ពេលកំណាព្យឆ្លងទន្លេ...

កវី Vo Van Luyen ដែលជាសមាជិកនៃសមាគមអ្នកនិពន្ធវៀតណាម និងសមាគមអក្សរសាស្ត្រ និងសិល្បៈខេត្ត Quang Tri ទើបតែបានចេញផ្សាយស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រមួយទៀតគឺ "ចាប់តាំងពីឆ្លងកាត់ទន្លេ"* ដែលមានកំណាព្យជិត 120 កំណាព្យ ដែលភាគច្រើនត្រូវបានតែងថ្មីៗនេះ ពោរពេញដោយការថប់បារម្ភ ការឆ្លុះបញ្ចាំង ការសញ្ជឹងគិត និងប្រហែលជាសូម្បីតែការយល់ដឹង ដែលពង្រីកវិមាត្រនៃការគិតសិល្បៈ។ ស្នាដៃនេះគឺជាការបន្តនៃការប្រមូលកំណាព្យពីមុនរបស់គាត់ដូចជា "ភាសាសម្ងាត់នៃសមុទ្រ" និង "ម្រាមដៃដប់នៃរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ"។

កវី វ៉ វ៉ាន់ លូយៀន គឺជាអ្នកនិពន្ធដ៏ឧស្សាហ៍ព្យាយាម និងមានបទពិសោធន៍ច្រើន ប៉ុន្តែមិនមែនជាអ្នកនិពន្ធដែលមានចរិតឆេវឆាវខ្លាំងពេកនោះទេ។ ប្រហែលជាគាត់បានបង្កើតគំនិតដ៏ស៊ីសង្វាក់គ្នាមួយ៖ ទាំងបែបប្រពៃណី និងប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិតនៅក្នុងកំណាព្យរបស់គាត់ ដែលបង្កើតព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗថ្មីៗនៅក្នុងដំណើរកំណាព្យរបស់គាត់។

ស្រដៀងគ្នានេះដែរ នៅក្នុងបណ្តុំកំណាព្យនេះ អ្នកអានអាចរកឃើញកំណាព្យជាច្រើនដែលត្រូវបានលាយបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងសុខដុមជាមួយនឹងបច្ចេកទេសកំណាព្យប្រពៃណី ដូចជា៖ ខ្សឹបប្រាប់ទៅកាន់បន្ទាយបុរាណ ស្នេហាហូរឆ្ពោះទៅរកតំបន់លិចទឹក ការចងចាំពីឪពុក និទានរឿងខ្លួនឯងក្រោមស្រមោលនៃល្ងាចនិទាឃរដូវ សុបិនឃើញទន្លេត្រជាក់នៅពេលយប់ ទុកឲ្យថ្ងៃកន្លងផុតទៅយ៉ាងលឿន...

ការប្រមូលកំណាព្យ "ចាប់តាំងពីឆ្លងកាត់ទន្លេ" - សិល្បៈគម្រប៖ ថាញ់ សុង

ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងកំណាព្យ "ខ្សឹបប្រាប់ទីក្រុងបុរាណ" អ្នកនិពន្ធចាប់ផ្តើមថា៖ "ទីក្រុងបន្លឺឡើងដោយកណ្តឹងពណ៌ក្រហម / កាន់អង្វរពណ៌ខៀវ / ប្រាសាទបុរាណដឹងពីរបៀបចូលទៅក្នុងទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រ / មិនត្រូវការអ្នកណាធ្វើជាសាក្សីសម្រាប់ពួកគេទេ"។ ខគម្ពីរទាំងនេះមានភាពទន់ភ្លន់ ដូចជាការសារភាពដ៏ស្មោះស្ម័គ្រអំពីកន្លែងខាងវិញ្ញាណដែលតែងតែគ្របដណ្ដប់ដោយផ្សែងធូបនៅក្នុងបេះដូងសហគមន៍ ជាការចងចាំរបស់ប្រជាជាតិទាំងមូល ទោះបីជាជាងកន្លះសតវត្សរ៍បានកន្លងផុតទៅក៏ដោយ។

