5 điều cần biết về Quỹ vắc xin phòng COVID-19 trị giá 1,1 tỉ USD của Việt Nam

Thứ Ba, 8/6/2021| 17:08

Việt Nam kích hoạt một quỹ công ích nhằm đáp ứng nhu cầu kinh phí đảm bảo 120 triệu liều vắc xin phòng COVID-19 đến cuối năm nay, trong bối cảnh các tỉnh có nhiều khu công nghiệp đang căng mình chống dịch.

Động thái này là bước chuyển của Việt Nam trong chiến lược chống dịch từ kiềm chế ngăn chặn sang khuyến khích người dân tiêm chủng. Từ cuối tháng 4 đến nay, các khu công nghiệp lớn ở 2 tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang đã và đang dốc toàn lực ứng phó với các chủng mới có tốc độ lây nhiễm cao hơn khiến nhiều nhà máy phải đóng cửa hoặc hoạt động cầm chừng.

Sáng thứ 6, Việt Nam đã ghi nhận 132 ca mắc mới trên cả nước, trong đó riêng tại Bắc Giang đã là 79 ca và 37 ca ở Bắc Ninh. Cả nước đã ghi nhận tổng cộng 5.088 ca nhiễm từ ngày 27/4 đến nay, gấp đôi so với tổng số ca nhiễm ghi nhận trong cả năm 2020.

Tốc độ lây nhiễm gia tăng dù WHO đã kết luận chủng virus ở Việt Nam không phải chủng mới là vẫn là biến chủng ghi nhận ở Ấn Độ, theo ông Kidong Park, đại diện WHO tại Việt Nam nói với Nikkei Asia hôm thứ Tư.

Trước tình hình bùng phát dịch tại các nhà máy, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tổ chức cuộc họp khẩn trực tuyến với các tỉnh thành trên toàn quốc hôm 29/5, kêu gọi mọi người dân thực hiện tinh thần “chống dịch như chống giặc”.

Quỹ vắc xin và phòng chống dịch COVID-19 của Việt Nam được chính thức kích hoạt từ thứ 7 sẽ cung cấp kinh phí cho việc tiêm chủng, một vũ khí tối quan trọng trong cuộc chiến chống dịch của Việt Nam và để bảo vệ các chuỗi cung ứng sản xuất – động lực tăng trưởng chủ chốt của quốc gia này.

5 điều cần biết về Quỹ vắc xin phòng COVID-19 trị giá 1,1 tỉ USD của Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trao chứng nhận, hoa cảm ơn Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Phó chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Ảnh: Viết Chung

Sau đây là 5 điều cần biết về Quỹ vắc xin này:

Quy mô và vai trò của Quỹ là gì?

Quỹ đặt mục tiêu giúp Việt Nam đảm bảo đủ số liều tiêm chủng cho 100 triệu dân và đạt miễn dịch cộng đồng vào cuối năm 2021. Bộ Y tế cho biết cần 150 triệu liều vắc xin, trị giá 25,2 ngàn tỉ đồng (1,1 tỉ USD), để tiêm chủng cho khoảng 75 triệu người – mức tối thiểu để đạt được miễn dịch cộng đồng.

Để huy động nguồn tài chính lớn trong thời gian ngắn để tiêm chủng đại trà, Việt Nam đã lần đầu tiên thành lập một quỹ vắc xin như thế này. Ngân sách của Quỹ sẽ được sử dụng để mua nhập khẩu vắc xin và phát triển vắc xin trong nước.

Chiến lược giải ngân như thế nào?

Chính phủ dự kiến ​​phân bổ 16 nghìn tỷ đồng cho chương trình tiêm chủng. “Ngoài ngân sách công, cần huy động thêm nguồn lực từ sự đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước cùng chung tay góp sức với nhà nước”, ông Võ Thành Hưng, Vụ trưởng Vụ Ngân sách Nhà nước Bộ Tài chính cho biết.

