được duy trì ở mức ổn định. Một chương trình lập pháp hiệu quả và thiết thực với cử tri sẽ là yếu tố giúp các nghị sỹ Dân chủ và chính quyền Tổng thống Biden giành lợi thế trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm 2022.

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ luôn được coi là bài trắc nghiệm điểm tín nhiệm của tổng thống và chính phủ bởi nó sẽ định hình 2 năm còn lại trong nhiệm kỳ của người đứng đầu Nhà Trắng. Chính vì vậy, Tổng thống Biden đang tìm cách huy động sự ủng hộ của các nhóm cử tri từng bỏ phiếu cho mình trong cuộc bầu cử năm 2020, trong đó bao gồm các cử tri độc lập.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ dưới thời Tổng thống Biden liệu có những yếu tố bất ngờ

 Ứng viên thống đốc Virginia Glenn Youngkin (áo đỏ) gặp những người ủng hộ ngày 1-11 - Ảnh: REUTERS

Để giành được sự ủng hộ của nhóm cử tri này, trước hết ông Biden phải chứng minh được rằng chính quyền của ông đang thực hiện các cam kết trong chiến dịch tranh cử của mình, rằng các chính sách của ông đang phát huy hiệu quả, đồng thời đưa ra được những ưu tiên chính sách và lộ trình cụ thể trong thời gian sắp tới. Liệu có tác động từ bầu cử giữa kỳ Mỹ tới lập trường về Trung Quốc của Tổng thống Biden. Học giả Lu Xiang tại Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Trung Quốc đánh giá: “Kết quả cuộc bầu cử là khó khăn đáng kể với đảng Dân chủ. Có khả năng Tổng thống Biden sẽ đưa ra thêm nhiều chính sách hỗn loạn khi đảng Dân chủ suy yếu”.

Các nhà quan sát Trung Quốc nhận định rằng áp lực kinh tế và dịch COVID-19 có thể ây ảnh hưởng đến kết quả bầu cử. Tờ Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (Hong Kong, Trung Quốc) dẫn lời học giả Lu Xiang nói: “Dưới thời chính quyền cựu Tổng thống Donald Trump, số người tử vong vì COVID-19 là khoảng 400.000. Nhưng nay số trường hợp tử vong vì COVID-19 tại Mỹ đã tăng lên 750.000 trường hợp”. Giáo sư Diao Daming tại Đại học Nhân dân Trung Quốc trích dẫn dữ liệu kinh tế quý 3 của Mỹ với tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) chỉ đạt 2%, khá khiêm tốn so với mức 6,7% của quý trước và nói: “Tình huống đang có nhiều khó khăn cho đảng Dân chủ và kết quả sẽ liên quan đến bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ trong năm 2022.

Mới đây vào ngày 2-11, cử tri tại nhiều bang và thành phố trên khắp nước Mỹ đã đi bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử địa phương. Kết quả những cuộc bầu cử này sẽ làm tiền đề cho bầu cử giữa kỳ năm 2022 tại Mỹ. Tại bang Virginia, kết quả cuộc chạy đua ghế thống đốc giữa ứng viên Terry McAuliffe của Đảng Dân chủ và doanh nhân Glenn Youngkin bên Đảng Cộng hòa đang thu hút sự chú ý của cả nước. 

Ngoài Virginia, hàng loạt cuộc bỏ phiếu khác cũng sẽ giúp Đảng Dân chủ và Cộng hòa phân tích được tình hình, ưu - nhược điểm của bản thân lẫn đối thủ trước bầu cử giữa kỳ (tháng 11-2022). Tại bang New Jersey, thống đốc đương nhiệm Phil Murphy, một đảng viên Đảng Dân chủ, được dự báo sẽ giành chiến thắng trước người thách thức Jack Ciattarelli thuộc Đảng Cộng hòa.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ dưới thời Tổng thống Biden liệu có những yếu tố bất ngờ

 Tổng thống Joe Biden đang đối mặt với một bối cảnh chính trị đã thay đổi sau khi trở về từ chuyến công du. Ảnh: AP

Cử tri tại hàng chục thành phố lớn trên khắp nước Mỹ cũng đi bầu thị trưởng trong ngày 2-11, bao gồm Atlanta, Minneapolis, Boston, Miami, Cincinnati, Detroit và Seattle. Theo New York Times, cựu sĩ quan cảnh sát Eric Adams của Đảng Dân chủ đã giành chiến thắng và trở thành thị trưởng da màu thứ hai trong lịch sử New York.

Tại thành phố Boston của bang Massachusetts, ứng viên 36 tuổi Michelle Wu đang được kỳ vọng sẽ làm nên lịch sử, trở thành nữ thị trưởng da màu đầu tiên của thành phố có người da trắng chiếm đa số. Mặc dù có khá nhiều cuộc bầu cử, cuộc chạy đua giành ghế thống đốc tại Virginia thu hút hầu hết sự chú ý. Hãng tin Reuters gọi kết quả cuộc bầu cử thống đốc Virginia là "phong vũ biểu" quan trọng, đánh giá mức độ ủng hộ dành cho Tổng thống Biden và Đảng Dân chủ đang ở mức nào.