ការសរសេរអំពីសង្គ្រាម ការបាត់បង់ និងការលះបង់ ប៉ុន្តែពោរពេញដោយការចង់បាន សន្តិភាព សារដែលកវីប្រគល់ឱ្យថា៖ «ដើមត្រែងមួយពាន់កាត់ជើងមេឃ ហូរឈាម/ថ្ងៃនៅតែជាប់នឹងក្តីសុបិន្តនៃការត្រឡប់មកវិញ/បន្ទាយបុរាណនោះ ស្នាមញញឹមនៃអនាគត/សូម្បីតែបែកខ្ញែកក៏ដោយ ក៏វាមិនអាចសម្លាប់ពាក្យសច្ចាបានដែរ»។ «ដើមត្រែងមួយពាន់កាត់ជើងមេឃ ហូរឈាម» គឺជាបន្ទាត់កំណាព្យដែលស្វែងយល់ និងពិចារណា ជានិមិត្តរូបដូចជាការឈឺចាប់ ដែលតែងតែរំលឹកយើង សូម្បីតែពេលដែលចិត្តរបស់យើងស្ងប់ និងមិនរង្គោះរង្គើក៏ដោយ។ «បើដូច្នោះ ហេតុអ្វីបានជាខ្មាស់អៀនចំពោះការស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមកទៀត?/ការថើបដ៏ក្តៅគគុកនៅក្រោមពន្លឺផ្កាយ/ស្រមៃមើលបន្ទាយបុរាណដែលកំពុងឆេះដោយភ្លើងមួយពាន់ដឺក្រេ/អរគុណមួយរយចំពោះអ្នក អរគុណមួយពាន់ចំពោះអ្នក»។

ដូចពាក្យចាស់ពោលថា នៅពេលដែលសង្គ្រាមចប់ទៅ មានតែសេចក្តីស្រឡាញ់ សេចក្តីមេត្តាករុណា និងមនុស្សជាតិប៉ុណ្ណោះ ដែលនៅតែជាតម្លៃដ៏ថ្លៃថ្នូរ និងអស់កល្បជានិច្ច។

កំណាព្យនេះបញ្ចប់ដោយការអធិស្ឋានខ្សឹបខ្សៀវដែលបន្លឺឡើងពីផ្នែកខាងឆ្វេងនៃបេះដូង។ ប៉ុន្តែការប្រមូលកំណាព្យបង្ហាញពីភាពច្នៃប្រឌិតតាំងពីទម្រង់ដ៏សាមញ្ញរបស់វា។ ជាបឋម គ្មានកំណាព្យណាមួយនៅក្នុងការប្រមូលផ្ដុំនេះមានចំណងជើងដូចគ្នានោះទេ។

នេះក៏ជាចេតនារបស់អ្នកនិពន្ធក្នុងការបំបែកចេញពីគំនិតដែលធ្លាប់ស្គាល់ថាត្រូវតែមានកំណាព្យ "ស្នាដៃឯក" ដែលដាក់ឈ្មោះស្នាដៃទាំងមូល។ វាចាំបាច់ក្នុងការធ្វើប្រជាធិបតេយ្យលើស្នាដៃទាំងអស់នៅក្នុងការប្រមូលផ្ដុំ ដើម្បីកុំឱ្យអ្នកអានរងឥទ្ធិពលពីទស្សនៈប្រធានបទរបស់អ្នកនិពន្ធ និងដើម្បីឱ្យចលនានៃធាតុផ្សំនីមួយៗនៃកំណាព្យមានសេរីភាព។

បន្ទាប់មកមានបញ្ហានៃការមិនសរសេរអក្សរធំដំបូងនៃបន្ទាត់មួយ មិនសរសេរអក្សរធំបន្ទាប់ពីចំណុចមួយ បន្ទាត់កំណាព្យនីមួយៗមិនត្រឹមតែជាបន្ទាត់តែមួយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចមានបន្ទាត់ច្រើនដើម្បីបង្កើតអត្ថន័យថ្មី ដោយបំបែកដែនកំណត់ដែលមាននៅក្នុងកំណាព្យទាំងខ្លឹមសារ និងសិល្បៈ។ ក៏មានករណីដែលនាមត្រឹមត្រូវត្រូវបានបំលែងទៅជានាមទូទៅ ឬគុណនាម...

ទាំងអស់នេះចង្អុលបង្ហាញពីការប៉ុនប៉ងច្នៃប្រឌិតកំណាព្យនៅក្នុងរចនាបថ Neo-Formalist និង Postmodernist។ ឧទាហរណ៍នៃកំណាព្យដែលដើរតាមទិសដៅនេះរួមមាន៖ *ជម្រើស*, *កៅអីនៅលើជញ្ជាំង*, *នៅក្បែរស្ពាននៃជីវិតនិងសេចក្តីស្លាប់*, *យប់នៅតែរលត់*...

