Báo Mỹ phân tích việc Chính phủ Việt Nam ưu tiên đảm bảo an ninh nguồn nước

Thứ Sáu, 21/5/2021| 14:15

Theo SACRAMENTO, CA - Hai thành phố lớn nhất của Việt Nam, Hà Nội ở phía Bắc và Thành phố Hồ Chí Minh ở phía Nam, đã công bố hai sáng kiến quan trọng nhằm đảm bảo nguồn nước an toàn và đáng tin cậy cho đa số dân cư.

Đây là các hoạt động tiếp theo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ kỳ hồi đầu năm 2020 đối phó với nguy cơ mất an ninh nguồn nước. Các sáng kiến này cho thấy nỗ lực dài hơi của Chính phủ trong suốt nhiều thập kỷ qua nhằm đảm bảo nguồn cung nước uống an toàn cho 100% dân số. Quan trọng hơn, nó là chỉ dấu cho thấy sự liên tục trong cam kết về an ninh nguồn nước tại Việt Nam của Chính phủ nước này.

Chính phủ Việt Nam ưu tiên đảm bảo an ninh nguồn nước

 Việt Nam đã công bố hai sáng kiến ​​quan trọng nhằm đảm bảo nguồn nước an toàn và đáng tin cậy cho đa số dân cư (ảnh minh họa)

Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ

Đầu năm 2000, Đảng Cộng sản Việt Nam (ĐCSVN) bắt đầu thực hiện một cuộc cách mạng về nước sạch và vệ sinh trên cả nước. Cam kết này đã được chuyển hóa trong Các Mục tiêu Phát triển thiên niên kỳ (MDG). Mục tiêu cụ thể ở Việt Nam là phấn đấu 82% dân số Việt Nam được tiếp cận nước sạch và 62% được cải thiện về vệ sinh môi trường. Tại thời điểm đó, các mục tiêu MDG hoàn toàn là mong muốn và quyết tâm đạt được bởi 25 năm trước, có tới 40% người Việt Nam không được tiếp cận các nguồn nước uống an toàn. Đó là lý do vì sao các loại dịch bệnh như tả, thương hàn là các nguyên nhân phổ biến gây tiêu chảy và tử vong ở trẻ em kiện. Tuy nhiên, ĐCSVN đã đề ra Chiến lược Quốc gia về Cấp nước sạch và Vệ sinh nông thôn. Chương trình hành động của Chính phủ cũng đề ra các mục tiêu còn cao hơn mục tiêu MDG bằng cách kêu gọi phổ cập nước sạch.

Quy định và mô hình cho vay mới

Chiến lược không chỉ là lời kêu gọi hành động. Năm 2008, Việt Nam đã ban hành các quy định áp dụng cho mọi công ty cung cấp nước sạch đô thị phải tuân thủ các kế hoạch/ quy hoạch nước sạch”.  Chỉ 4 năm sau, các quy định này được sửa đổi yêu cầu tất cả 68 công ty kinh doanh nước tại Việt Nam phải thực hiện cải cách. Mọi cải cách nhằm cải thiện an ninh nguồn nước tại Việt Nam bằng cách giảm mức ô nhiễm, ngăn ngừa ô nhiễm trở lại trong quá trình lưu trữ và phân phối nước.

Trong giai đoạn 3, bắt đầu từ năm 2013, Việt Nam đã áp dụng mô hình cho vay từ chương trình của Ngân hàng Thế giới. Mô hình cho vay này dẫn dắt đến mục tiêu bằng cách gắn kết quả thực tiễn với nguồn cấp kinh phí. Ví dụ như các phường, xã chỉ có thể đủ tiêu chuẩn nhận nguồn kinh phí nếu đạt các tiêu chí sau:

- 100% trường học và trung tâm y tế công cộng có nước sạch và công trình vệ sinh.

- Ít nhất 70% hộ gia đình đạt các tiêu chuẩn của nhà nước về vệ sinh an toàn.

- 100% hộ gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh.