Các cuộc thăm dò trước giờ bỏ phiếu cho thấy ứng viên Youngkin đang nhận được nhiều sự ủng hộ từ nhóm cử tri độc lập. Chiến thắng của ông Youngkin sẽ là đòn cảnh tỉnh với Đảng Dân chủ trên cả nước trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào năm 2022. Phe Cộng hòa đã đặt mục tiêu giành lại Thượng viện, nơi họ đang có số ghế bằng với phe Dân chủ, và kịch bản lạc quan nhất là kiểm soát cả Hạ viện do cách biệt giữa hai đảng tại đây chưa đầy 10 ghế.

Một động thái mới nhất Tổng thống Mỹ Joe Biden hôm 3-11 nhận được “lời cảnh tỉnh” không mong muốn khi vừa trở về Washington sau chuyến công du châu Âu. Ông Biden đang đối mặt với một bối cảnh chính trị đã thay đổi khi thành viên đảng Cộng hòa Glenn Youngkin giành chiến thắng trước cựu Thống đốc đảng Dân chủ Terry McAuliffe ở bang Virginia và một cuộc đua sát sao giữa Thống đốc đương nhiệm Phil Murphy thuộc đảng Dân chủ và ông Jack Ciattarelli thuộc Đảng Cộng hòa ở bang New Jersey.

Trở lại Nhà Trắng, ông Biden từ chối trả lời các câu hỏi về cuộc đua giành chức thống đốc Virginia mà ông đã tự tin dự đoán đảng Dân chủ sẽ giành chiến thắng trước đó. Kết quả được công bố nửa giờ trước khi máy bay chở ông Biden hạ cánh tại Căn cứ chung Andrews. Theo đài CNN, ông Biden nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng kết quả của cuộc bầu cử phải được chấp nhận và nói rằng ông tự hào về kết quả cuộc cạnh tranh của ông McAuliffe khi cho rằng cựu thống đốc đã nhận được nhiều phiếu bầu nhất mà một ứng viên đảng Dân chủ từng có ở Virginia.

Cuộc bầu cử ở Virginia được xem là cuộc trưng cầu dân ý quan trọng đầu tiên đối với nhiệm kỳ của Tổng thống Biden. Ông chủ Nhà Trắng nói thêm: "Mọi người muốn chúng tôi hoàn thành công việc và đó là lý do tôi đang tiếp tục thúc đẩy đảng Dân chủ tiến lên và thông qua dự luật cơ sở hạ tầng cũng như dự luật "xây dựng trở lại tốt đẹp hơn" của tôi".

Tuy nhiên, Tổng thống Biden cũng nói rằng cuộc đua không phản ánh về chương trình nghị sự của ông. Ông Biden trong thời gian qua đã chứng kiến những tuần đầy áp lực liên quan đến chương trình nghị sự của ông khi đảng Dân chủ không thể thông qua các đề xuất sâu rộng, bao gồm kế hoạch cơ sở hạ tầng 1,2 ngàn tỉ USD và dự luật mở rộng mạng lưới an sinh xã hội 1,75 ngàn tỉ USD. Những ưu tiên đó vẫn chưa hoàn thành và nguy cơ chính phủ đóng cửa cũng nước Mỹ vỡ nợ sẽ rõ nét vào đầu tháng 12.

Một nguồn tin thân cận với Nhà Trắng lập luận rằng kết quả cuộc bỏ phiếu ở Virginia cho thấy các cử tri đang thất vọng với việc chính quyền Washington thiếu hành động cụ thể. Một cố vấn của ông Biden thừa nhận rằng sự thất bại của ông McAuliffe ở bang Virginia là lời cảnh báo về cơ hội cạnh tranh của đảng Dân chủ tại kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tổ chức vào năm sau. Tuy nhiên, theo họ, không thể đưa ra kết luận sâu rộng từ một cuộc bầu cử riêng lẻ.

Chính quyền của Tổng thống Biden hiện đang có khá nhiều lợi thế khi Mỹ đang dần kiểm soát được dịch bệnh Covid-19 với chương trình tiêm phòng rỗng rãi, rồi nền kinh tế cũng đang phục hồi với tốc độ tăng trưởng cao cùng với các gói hỗ trợ Covid-19 lên tới hàng nghìn tỷ USD nhằm ổn định cuộc sống của người dân và giúp họ trở lại cuộc sống bình thường trước đại dịch. Những cam kết về ứng phó với dịch bệnh, kinh tế, an sinh xã hội và việc làm của Tổng thống Biden đang được thực hiện và khá hiệu quả, và điều này đã được thể hiện qua các cuộc khảo sát khi tỷ lệ ủng hộ ông Biden luôn được duy trì ở mức cao, có lúc lên tới 60%.

Từ nay cho tới cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ còn hơn 1 năm và hiện là lúc chính quyền ông Biden phải tăng tốc vận động cử tri và một nghị trình thực tế, bảo vệ và đảm bảo được quyền lợi của người dân và hoàn thành những cam kết tranh cử mà ông Biden từng đưa ra sẽ chính là chìa khóa để giữ chân những cử tri từng bầu cho ông. Nói về tương lai trong cuộc bàu cử giữa nhiệm kỳ nhiều nhà bình luận và phân tích cho rằng còn quá sớm để đoán định về tương lai chính trị của ông Biden cũng như việc nắm giữ Thượng viện, Hạ viện do đó từ nay đến năm 2022 chính trường Mỹ sẽ còn nhiều yếu tố bất ngờ./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)

Top