tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Năm, 29/10/2020 | 17:03:59 GMT+7
Thảo thỏa thuận bí mật Trung Quốc-Iran liệu có giáng đòn mạnh vào chính quyền Tổng thống Trump

Iran và Trung Quốc đã dự thảo một kế hoạch đối tác kinh tế và an ninh, mở đường cho Bắc Kinh đầu tư nhiều tỷ USD vào năng lượng và các lĩnh vực khác ở Iran, nhằm vô hiệu hóa những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc cô lập chính quyền Tehran trước những tham vọng của Iran về hạt nhân và quân sự.

13/07/2020 10:20:00

Nhật báo Mỹ The New York Times (NYT) mới đây đã đăng tải thông tin được cho là nội dung của kế hoạch hợp tác giữa Trung Quốc và Iran trong 25 năm tới.

Theo NYT, Iran và Trung Quốc đã bí mật soạn thảo một kế hoạch đối tác kinh tế và an ninh, mở đường cho Bắc Kinh đầu tư nhiều tỷ USD vào năng lượng và các lĩnh vực khác ở Iran, nhằm vô hiệu hóa những nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong việc cô lập chính quyền Tehran trước những tham vọng của Iran về hạt nhân và quân sự.

Thỏa thuận đầu tư và an ninh được cho là sẽ cho phép mở rộng đáng kể ảnh hưởng của Trung Quốc tại Trung Đông, đồng thời mang lại phao cứu sinh cho nền kinh tế Iran.

Thảo thỏa thuận bí mật Trung Quốc-Iran liệu có giáng đòn mạnh vào chính quyền Tổng thống Trump - 1

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (trái) chào mừng Tổng thống Iran Hassan Rouhani tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Thanh Đảo ngày 10/6/2018. (Nguồn: AP) 

Tuy nhiên phát biểu về vấn đề này Bộ trưởng Ngoại giao Iran Mohammad Javad Zarif hôm 5-7 xác nhận Iran và Trung Quốc đang chờ ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện trong 25 năm, bao gồm hồi sinh “con đường tơ lụa”.

Theo báo Tehran Times, trong một phiên họp mở của quốc hội, ông Zarif cho biết các chi tiết của thỏa thuận sẽ được công bố khi nó hoàn thành.

Ông Zarif nhấn mạnh Tehran không che giấu thỏa thuận, thay vào đó hoàn toàn minh bạch bằng cách thông báo vấn đề này với tất cả mọi người. "Trong chuyến thăm năm ngoái, tôi đã đề xuất thỏa thuận với Trung Quốc và nó được công bố. Khi Trung Quốc trả lời, chúng tôi thông báo và khi Trung Quốc chấp nhận đàm phán, vấn đề cũng được công bố" - ông Zarif nói tại phiên họp mở.

Thảo thỏa thuận bí mật Trung Quốc-Iran liệu có giáng đòn mạnh vào chính quyền Tổng thống Trump - 2

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif . (Ảnh: NDTV) 

Theo bộ trưởng ngoại giao Iran, sự thật là quyền lực trên thế giới đang dịch chuyển (sang phương Đông) và mọi người nên hiểu rõ thực trạng của tình hình quốc tế để hành động trong thế giới hậu phương Tây.

Trước đó, hôm 23-6, người phát ngôn chính phủ Iran Ali Rabiei tuyên bố rằng Iran và Trung Quốc đã soạn thảo kế hoạch 25 năm hợp tác toàn diện, dựa trên cách tiếp cận đôi bên cùng có lợi. Theo ông Rabiei, điều này chứng tỏ sự thất bại của "âm mưu cô lập Iran" do Mỹ thực hiện. Trong một cuộc họp hôm 21-6, các bộ trưởng Iran đã "chốt" dự thảo kế hoạch 25 năm hợp tác toàn diện giữa Iran và Trung Quốc.

Tổng thống Iran Hassan Rouhani nhấn mạnh sự hợp tác này là nền tảng cho Tehran và Bắc Kinh tham gia các dự án cơ bản và phát triển cơ sở hạ tầng, bao gồm sáng kiến ​​"Vành đai và Con đường". Đây cũng là cơ hội thu hút đầu tư vào các lĩnh vực kinh tế khác nhau như công nghiệp, du lịch, công nghệ thông tin và truyền thông.

Cùng ngày 5-7, Chỉ huy hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), Đô đốc Tangsiri, tiết lộ Tehran đã xây dựng các thành phố tên lửa ngầm dọc theo bờ biển vùng Vịnh, sẵn sàng khai hỏa bất cứ lúc nào.

Ông Tangsiri cho hay "kẻ địch" biết về các thành phố tên lửa của Iran nhưng thông tin về chúng là sai. "Khu vực này sẽ không có hòa bình chừng nào các lực lượng Mỹ còn hiện diện ở đó" – ông Tangsiri nói với ấn phẩm hằng tuần Sobh-e Sadegh.

Thảo thỏa thuận bí mật Trung Quốc-Iran liệu có giáng đòn mạnh vào chính quyền Tổng thống Trump - 3

Iran phóng tên lửa hành trình tự chế tạo hôm 17-6. Ảnh: WANA

Quan hệ đối tác, được mô tả chi tiết trong một dự thảo thỏa thuận dài 18 trang mà NYT có được, sẽ tăng cường sự hiện diện của Trung Quốc tại Iran trong lĩnh vực ngân hàng, viễn thông, bến cảng, đường sắt và hàng chục dự án khác. Đổi lại, theo tiết lộ của một quan chức Iran và một nhà thương lượng về dầu lửa, Trung Quốc sẽ được Tehran cung cấp dầu lửa thường xuyên và giảm giá trong suốt 25 năm.

Tài liệu cũng đề cập việc đào sâu quan hệ đối tác quân sự, có thể cho phép Trung Quốc có chỗ đứng ở khu vực vốn là mối bận tâm chiến lược của Mỹ từ nhiều thập niên qua. Hai bên được kêu gọi tổ chức một khóa tập huấn và các đợt thao luyện chung, công tác nghiên cứu và phát triển vũ khí, cũng như chia sẻ thông tin tình báo, nhằm đối phó với nạn khủng bố, buôn lậu ma túy, buôn bán nô lệ và tội phạm xuyên biên giới.

Theo thông báo của Ngoại trưởng Mohammad Javad Zarif, quan hệ đối tác Trung Quốc-Iran lần đầu tiên được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đề xuất trong chuyến thăm Iran hồi năm 2015 và được Văn phòng Tổng thống Iran Hassan Rouhani thông qua hồi tháng 6 vừa qua.

Nhiều quan chức Iran khẳng định, văn bản thỏa thuận mà NYT có được là bản thảo mới nhất, hồi tháng 6. Hiện giờ, dự thảo thỏa thuận vẫn chưa được đệ trình lên Quốc hội Iran để thông qua và cũng chưa được công bố.

Về phía Bắc Kinh, các quan chức cũng chưa tiết lộ các điều khoản của thỏa thuận.

Nếu được thông qua và triển khai, thỏa thuận đối tác Trung Quốc-Iran có thể sẽ khiến quan hệ Trung-Mỹ càng thêm xấu đi. Theo NYT, đây sẽ là một đòn đau nhắm vào chính sách của chính quyền Tổng thống Trump. Ông Donald Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran 2015 và nhiều lần áp lệnh trừng phạt Tehran, khiến tăng trưởng kinh tế của quốc gia Trung Đông sụt giảm./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)