Đổi mới du lịch Việt Nam

Thứ Hai, 31/5/2021| 10:40

Việc tập trung nhiều hơn vào du lịch nội địa đã trở thành nhu cầu thiết yếu trong thời kỳ đại dịch, nhưng nhiều thay đổi sẽ vẫn tiếp tục khi lượng khách quốc tế trở lại.

 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Phong Nha - Kẻ Bàng được du khách quốc tế biết đến nhiều hơn qua các kênh marketing du lịch.

Lịch sử phong phú, văn hóa và ẩm thực đầy màu sắc, với những phong cảnh ấn tượng, từ núi non phía Bắc cho đến những bãi biển, Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến được yêu thích nhất ở Đông Nam Á. Năm 2019, cả nước đã đón lượng khách nước ngoài kỷ lục, 18 triệu người, đồng thời tổng doanh thu từ khách nội địa và quốc tế đạt 32,8 tỷ USD (755 nghìn tỷ đồng). 

Tuy nhiên, du lịch Việt Nam và các nước khác đã bị chững lại vào tháng 3/2020 khi dịch Covid-19 xuất hiện. Chính quyền Hà Nội đã nhanh chóng đóng cửa biên giới và cấm các chuyến bay quốc tế. Những phản ứng quyết liệt của Việt Nam đã được đền đáp, vì đến ngày 10/5, Việt Nam chỉ ghi nhận 35 trường hợp tử vong trong tổng số 3.000 ca nhiễm virus Corona, đồng thời kinh tế Việt Nam cho thấy những dấu hiệu hứa hẹn nhất trong khu vực. 

Dữ liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, kinh tế Việt Nam năm 2020 tăng 2,9%, trở thành một trong số ít quốc gia đạt mức tăng trưởng kỷ lục. Tổng cục Thống kê Việt Nam mới đây cho biết, GDP Quý I/2021 tăng 4,5% so với năm ngoái. Tổng cục Thống kê cho biết, số liệu trong lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp và bán lẻ, cũng như xuất nhập khẩu, đều có dấu hiệu phục hồi tích cực. Tuy nhiên, một lĩnh vực then chốt vẫn đang gánh chịu nỗi đau do đại dịch toàn cầu kéo dài, đó là du lịch quốc tế. Giống như một số nước láng giềng Đông Nam Á khác, Việt Nam phụ thuộc nặng nề vào du lịch.  Theo số liệu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ngành này đóng góp khoảng 18,5% cho GDP năm 2019. 

Mặc dù khách quốc tế chỉ chiếm 17% tổng số khách ở Việt Nam năm 2019, nhưng chi tiêu trung bình là 673 USD/người/chuyến, chiếm hơn một nửa tổng số tiền, so với 61 USD khách nội địa. “Đợt dịch bùng phát đầu tiên vào tháng 3/2020 khiến chúng tôi mất rất nhiều khách và chúng tôi phải vật lộn để tìm kiếm khách hàng trong vài tháng sau đó”, ông Đỗ Đông Hùng, điều phối viên của Công ty CP Du lịch cộng đồng Đà Bắc, trụ sở tại thị trấn Đà Bắc, Hòa Bình, tỉnh miền núi phía Tây Bắc Tổ quốc nói. 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Du lịch Việt Nam được biết đến với những điểm đến an toàn và thân thiện. 

Công ty CP Du lịch cộng đồng Đà Bắc phối hợp với 04 dân tộc thiểu số, gồm người Dao và người Mường, cách Thủ đô Hà Nội khoảng 60km về phía Tây Nam. Theo ông Hùng, nhiệm vụ chính của công ty là làm “cầu nối” giữa người dân địa phương với khách du lịch, đồng thời giám sát và cải thiện chất lượng các sản phẩm và dịch vụ du lịch dựa vào cộng đồng. Người dân địa phương là chủ nhà của tất cả các hoạt động trong khu vực riêng của họ. Vào những thời điểm bình thường, hơn 80% khách của Công ty CP Du lịch cộng đồng Đà Bắc là khách quốc tế, chủ yếu đến từ Australia, châu Âu và Bắc Mỹ. 

Phát biểu với Asia Focus, ông Hùng nói: “Cuối năm 2020, chúng tôi quyết định chuyển đối tượng khách hàng từ khách nước ngoài sang khách nội địa”. “Chúng tôi đã liên hệ với một số đại lý có kinh nghiệm về khách nội địa và đề xuất một hệ thống hợp tác”, ông cho biết thêm, công ty cũng cải thiện các kênh tiếp thị trực tuyến để thu hút nhiều khách Việt hơn.