5 điều cần biết về Quỹ vắc xin phòng COVID-19 trị giá 1,1 tỉ USD của Việt Nam

Phát biểu trước báo chí trong nước, ông Hưng cho biết “để huy động sự đóng góp từ khu vực tư nhân, quỹ sẽ thực hiện cơ chế quản lý quỹ công khai và mình bạch”. “Tất cả dựa trên tinh thần thiện nguyện của các tổ chức và cá nhân. Mọi đóng góp, dù là nhỏ nhất cũng đều được trân trọng và quản lý một cách công khai, minh bạch”. Ông Hưng cũng cho biết đóng góp của các doanh nghiệp có Quỹ sẽ được ghi nhận và khấu trừ khi quyết toàn thu nhập doanh nghiệp.

Hà Nội kêu gọi cả nước ủng hộ Quỹ. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hôm thứ 5 đã phát động chiến dịch “vắc xin cho công nhân” kêu gọi hội viên ở 63 tỉnh, thành phố cả nước hưởng ứng, đóng góp cho Quỹ.

Cộng đồng doanh nghiệp có sẵn sàng giúp đỡ không?

Từ thứ Sáu, các công ty trong nước, bao gồm Vingroup, tập đoàn lớn nhất Việt Nam, Tập đoàn Hòa Phát, Ecopark, Doji, T&T, HDBank, Vietcombank, Vietinbank, BIDV, Agribank, và Tien Phong Bank đã công khai thể hiện tinh thần sẵn sang đóng góp cho Quỹ dù chưa công bố số tiền đóng góp cụ thể. Các công ty nhà nước lớn như Điện lực Việt Nam và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã ủng hộ hơn 2.300 tỷ đồng, theo báo chí trong nước đưa tin.

Các doanh nghiệp nước ngoài cũng rất mong muốn được tham gia. Ông Alain Cany, Chủ tịch Phòng Thương mại Châu Âu EUROCHAM hoan nghênh quyết định thành lập Quỹ của Việt Nam và cho biết “Đây là một động thái rất tích cực, không chỉ cho doanh nghiệp châu Âu mà cho cả Việt Nam”. EUROCHAM cũng mong muốn Hà Nội cho phép các công ty nước ngoài chủ động triển khai tiêm chủng cho nhân viên của họ bằng kinh phí tự túc. Theo một khảo sát mới đây do EUROCHAM thực hiện, 79% thành viên nhất trí rằng các doanh nghiệp nên được phép triển khai tiêm phòng cho nhân viên, người lao động của mình.

Giám đốc điều hành của Phòng Thương mại Mỹ tại Việt Nam (AMCHAM) bà Mary Tarnowka nói với Báo Tuổi Trẻ rằng nhiều thành viên của AMCHAM bày tỏ sẵn sàng chịu các khoản chi phí để tiêm phòng cho nhân viên của họ. “Mọi đóng góp của khu vực tư cho việc mua vắc xin phải do nhà nước điều phối để tránh cạnh tranh giữa khu vực tư và công trong điều kiện nguồn lực khan hiếm”.

5 điều cần biết về Quỹ vắc xin phòng COVID-19 trị giá 1,1 tỉ USD của Việt Nam

Việt Nam đã bảo đảm được bao nhiêu liều?

Việt nam cho biết họ sẽ đạt được 120 triệu liều trong năm nay, so với mục tiêu tiêm chủng cho 75% dân số để đạt được miễn dịch cộng đồng hiện còn thiếu 30 triệu liều. Trong số 120 triệu liệu này có 30 triệu liều vắc xin AstraZeneca và 20 triệu liều Sputnik V của Nga. Hà Nội cho biết họ đang đàm phán để mua 5 triệu liều từ Moderna và 31 triệu liều từ Pfizer.

Việt Nam sẽ nhận được 38,9 triệu liều miễn phí từ chương trình COVAX của WHO đồng thời cũng đã đăng ký với COVAX mua them 10 triệu liều theo cơ chế chia sẻ chi phí, theo tờ Vietnam News.