Hiển nhiên, các nỗ lực này đã tạo ra các bước tiến đáng kể về đích. Đến năm 2015, 98% dân số tương đương 90 triệu dân đã được tiếp cận với nguồn nước uống đảm bảo vệ sinh hơn. Giai đoạn 2013-2018, “1,8 triệu người đã được tiếp cận nước sạch”. Trong khi đó, các quy định “giảm 58% thời gian và 63% chi phí xây dựng các công trình hạ tầng nước sạch và vệ sinh môi trường”.

Chính phủ Việt Nam ưu tiên đảm bảo an ninh nguồn nước

Dòng nước mát lành. Ảnh: Đăng Khoa

Các vấn đề tồn tại

Dù các nỗ lực và thành tựu của ĐCSVN đến nay là vô cùng đáng kể, vẫn còn một số vấn đề tồn tại cần giải quyết. Bộ Y tế cho biết “9000 ca tử vong mỗi năm do chất lượng nước uống và vệ sinh. Khoảng 200.000 ca bệnh ung thư liên quan đến ô nhiễm nguồn nước”. Ngoài ra, việc cung cấp nước sạch cho 100% dân số cũng có một số rào cản. Lũ lụt, ô nhiễm và hạn hán vào mùa khô cũng như ô nhiễm một số nguồn cung nước là các lý do gây ra suy giảm nguồn cung cấp nước sạch.

Ngân hàng Thế giới nhận định tác động của ô nhiễm nguồn nước tới sức khỏe con người là mối đe dọa lớn nhất đối với nền kinh tế Việt Nam. Nếu các vấn đề này không được xử lý trước năm 2035, Việt Nam sẽ chứng kiến mỗi năm giảm 6% GDP.

Cam kết của Việt Nam

Trước tình hình trên, Chính phủ Việt Nam tiếp tục thể hiện quyết tâm và cam kết đạt được mục tiêu cải thiện an ninh nguồn nước tại Việt Nam với 3 sáng kiến như: Sáng kiến nước sạch Hà Nội do Sở Xây dựng thành phố Hà Nội đề xuất. Sở này cam kết cung cấp nước sạch tới 50 xã phường với 120.000 hộ gia đình ở ngoại thành Hà Nội. Nếu thành công, tỉ lệ hộ gia đình tiếp cận được nước máy sạch sẽ tăng lên 85%. Để sáng kiến này thành công, Sở đang tập trung vào đầu tư các dự án cung cấp nước sạch và sẽ trình thêm một số dự án nước sạch công cộng khác. Dự án đường ống nước thành phố Hồ Chí Minh trị giá 40 triệu USD nhằm tăng nguồn cung nước máy đến Quận Bình Chánh. Quận vùng ven của Thành phố dù hiện đã có một số hường ông nước kỹ thuật kết nối với hệ thống nước của Thành phố nhưng là Quận cuối nguồn. Vì thế thường xuyên gặp tình trạng nước yếu và thậm chí là mất nước trong các tháng mùa khô. Dự án này sẽ mở rộng đường ống và tăng đường kính lên từ 1 đến 1,5mét. Sau đó, các đường ống sẽ kết nối với hệ thống nước Đồng Bằng Sông Cửu Long của tỉnh Long An. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 34/CT-TTg nhằm nâng cao hiệu quả quản lý các nguồn nước sạch bằng cách “yêu cầu các bộ, ngành và các bên liên quan hoàn thiện khuôn khổ pháp lý áp dụng các mô hình, công nghệ mới để đảm bảo nước sạch”. Nội dung cơ bản của Chỉ thị là yêu cầu có các nghiên cứu mới và mô hình đầu tư hiệu quả để quản lý tốt hơn nguồn cung nước sạch.

Các sáng kiến trên cho thấy nỗ lực không ngừng và cam kết của Chính phủ trong cung cấp nước sạch đến mọi người dân. Chính phủ Việt Nam vẫn luôn ưu tiên cho đảm bảo an ninh nguồn nước./.

Thu Hường

 

Top