Kết quả ban đầu của sự chuyển đổi này là trong kỳ nghỉ lễ dài gần đây nhất, từ 20/4 đến 01/5, công ty đã đón gần 200 khách du lịch đến các địa điểm. Bên cạnh dịch vụ lưu trú, công ty có 02 tour trọn gói: Khám phá văn hóa và thể thao ngoài trời.  Đi bộ đường dài leo núi, chèo thuyền kayak, chèo thuyền trên hồ, xem nhảy múa hoặc thu hoạch nằm trong những hoạt động được cung cấp cho khách quốc tế.

Ngược lại, theo ông Hùng, khách nội địa thích sự linh hoạt hơn. “Họ thích tự sắp xếp các chuyến đi hoặc... chỉ ở nhà người bản xứ và thư giãn. Họ không muốn tham gia các hoạt động”, ông nói. Số liệu gần đây của Tổng cục Thống kê cho thấy, doanh thu của ngành du lịch Quý I/2021 đạt 1,34 triệu USD (3,1 nghìn tỷ đồng), giảm 60,1% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Khách tham quan Đại Nội Huế. Ảnh tư liệu: VOV

Lượng khách từ các hãng lữ hành là 3,7 triệu lượt, giảm 80,1%, trong khi lượng khách quốc tế giảm 78,7%. Việc khách trong nước và quốc tế giảm mạnh tác động lớn đến các ngành dịch vụ lưu trú, ăn uống, khiến doanh thu thiệt hại đáng kể, xuống còn 258 triệu USD (61,8 nghìn tỷ đồng), giảm 43,2%. 

TẬP TRUNG MẢNG NỘI ĐỊA 

Theo báo cáo gần đây của McKinsey, tựa đề “Đổi mới ngành du lịch: Làm thế nào Việt Nam có thể đẩy nhanh tốc độ phục hồi như thế nào”, phần lớn khách quốc tế ở Việt Nam đến từ các nước châu Á, trong đó khách Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan chiếm khoảng 80% chi tiêu du lịch nước ngoài. 

Báo cáo cho rằng, với cách tiếp cận “không ca nhiễm” Covid-19, thị trường nội địa linh hoạt, cũng như các biện pháp chủ động, quyết liệt của Chính phủ, đến năm 2024, du lịch Việt Nam sẽ có thể phục hồi về mức trước khủng hoảng. 

Hiện nay, huyết mạch của ngành du lịch là khách nội địa. Năm 2019, khách Việt Nam chi 15,5 tỷ USD, trong đó 5,9 tỷ USD chi du lịch nước ngoài. Tuy nhiên, do người dân hiện đang bị hạn chế ở trong nước, nên mong muốn du lịch ngày càng gia tăng, do đó, các công ty lữ hành nên nắm bắt cơ hội, ông Matthieu Francois, đối tác liên kết với McKinsey Việt Nam cho biết. “Khách nội địa ở Việt Nam đang tìm kiếm thêm những chuyến đi xa xỉ, du lịch ngoài trời và trải nghiệm tại điểm đến như khám phá hang động, đi bộ đường dài vùng cao, nghỉ dưỡng trên các hòn đảo riêng biệt, thể thao dưới nước và lễ hội ẩm thực”, ông nói.

Điều này được thể hiện qua hồ sơ của Agoda, nền tảng đặt phòng trực tuyến đa quốc gia khổng lồ, đại diện cho 41.732 khách sạn tại Việt Nam. Người phát ngôn của Agoda cho biết: “Năm 2021, du khách Việt Nam đang chọn cách nuông chiều bản thân nhiều hơn đôi chút so với những năm khác, với tỷ lệ đặt phòng tại các khu nghỉ dưỡng 4 và 5 sao cao hơn so với ghi nhận trước đây”. Agoda cũng đã khởi động chiến dịch GoLocal để quảng bá khách sạn ở cả những điểm đến nổi tiếng và những nơi hẻo lánh. 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Điểm đến an toàn Việt Nam đã thu hút khách du lịch quốc tế. (Ảnh: FT)

AN TOÀN TRÊN HẾT 

Mặc dù việc dỡ bỏ các hạn chế đối với phần lớn du lịch nội địa và tổng số ca nhiễm virus Corona tương đối thấp, nhưng sức khỏe và sự an toàn vẫn là quan tâm chính của du khách Việt Nam. 