Các loại vắc-xin phát triển trong nước cũng được dự kiến ​​sẽ lấp đầy số thiếu hụt 30 triệu liều. Một trong số này đang được Cong ty Công nghệ sinh học dược phẩm Nanogen phát triển và đang tiến hành thử nghiệm giai đoạn 3, theo kế hoạch sẽ khai thác thương mại từ cuối năm nay. Công ty này cho biết đủ năng lực sản xuất 70 triệu liều mỗi năm.

02 loại vắc xin khác đang được nghiên cứu tại Việt Nam gồm 1 do Viện vắc xin và Sinh phẩm y tế thử nghiệm và loại còn lại do Vabiotech đang lần lượt bước vào thử nghiệm giai đoạn 1 và giai đoạn 2. 2 loại này sẽ chưa sẵn sàng cung cấp trong năm 2021. Một loại vắc xin nữa có thể sẽ được cấp phép tại Việt Nam là Sputnik V của Nga. Nếu đạt được thỏa thuận, vắc xin của Nga sẽ được sản xuất tại Việt Nam từ Quý IV với sản lượng khoảng 5 triều liều/tháng.

Còn có những thách thức nào?

5 điều cần biết về Quỹ vắc xin phòng COVID-19 trị giá 1,1 tỉ USD của Việt Nam

Đại diện Vinamilk trao 10 tỷ đồng đóng góp vào Quỹ Vaccine phòng Covid-19 cho đại diện Bộ Y tế

Động lực tiêm chủng của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh toàn cầu đang thiếu vắc xin. "Mục tiêu là tạo miễn dịch cộng đồng trong năm 2021, nhưng nhu cầu vắc xin ở các nước vẫn rất lớn”, theo Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long nhìn nhận tại cuộc họp trực tuyến đột xuất tuần trước.

“Từ tháng 3, tháng 4 đã xảy ra khủng hoảng thiếu, chủ yếu do dịch bệnh bùng phát ở Ấn Độ. Ấn Độ lại là nhà sản xuất vắc xin COVID-19 chính nhưng đã phải dừng xuất khẩu vắc xin, ngay cả qua chương trình COVAX”, theo ông Kidong Park trao đổi với Nikkei hôm thứ 4.

Việt Nam đã tương đối thành công trong việc chặn dịch trong các làn song COVID-19 trước với hàng loạt các biện pháp chống dịch nghiêm ngặt, bao gồm xét nghiệm, truy vết và cách ly.

Đáng tiếc là, điều này cũng góp phần khiến Việt Nam chậm khởi động quá trình tiêm chủng. “Việt Nam là một trong những nước dẫn đầu thế giới trong việc ngăn chặn dịch COVID-19 lây lan. Thách thức hiện nay là làm thế nào để tiếp tục thành công ấy trong chương trình tiêm chủng đại trà”, Chủ tịch EuroCham Việt Nam trao đổi với Nikkei.

Tiến sĩ Phạm Thắng, một bác sỹ khoa hồi sức tích cực trao đổi với Nikkei cho biết “chưa rõ mức độ cam kết của Việt Nam trong tuyên bố 120 triệu liều vắc xin trong năm nay vì theo báo cáo của Bộ Y tế cho biết các nhà cung cấp vắc xin chỉ cam kết về số liều bán cho Việt Nam chứ không cam kết liệu có giao vắc xin đúng theo thời hạn của Việt Nam hay không. “Họ cũng không cam kết về mức độ an toàn của vắc xin, các nhà sản xuất cho rằng trách nhiệm về độ an toàn còn phụ thuộc vào những người thực hiện các mũi tiêm nữa”.

TS Thắng cũng chỉ ra rằng vắc xin không phải là cách duy nhất để phòng tránh dịch. “Vắc xin chỉ là bước đầu. Để đạt được miễn dịch cộng đồng cần kết hợp giữa tiêm phòng và miễn dịch tự nhiên do chính sự lây lan của bệnh truyền nhiễm tạo ra. Vì vậy, Việt Nam phải thay đổi cách tiếp cận và áp dụng nhiều biện pháp khác nếu muốn đạt được hiệu quả miễn dịch cộng đồng trên 75% vào năm 2021 ”.

Thu Hường dịch

Top