Ấn Độ có khả năng trở thành nhà kiến tạo hòa bình trong xung đột Nga-Ukraine?

Thứ Bảy, 3/12/2022| 16:38

Nhiều nhà phân tích cho rằng, xung đột Nga – Ukraine đã khiến vai trò của Ấn Độ trở nên đáng chú ý bởi vị trí đặc biệt là bạn của cả phương Tây và Nga.

Ấn Độ có khả năng trở thành nhà kiến tạo hòa bình trong xung đột Nga-Ukraine?Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ngày 3/5 kêu gọi các bên sớm đạt được một lệnh ngừng bắn tại Ukraine và giải quyết xung đột qua đàm phán hòa bình.(Ảnh: Reuters)

 Cầu nối giải quyết những vấn đề cấp bách

Khi xung đột Nga-Ukraine bùng phát vào 24/2, Ấn Độ đã nhanh chóng hỗ trợ Ukraine về mặt nhân đạo. Tại Liên hợp quốc, Ấn Độ không lên tiếng chỉ trích Nga, điều này được cho đi đúng theo chính sách đối ngoại và quốc phòng của nước này dưới thời Thủ tướng Narendra Modi.

Trong quá trình thúc đẩy thỏa thuận đảm bảo hoạt động xuất nhập khẩu ngũ cốc từ Ukraine được Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ đứng ra làm trung gian hồi tháng 7, Ấn Độ đóng một vai trò vô cùng quan trọng. Nước này đã thuyết phục Nga tham gia thoả thuận, cho phép các hoạt động xuất nhập khẩu ngũ cốc từ Ukraine được triển khai và dỡ bỏ các hạn chế đối với tàu chở ngũ cốc.

Hai tháng sau, khi các lực lượng quân đội Nga triển khai pháo kích vào nhà máy hạt nhân Zaporizhzhia tại Ukraine, gây ra những lo ngại về nguy cơ thảm họa hạt nhân, Ấn Độ đã lên tiếng và kêu gọi Nga lùi bước.

Có thể thấy, trong suốt 10 tháng kể từ khi cuộc xung đột tại Ukraine nổ ra, Ấn Độ luôn đứng ra làm cầu nối giải quyết những vấn đề cấp bách ở những thời điểm quan trọng như vậy.

'Chìa khóa' tiềm năng giúp chấm dứt xung đột Nga-Ukraine

Nga và Ấn Độ có mối quan hệ đặc biệt kể từ Chiến tranh Lạnh và Moskva vẫn là nhà cung cấp vũ khí, dầu thô lớn nhất của Ấn Độ. Theo Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI), trong giai đoạn từ 2011 đến 2021, 60% lượng vũ khí Ấn Độ nhập khẩu là từ Nga. Trong khi đó, tính riêng tháng 10/2022, Nga cung cấp tới 22% lượng dầu thô của Ấn Độ.

Tại cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tháng 9 vừa qua, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã nói với Tổng thống Nga Vladimir Putin rằng bây giờ không phải là thời điểm cho chiến tranh, trong khi an ninh lương thực, phân bón và nhiên liệu mới là những mối quan tâm lớn của thế giới hiện nay.

Đáp lại, ông Putin cho biết ông hiểu những lo ngại của ông Modi về cuộc chiến ở Ukraine. "Tôi biết lập trường của ông về cuộc xung đột ở Ukraine và tôi biết về mối quan tâm của ông. Chúng tôi muốn tất cả chuyện này kết thúc càng sớm càng tốt", ông Putin nói.

Có thể thấy, giữa bối cảnh bị phương Tây áp trừng phạt và cô lập, Nga đã tăng cường thúc đẩy quan hệ với Ấn Độ về mặt thương mại.

Ấn Độ có khả năng trở thành nhà kiến tạo hòa bình trong xung đột Nga-Ukraine?Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (trái) và Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự cuộc họp bên lề hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Samarkand, Uzbekistan vào ngày 16 tháng 9 năm 2022. (Ảnh: Reuters) Cùng thời điểm, Liên minh châu Âu cũng tìm cách đẩy mạnh quan hệ với Ấn Độ trong bối cảnh quan hệ của khối này với Nga và Trung Quốc nguội lạnh. EU đã tổ chức vòng đàm phán thương mại đầu tiên với Ấn Độ trong tháng 7 năm nay và đối thoại dự kiến được khôi phục từ 28/11.

Ấn Độ đặt mục tiêu thiết lập các hiệp định thương mại tự do toàn diện không chỉ với EU mà còn với Anh và Canada vào năm tới. Các thỏa thuận thương mại tương tự đã được ký kết với Australia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong năm nay. Mỹ cũng nâng cao quan hệ quốc phòng với Ấn Độ sau khi ghi nhận New Delhi là trọng tâm trong duy trì an ninh tại Ấn Độ-Thái Bình Dương.

Nhiều chuyên gia nhận định, trước những diễn biến hiện nay của cuộc xung đột, Nga và Ukraine khó có thể ngồi lại đàm phán trong một sớm một chiều. Tuy nhiên, nếu cuộc giao tranh rơi vào bế tắc, cuộc sống của người dân tại Ukraine và trên khắp châu Âu bị ảnh hưởng nghiêm trọng từ cuộc khủng hoảng năng lượng vào mùa đông tới đây, thì viễn cảnh về một cuộc đàm phán hoà bình hoặc ít nhất là một thoả thuận ngừng bắn có thể sẽ được tính tới. Điều đó phụ thuộc nhiều vào vai trò trung gian, cầu nối của một quốc gia trung lập. Thời điểm ấy, vai trò của Ấn Độ sẽ trở nên đáng chú ý bởi vị trí đặc biệt là bạn của cả phương Tây và Nga.

Theo  New York Times, Jeff M. Smith, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Châu Á tại The Heritage Foundation, một viện nghiên cứu ở Washington nhận định:“Nga và Ukraine dường như sẵn sàng với việc một nước thứ ba trung lập đứng ra làm trung gian dàn xếp. Ấn Độ sẽ là một ứng cử viên sáng giá cho vị trí này khi nhận được sự tin cậy từ cả hai phía”.

Ngọc Châu

Top