កំណាព្យ "ជម្រើស" ជាមួយនឹងការឧទ្ទិស "ឧទ្ទិសដល់កវីក្រោយសម័យទំនើប" គឺជាការពិសោធន៍បែបនេះ៖ "ចង្កោមឱសថធ្លាក់នៅពេលយប់ / ក្លិនក្រអូប / ខ្យល់ និងសេះបញ្ចេញក្តីសុបិន្តនៃការរត់គេចខ្លួន / ភ្នំផ្លាស់ប្តូរ ដៃស្លឹកឈើគ្រវី / ភាពផ្ទុយគ្នាខាងមេតាហ្វីស៊ីក"។

បន្ទាត់ពីរដំបូងបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងស្រពិចស្រពិលនៅក្នុងកំណាព្យ ប៉ុន្តែនៅពីរបន្ទាប់ «ការតភ្ជាប់» ន័យវិទ្យាបានព្រិលៗបន្តិចម្តងៗ ដោយក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាដូចជាសត្វអំពិលអំពែកភ្លឹបភ្លែតៗនៅពេលយប់។ បន្ទាត់ចុងក្រោយនៃកំណាព្យគឺជាសេចក្តីសង្ខេបដ៏សង្ខេបមួយដែលមានបញ្ហាប្រឈមចំពោះភាសា៖ «រឿងប្រៀបប្រដូចលែងរស់នៅក្រោមស្មៅ / អត់ធ្មត់ និងឯកោ / តើពួកគេអាចលាក់តម្រូវការពន្លឺភ្លើងនៅឯណា / ស្បៃមុខក្រាស់នៃភាពងងឹត?»

កំណាព្យនេះ ដូចជាខ្លួនឯងឯកោនៅក្នុងយប់ងងឹត គឺផ្ទុយស្រឡះ៖ ក្នុងពេលដំណាលគ្នាចង់បង្ហាញ និងលាក់បាំងនៅក្នុងស្ថានភាពចិត្តដែលទាំងមិនច្បាស់លាស់ និងអាថ៌កំបាំង ដូចជាល្បែងផ្គុំរូបស្ពីង។ "ការតស៊ូជាមួយសញ្ញាវិលមុខ / រៀបចំ ពិភពលោក ក្នុងល្បែងទាយពាក្យ / ជាជម្រើសអំពីអត្ថិភាព / រង់ចាំថ្ងៃស្អែក"។

ចុងបញ្ចប់នៃរឿងប្រៀបដូចជាបទពិសោធន៍នៃទស្សនវិជ្ជាមនុស្សសម័យទំនើប ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពចិត្ត និងអារម្មណ៍នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏ដូចស្ថានភាពចិត្ត និងអារម្មណ៍របស់អ្នកនិពន្ធផ្ទាល់ដែរ។ វាមានលក្ខណៈសង្ខេប ផ្តោតអារម្មណ៍ និងជាធម្មតាមិនងាយយល់នោះទេ ដោយសារតែអ្នកនិពន្ធចង់ស្វែងយល់ និងបំបែកទម្លាប់ចាស់ៗ។

វាទាមទារ​វិធី​នៃ​ការ​មាន​អារម្មណ៍​ខុស​គ្នា វិធី​នៃ​ការ​យល់​ដឹង​ខុស​គ្នា និង​សូម្បី​តែ​ការ​បង្កើត​រួម ដូច​ដែល​អ្នក​រិះគន់​សហសម័យ​តែងតែ​និយាយ។ វា​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​គូរ​ភាព​ស្រប​គ្នា​ទៅ​នឹង​កំណាព្យ​របស់ Nguyen Gia Thieu៖ "កំពូល​វិល​ត្រូវ​បាន​បង្វិល​ឡើង​ទៅ​លើ​មេឃ​រួច​ហើយ / តួ​លេខ​មនុស្ស​ខ្សោយ​ដូច​មនុស្ស​ដើរ​ក្នុង​ពេល​យប់"។ ដូច​កំណាព្យ ដូច​អ្នក​អាន​របស់​វា​ដែរ។

កំណាព្យ "កៅអីនៅលើជញ្ជាំង" ក៏ស្រដៀងគ្នាដែរ។ សូមចំណាំថាកៅអីទាំងនោះស្ថិតនៅលើជញ្ជាំង មិនមែនកៅអីនៅក្នុងបន្ទប់ទេ។ វាមិនមែនជាការពិតជាក់ស្តែងទេ ប៉ុន្តែជារូបភាពស្រមើស្រមៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទស្សនៈ និងការស្រមើលស្រមៃថ្មីរបស់កវី។

