tìm kiếm

Trang nhất > Tin tức

Thứ Bảy, 31/10/2020 | 02:12:45 GMT+7
Nga với vấn đề Biển Đông

Cách nước Nga khá xa nhưng với nước Nga, tranh chấp trên Biển Đông có thể là cơ hội để hợp tác về khoa học, pháp lý và các lợi ích ngoại giao lớn.

22/09/2020 16:32:00

Nga với vấn đề Biển Đông - 1


Vấn đề Biển Đông không nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận Nga. Tuy nhiên, sẽ là thiển cận nếu hạ thấp lợi ích tiềm năng của Nga ở Châu Á và Thái Bình Dương không chỉ đối với Trung Quốc mà còn các cường quốc khu vực khác như Úc.Dù khoảng cách địa lý giữa Nga và điểm nóng này, vẫn có nhiều cơ hội để Nga sử dụng các tiếp cận ngoại giao khoa học trong vấn đề Biển Đông để củng cố vị thế địa chính trị của mình.

Về mặt lịch sử, năng lực hải quân và lợi ích của nước Nga trải dài từ Biển Đen và Biển Baltic ở phía Tây và đến bắc cực ở Bắc Thái Bình Dương về phía Bắc và phía Đông. KHu vực này rất quan trọng đối với nước Nga nhiều thế kỷ qua và vẫn là lợi ích chiến lược cốt lõi của Nga.Về mặt tự nhiên, Biển Đông chưa bao giờ là trọng tâm trong các vấn đề quốc tế của Nga, chủ yếu do khoảng cách địa lý và không có các lợi ích sống còn, và sự hiện diện lịch sử của các cường quốc trong khu vực như Trung Quốc và các nước ASEAN trong tranh chấp biển ở khu vực này.

Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố lập trường chính thức về các tranh chấp ở Biển Đông là bảo vệ các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Rõ ràng, Matxcơva tin rằng cách tiếp cận ngoại giao là cách duy nhất để giải quyết hòa bình các xung đột ở Biển Đông.Điều này thoạt nhìn có vẻ logic và dễ hiểu - xét cho cùng đó là sự thượng tôn luật pháp quốc tế - nhưng khi xem xét kỹ hơn sẽ thấy những ý định phức tạp hơn. Đầu tiên, nó mang lại cho các cường quốc khác không gian để điều động, bằng cách tạo ra khoảng trống để Nga có thể tác động ảnh hưởng khi lựa chọn can thiệp.

Trên thực tế, đối với Nga, vùng biển tranh chấp ở Biển Đông có thể mang lại cơ hội. Đầu tiên, Nga có quan hệ đối tác chiến lược với Trung Quốc. Ví dụ, Nga, Trung, cùng với Iran, đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân chung ở Ấn Độ Dương và Vịnh Oman vào tháng 12 năm 2019. Nga cũng đang tăng cường đều đặn sự hiện diện của mình ở khu vực này như một phần của chính sách chiến lược năng lượng của mình, trong đó tập trung vào thị trường Châu Á - Thái Bình Dương. Như vậy, đi với bên nào không còn là một lựa chọn nữa
Tuy nhiên, Nga đang thúc đẩy một cách tự tin vào một kỷ nguyên của ảnh hưởng và có thể bị buộc phải có sự hiện diện ở một điểm nóng cạnh tranh quan trọng về địa chính trị. Nếu Nga quyết định hành động ngay, nước này có thể sử dụng một cách hiện diện ở Biển Đông bằng cách tiếp cận ngoại giao khoa học.

Ngoại giao khoa học là một công cụ chính sách đối ngoại hiệu quả nhằm khai thác sự hợp tác khoa học quốc tế để giải quyết các vấn đề môi trường qua đó thúc đẩy các lợi ích quốc gia. Nhưng làm thế nào Nga có thể thực hiện ngoại giao khoa học ở Biển Đông?
Xem xét chính sách Bắc Cực của Nga. Nga rất giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực này và có một ghế trong Hội đồng Bắc Cực, một diễn đàn liên chính phủ hoàn toàn và thực tế dựa trên ngoại giao khoa học. Bắc Cực và Biển Đông theo một số cách có nhiều tương đồng.
Cả hai đều cho thấy cơ hội thúc đẩy hợp tác khoa học quốc tế. Nhận thấy sự tham gia của Trung Quốc trong một số dự án khoa học ở Bắc Cực, Nga có thể đóng vai trò là người trung gian và hỗ trợ trong việc giới thiệu và dẫn dắt các dự án khoa học chung giữa Trung Quốc và các nước ASEAN ở Biển Đông.

Ví dụ, Biển Đông là vùng biển tấp nập nhất trên thế giới và phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về hậu cần mà Nga có thể giúp giải quyết. Điều này có thể mở ra cơ hội kinh tế cho các quốc gia láng giềng, bao gồm cả Trung Quốc. Điều này cũng có lợi cho Nga.Bằng cách tuân thủ luật pháp quốc tế và hành trang là kiến thức chuyên môn khoa học, nước Nga có thể đạt được đòn bẩy khi theo duổi các cuộc mặc cả với Mỹ và Trung Quốc trong giải quyết các tranh chấp, ở cả Bắc Cực và Biển Đông.

Cuối cùng, Nga có thể giành được chỗ đứng ở khu vực bằng cách thúc đẩy các hành động môi trường và sinh thái. Giống như ở Biển Đông, các vùng biển Bắc Cực là không gian cho các hành động quốc tế có thể gia tăng nguy cơ về môi trường và sinh thái, mang lại cho Nga nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực này.Theo cách tương tự, với các căng thẳng đang diễn ra ở Biển Đông, các vấn đề môi trường như phá hủy các rạn san hô dường như không phải là ưu tiên của các cường quốc trong khu vực và kinh nghiệm của Nga trong việc giải quyết các vấn đề về bảo vệ môi trường và sinh thái có thể giúp ích.

Tương tự như các quốc gia ven biển ở Biển Đông, các quốc gia thành viên Hội đồng Bắc Cực thường có những tranh cãi chính trị liên tục, vì vậy đây không phải là một trở ngại đáng kể. Ví như quan hệ Nga-Mỹ thường xuyên cần cải thiện và hợp tác ở Bắc Cực đã trở thành không gian để các hợp tác về khoa học vươt trội so với cạnh tranh chính trị thù địch giữa hai nước.Tất nhiên, sự khác biệt về địa lý và khu vực giữa Biển Đông và Bắc Cực là đáng kể, nhưng các cơ chế ngoại giao khoa học mang tính xây dựng và dân sự không nên bị bỏ qua trong cả hai trường hợp, và Nga cũng có thể nhận thấy điều này.

Những người hoài nghi có thể nghi ngờ ý định thực sự của Nga, nhưng không ai lên án hành động thúc đẩy lợi ích quốc gia thông qua hợp tác khoa học, nhất là khi nó thúc đẩy lợi ích chung.Cuối cùng, nếu rút cuộc Nga có thể tạo thuận lợi cho các tiến trình hòa bình và hợp tác khoa học quốc tế nhằm giải quyết các vấn đề môi trường và sinh thái ở Biển Đông, thì trong quá trình đạt được tiến bộ khoa học và ngoại giao, nước này có thể nêu gương tích cực cho các cường quốc khác và xây dựng một quy chuẩn mang lại lợi ích cho toàn bộ khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương./.