Khách mong đợi những phản ứng chủ động và cam kết thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh tại điểm đến. Agoda đáp ứng bằng việc giới thiệu tính năng xác minh HygienePlus, cho thấy các biện pháp vệ sinh và y tế của các khách sạn trên nền tảng của mình. Theo khảo sát của Agoda, khoảng 24% người Việt được hỏi coi việc khử khuẩn phòng hằng ngày là yếu tố hàng đầu. Những yếu tố khác là bộ vệ sinh cá nhân và khử khuẩn hằng ngày các khu công cộng. 

Ông Hùng nhất trí rằng, an toàn là trên hết. Công ty CP Du lịch cộng đồng Đà Bắc đã tập huấn cho các đối tác địa phương về cách phòng Covid-19 và cung cấp dung dịch rửa tay sát khuẩn và cặp nhiệt độ. “Mỗi du khách đến các ngôi làng của chúng tôi đều phải khai báo y tế”, ông nói. “Chúng tôi cũng cung cấp danh sách kiểm tra vệ sinh ở homestay. Việc dọn nhà luôn được nhắc nhở khi có nhóm du khách mới”. 

Bên cạnh sự an toàn, khách hàng cũng tìm kiếm sự linh hoạt hơn khi đặt phòng khách sạn và bất động sản trong trường hợp tình hình thay đổi đột ngột. Tháng 03/2020, Agoda đã tạo tính năng EasyCancel, cung cấp dịch vụ hủy đặt phòng miễn phí trước 24 giờ để đáp ứng nhu cầu này. “Mọi người muốn sự linh hoạt để có thể thay đổi kế hoạch mà vẫn nhận được nhiều ưu đãi”, người phát ngôn của Agoda cho biết. “Các khách sạn đề xuất lựa chọn này cho khách hàng, đã gia tăng sản lượng”. 

ĐẾN LÚC  ĐỔI MỚI 

Ông Francois nhận định, để thu hút khách nội địa và sẵn sàng chào đón khách quốc tế, các công ty, như khách sạn, đang cung cấp nhiều gói giảm giá và mời chào khách hàng để khuyến khích chi tiêu trong nước. Tuy nhiên, về lâu dài, chiến lược như vậy không bền vững. “Các hoạt động giảm giá thuần túy có thể khiến các công ty chịu áp lực vì chúng nén lợi nhuận”, ông Hùng cho biết. Thay vào đó, các công ty nên đưa ra những ý tưởng sáng tạo để quảng bá sản phẩm của mình. 

Cung cấp các gói sản phẩm là một chiến lược mang lại cơ hội bán gia tăng và bán chéo. Nó không chỉ đa dạng hóa các dòng doanh thu và tăng cường định giá và sản phẩm cao cấp, mà còn tạo cơ hội phối hợp với những đối tác khác trong lĩnh vực này. Ông Francois đề xuất 02 chiến lược khác cho các công ty trong nước là: Số hóa phần lớn chuỗi giá trị và đầu tư bền vững. 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam diễn ra rất nhiều hoạt động và để lại những dấu ấn đặc biệt với du khách trong nước và quốc tế

Đặt chỗ du lịch trực tuyến hiện là bản chất thứ hai đối với người tiêu dùng trên toàn thế giới và các công ty có thể làm nhiều hơn nữa để tối đa hóa tác động đối với các nền tảng số. “Những hợp tác chiến lược, như các đại lý lữ hành trực tuyến cung cấp dịch vụ đặt vé qua tin nhắn nhanh và các nền tảng mạng xã hội, có thể mang đến cơ hội tăng cường thâm nhập thị trường”, ông Francois nói. 

Ngành hàng không cũng cần tăng cường cuộc chơi kỹ thuật số. VietJet, hãng hàng không giá rẻ quốc tế, đang tập trung chuyển đổi số để phát huy tối đa năng lực và hiệu quả hoạt động. Tháng 02/2021, VietJet đã kinh doanh trở lại hoàn toàn, nối lại các chuyến bay nội địa và mở thêm các đường bay để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng trong giai đoạn sau Tết Nguyên đán và mùa hè.

Trong khi đó, đầu tư bền vững có ý nghĩa lâu dài hơn. Vì ngành du lịch có thể sẽ hoạt động với công suất hạn chế trong vài năm tới và nhu cầu du lịch dần hồi sinh, nên có một khoảng thời gian ngắn tạo cơ hội định vị lại mô hình du lịch bền vững hơn. “Động thái như vậy cũng sẽ phù hợp với việc các công ty toàn cầu và trong nước ngày càng tập trung tìm kiếm các mô hình phát triển bền vững, thân thiện với môi trường”, ông Francois lưu ý và cho biết thêm rằng, các ngành khác ở Việt Nam cũng sẽ cần thể hiện cam kết bền vững để hưởng lợi từ nhu cầu phục hồi. 