ដូច្នេះ បន្ទាប់ពីពិភាក្សាអំពី "កៅអីនិម្មិត" នៅក្នុងជីវិតមនុស្ស កវីបានបញ្ចប់ដោយការបញ្ចប់ចម្លែកមួយ ដែលចម្លែកដូចកំណាព្យខ្លួនឯងដែរថា "អូ កៅអីដ៏អស្ចារ្យ! / ពួកគេបង្ហាញពីខ្លឹមសារនៃប្រាជ្ញា / ពួកគេរំដោះអាណាចក្រគ្មានទីបញ្ចប់ / ពួកគេអរគុណដល់ការបង្កើតគ្មានព្រំដែន / ពួកគេទុកឱ្យខ្ញុំឈរស្ងៀម"។

ត្រូវហើយ កៅអីនិម្មិតក៏ពិតមែន ទោះបីជាវាផ្លាស់ប្តូរដោយមិនអាចទាយទុកជាមុនបាន ដែលនាំមកនូវការភ្ញាក់ផ្អើលរាប់មិនអស់ក៏ដោយ។ មានតែមនុស្សទេ ជាពិសេសអ្នកនិពន្ធនៅទីនេះ ដែលនៅស្ងៀម ហើយដូច្នេះត្រូវបានទុកចោលឱ្យនៅក្នុងហ្គេម ដោយសារតែពួកគេមិនអាចតាមទាន់កៅអី ឬដោយសារតែពួកគេចង់ផ្ដោតលើគំនិតមួយ វិធីនៃការមើលឃើញរបស់របរ... មានការពន្យល់ជាច្រើន។ កំណាព្យបញ្ចប់ ប៉ុន្តែបង្ហាញពីរឿងជាច្រើនទៀត។

នៅពេលដែលកំណាព្យឆ្លងកាត់ទន្លេ វាដូចជាសត្វក្អែកមួយក្បាលកំពុងឆ្លងកាត់ទន្លេ ឬដូចជាកូនអុកដែលកំពុងប្រែក្លាយទៅជាអ្វីមួយដែលមានអំណាច និងគួរឱ្យខ្លាចមិនគួរឱ្យជឿ។ នេះធ្វើឱ្យខ្ញុំនឹកឃើញដល់រឿងបុរាណដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងអាថ៌កំបាំងបំផុត គឺរឿង អ៊ី ឈីង។ សញ្ញាហិចសាក្រាមទីពីរចុងក្រោយគឺ ជី ជី មានន័យថាភារកិច្ចត្រូវបានបញ្ចប់ (ដូចជាការឆ្លងកាត់ទន្លេ) ប៉ុន្តែសញ្ញាហិចសាក្រាមចុងក្រោយគឺ វ៉ៃ ជី មានន័យថាភារកិច្ចមិនទាន់បានបញ្ចប់ (មិនទាន់ឆ្លងកាត់ទន្លេ)។

វាហាក់ដូចជាផ្ទុយស្រឡះ ប៉ុន្តែវាពិតជាឡូជីខល រំជួលចិត្ត និងពោរពេញដោយប្រាជ្ញា។ ប្រហែលជាដំណើរនៃកំណាព្យ រួមទាំងកំណាព្យរបស់កវី វ៉ូ វ៉ាន់ លូយិន គឺស្រដៀងគ្នា។ សូមអបអរសាទរដល់កវីចំពោះស្នាដៃថ្មីរបស់គាត់ ភាពច្នៃប្រឌិតថ្មីរបស់គាត់ និងសម្រាប់ការបន្សល់ទុកនូវចំណាប់អារម្មណ៍ដ៏សំខាន់បែបនេះលើដំណើររបស់គាត់ជាមួយ Muse និងជាដំបូង និងសំខាន់បំផុតលើកំណាព្យរបស់ ក្វាង ទ្រី។

ផាម សួនឌុង

* “ចាប់ពីពេលដែលយើងឆ្លងទន្លេ” - ការប្រមូលកំណាព្យដោយកវី Vo Van Luyen គ្រឹះស្ថានបោះពុម្ពផ្សាយសមាគមអ្នកនិពន្ធវៀតណាម ឆ្នាំ២០២៤។

ប្រភព៖ https://baoquangtri.vn/khi-tho-da-sang-song-189097.htm