Quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam: Từ cựu thù đến nở rộ hợp tác kinh tế

Thứ Sáu, 11/6/2021| 15:17

Đã gần nửa thế kỷ kể từ khi Chiến tranh Việt Nam kết thúc, mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Việt Nam, đặc biệt về thương mại và đầu tư, được cải thiện đều đặn kể từ khi bình thường hóa quan hệ vào năm 1995.

 

Quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam: Từ cựu thù đến nở rộ hợp tác kinh tế

Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng ngày 3/2/1994 về việc công bố quyết định bãi bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận thương mại kéo dài 19 năm của Hoa Kỳ đối với Việt Nam, bước khởi đầu cho việc bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa hai nước (11/7/1995). (Ảnh: AFP/TTXVN).

Theo báo cáo năm 2021 của Vụ Khảo cứu Quốc hội Hoa Kỳ, thương mại song phương giữa hai nước đạt 90 tỷ USD vào năm 2020, tăng 17% so với năm 2019. Hoa Kỳ là đối tác thương mại lớn thứ hai của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 10 của Hoa Kỳ. Không giống như thỏa thuận đối tác Liên minh châu Âu- Trung Quốc - hiện đang bị Nghị viện EU “đóng băng”. Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ được xây dựng trên một nền tảng mạnh mẽ hơn nhiều; cụ thể là sự hiểu biết về các nguyên tắc tự do kinh tế.

Việt Nam đã cho thấy sự tăng trưởng ổn định cả về sản lượng kinh tế và sự tự do trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường. Bất chấp những dự báo về suy thoái kinh tế do hậu quả của đại dịch coronavirus, Việt Nam thực sự là nền kinh tế châu Á có hiệu suất cao nhất trong năm 2020, vượt qua Trung Quốc với tốc độ tăng trưởng ước tính là 2,9%.

Phần lớn sự tăng trưởng này là do ngành sản xuất đang bùng nổ và nhu cầu quốc tế cao đối với hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Đồng thời, Việt Nam đã và đang tiếp tục mở cửa nền kinh tế đối với thương mại quốc tế và tham gia các hiệp định song phương và đa phương với phần còn lại của thế giới. Năm 2019, Việt Nam tham gia Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương, một hiệp định thương mại tự do giữa 11 quốc gia ở châu Á, Thái Bình Dương và Bắc Mỹ, đồng thời ký hiệp định thương mại song phương với Liên minh châu Âu.

Quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam: Từ cựu thù đến nở rộ hợp tác kinh tế

Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh hội đàm với Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Robert O'Brien. (Ảnh: Lâm Khánh/TTXVN)

Trong năm 2020, Việt Nam trở thành thành viên sáng lập của Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực, một hiệp định thương mại lớn gồm 10 quốc gia Đông Nam Á cùng với Úc,Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc. Khối kinh tế này gồm hơn một phần tư tổng sản phẩm quốc nội của thế giới và một nửa dân số thế giới. Quá trình từng bước hội nhập của Việt Nam được ghi nhận bằng việc tiếp tục thăng hạng trong bảng công bố chỉ số tự do kinh tế của Quỹ Di sản.

Trong năm 2021, Việt Nam đã tăng 15 bậc để trở thành nền kinh tế tự do thứ 90 trên thế giới trong số 178 quốc gia được xếp hạng và đứng thứ 17 ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Tuy nhiên, kinh tế Việt Nam vẫn chỉ được coi là tự do ở mức độ vừa phải do những hạn chế về thể chế như chưa kiểm soát được nạn tham nhũng hay hệ thống tư pháp chưa độc lập.

Với những nỗ lực của Việt Nam nhằm đạt được tự do hóa kinh tế chắc chắn là đáng khen ngợi, đặc biệt là so với quỹ đạo hiện tại của các quốc gia có vị trí tương tự trong khu vực. Rất nhiều cải cách đang được tiến hành, trong đó các vấn đề trụ cột của nền kinh tế tự do như đảm bảo quyền sở hữu tư nhân và độ mở của thị trường là có thể đo lường được.

Trong lần công bố chỉ số thứ 27 của Quỹ di sản, Việt Nam đã chứng kiến ​​sự cải thiện đáng kể về điểm số so với các quốc gia khác, chẳng hạn như Nga hoặc Trung Quốc, đặc biệt là trong các hạng mục đầu tư và tự do tài chính.
Khi Việt Nam tiếp tục áp dụng các nguyên tắc thị trường tự do hơn, Việt Nam cần được coi là một đối tác kinh tế chiến lược ngày càng quan trọng
của Hoa Kỳ. Các mối quan hệ kinh tế ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng và Hoa Kỳ cần đảm bảo rằng họ tiếp tục tích cực xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với các cường quốc cùng chí hướng trong khu vực, ngay cả khi các cường quốc đó đang xây dựng quan hệ chặt chẽ hơn giữa họ và với Trung Quốc./.

Bích Hường (dịch theo Tác giả: Anthony B. Kim – chuyên gia phân tích kinh tế quốc tế của Quỹ Di sản)

Top