Một xu hướng cụ thể mà ông Francois quan sát được là du khách đang mong muốn một trải nghiệm chân thực và nguyên bản hơn. Ông Francois chỉ ra: “Ngày càng nhiều người có xu hướng đặt các chuyến đi dựa trên những trải nghiệm mà họ có thể tiếp cận, như đi bộ đường dài, du lịch ẩm thực, khám phá văn hóa, homestay và các điểm đến thể thao”. Với nhu cầu ngày càng tăng trong phân khúc này, có nhiều cơ hội để nắm bắt và có thể dẫn đến mô hình du lịch bền vững và đa dạng hơn. 

HY VỌNG CHO TƯƠNG LAI 

Do du lịch toàn cầu sẽ không sớm có dấu hiệu hồi phục, nên những phản ứng chủ động nhằm thúc đẩy du lịch nội địa là rất quan trọng. Báo cáo của McKinsey cho rằng, Việt Nam cần giữ số ca mắc Covid-19 ở mức thấp và không thể mạo hiểm mở cửa biên giới cho đến khi đa số người dân được tiêm chủng. 

Đổi mới du lịch Việt Nam

Ảnh minh họa

Trong khi đó, bong bóng du lịch quốc tế phải được thăm dò cẩn thận. Việt Nam đã nối lại một số chuyến bay thương mại quốc tế đến Đài Loan, Seoul, Tokyo, Phnom Penh, Viêng Chăn và Quảng Châu. Ngày 25/3, Đà Nẵng, một trong những địa điểm du lịch lớn của Việt Nam, đã chào đón các du khách quốc tế đầu tiên đến từ Đài Loan, nhưng vẫn phải cách ly 14 ngày. Trong bối cảnh xuất hiện những ca mới xảy ra gần đây, nhà chức trách có quyền cách ly họ thêm vài ngày sau khi hết hạn 14 ngày. 

Do tình hình ngăn chặn virus không đồng đều và xuất hiện các biến thể mới dễ lây lan hơn, “đất nước chúng tôi không đồng ý với ý tưởng du lịch bong bóng”, ông Hùng nói và lưu ý rằng, ý tưởng này có thể đem lại “rất nhiều rủi ro” cho Việt Nam. Theo ông Hùng, các chuyến bay quốc tế sẽ nối lại bình thường sớm nhất vào năm 2022. Theo Dong Duong, 40 tuổi, chủ một công ty du lịch, hoạt động kinh doanh chủ yếu dựa vào khách quốc tế, “tương lai của ngành du lịch vẫn u ám” do Chính phủ chưa quyết định khi nào thêm nhiều chuyến bay hơn có thể hoạt động trở lại và khi nào khách nước ngoài đã được tiêm vắc-xin có thể đến Việt Nam. 

Hiện nay, Chính phủ và Tổng cục Du lịch đã và đang thúc đẩy du lịch sinh thái và trải nghiệm thôn quê, như homestay, phù hợp với việc tăng cường tập trung vào du lịch nội địa. “Chính quyền địa phương đang tích cực quảng bá những trải nghiệm cụ thể, phù hợp với khách nội địa bằng việc giới thiệu sự đa dạng văn hóa ở Việt Nam, như lễ hội ẩm thực, các điểm đến và thể thao đi bộ đường dài”, ông Francois nói. 

Năm ngoái, Việt Nam đã triển khai các chiến dịch kích cầu với các chủ đề “Người Việt Nam đi du lịch Việt Nam” và “Du lịch Việt Nam, an toàn và hấp dẫn”. Chính phủ cũng đã giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các doanh nghiệp du lịch và lữ hành.  “Chính phủ gia hạn thời gian nộp thuế doanh nghiệp lên 06 tháng. Nhờ chính sách đó mà chúng tôi mới có thể trụ được đến giờ”, ông Hùng nói. 

Năm nay, “Liên kết, hành động và phát triển” trở thành chủ đề của ngành du lịch khi Việt Nam nỗ lực khôi phục và phát triển du lịch nội địa. Thông báo trên trang web của Tổng cục Thống kê cho biết, Việt Nam sẽ cần tập trung hơn vào một số vấn đề: Tái cấu trúc thị trường khách du lịch theo hướng bền vững và hiệu quả, hướng đến khách hàng chất lượng cao, lưu trú dài ngày và chi tiêu nhiều, cũng như phát triển sản phẩm và dịch vụ mới. Việt Nam cũng sẽ tập trung vào sự đa dạng và việc nâng cao chất lượng sản phẩm sẽ thúc đẩy hợp tác công tư./.

Thu Hà dịch

Top