ការដាក់ឈ្មោះខេត្តនានានៅប្រទេសវៀតណាម អតីតកាល និងបច្ចុប្បន្ន។

(NLĐO) - ខណៈពេលកំពុងពិនិត្យមើលសៀវភៅ "Dai Nam Nhat Thong Chi" និង "Dai Nam Nhat Thong Toan Do" ដោយមិនបានគិតគូរ ខ្ញុំបានដឹងថាប្រទេសវៀតណាមមានទំហំធំធេងប៉ុណ្ណាក្នុងរជ្ជកាលរបស់ព្រះចៅអធិរាជ មិញ ម៉ាង។

ប្រទេសដ៏ធំទូលាយមួយតម្រូវឱ្យមានអភិបាលកិច្ចល្អបំផុតដើម្បីធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍរបស់ខ្លួន។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវអភិបាលកិច្ចល្អបំផុត មនុស្សម្នាក់ត្រូវតែមានរដ្ឋបាលល្អបំផុត។ ព្រះបាទ មិញ ម៉ាង បានអនុវត្តកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលនៅឆ្នាំ 1831។ ជំនាន់ក្រោយៗទៀតចាត់ទុកថានេះជាកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលល្អបំផុតមួយក្នុងចំណោមកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលពីរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រវៀតណាម។ កំណែទីមួយត្រូវបានអនុវត្តដោយព្រះបាទ ឡេ ថាញ់ តុង ក្នុងឆ្នាំ 1466។

ការដាក់ឈ្មោះអង្គភាពរដ្ឋបាលថ្មីបន្ទាប់ពីការរួមបញ្ចូលគ្នាបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនយ៉ាងច្រើន។ រូបថត៖ ហ៊ូ ហ៊ុង

ក្នុងអំឡុងពេលនៃការកែទម្រង់ បន្ទាប់ពីការរៀបចំឡើងវិញនៃរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល ព្រះបាទ មិញ ម៉ាង បានរៀបចំរដ្ឋាភិបាលមូលដ្ឋានឡើងវិញ។ ប្រទេសទាំងមូលត្រូវបានបែងចែកជា ៣០ ខេត្ត និងខេត្ត ធូធា ធៀន មួយ ដើម្បីគ្រប់គ្រងតំបន់រាជធានី។ វៀតណាមខាងជើងមាន ១៣ ខេត្ត វៀតណាមកណ្តាលមាន ១១ ខេត្ត និងខេត្តមួយ និងវៀតណាមខាងត្បូងមាន ៦ ខេត្ត។ អង្គភាពរដ្ឋបាលកម្រិតខេត្តនៅវៀតណាមមានតាំងពីពេលនោះមក។

នៅឆ្នាំ១៨៥៨ បារាំងបានបាញ់គ្រាប់ដំបូងនៃការឈ្លានពានរបស់ពួកគេមកលើប្រទេសរបស់យើង។ ចាប់ពីថ្ងៃនោះមក បារាំងបានបង្ខំរាជវង្សង្វៀនឱ្យចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាជាច្រើន ដោយលក់ប្រទេសរបស់យើងបន្តិចម្តងៗទៅឱ្យបារាំង។ សន្ធិសញ្ញាចុងក្រោយគឺសន្ធិសញ្ញាប៉ាតេណូត្ររឆ្នាំ១៨៨៤។ យោងតាមសន្ធិសញ្ញាទាំងនេះ កូសាំងស៊ីនគឺជាអាណានិគម តុងកឹងជារដ្ឋអាណាព្យាបាល និងអណ្ណាមជាទឹកដីស្វយ័ត។

ខេត្តភាគខាងត្បូងទាំងប្រាំមួយនៃប្រទេសវៀតណាមត្រូវបានបារាំងបែងចែកទៅជាខេត្តតូចៗជាច្រើនតាមបទប្បញ្ញត្តិរបស់បារាំង។

វៀតណាមកណ្តាលគឺជាតំបន់ស្វយ័ត ដូច្នេះបារាំងមិនបានជ្រៀតជ្រែកច្រើនទេ។ ជាទូទៅខេត្តនានានៅតែមិនផ្លាស់ប្តូរ ដោយប្រគល់តែផ្នែកធំនៃខេត្តថាញ់ហ័រ ខេត្តង៉េ អាន ខេត្ត ហាទីញ ខេត្តក្វាងប៊ិញ និងខេត្តក្វាងទ្រី ទៅឱ្យប្រទេសដទៃទៀត ស្របតាមក្រឹត្យស្តីពីការកំណត់ព្រំដែនបីប្រទេសដោយអគ្គទេសាភិបាលឥណ្ឌូចិន និងការផ្ទេរខេត្តនិញធួននៃខេត្តប៊ិញធួនទៅឱ្យខេត្តនិញធួន។

ភាគខាងជើងវៀតណាមគឺជាតំបន់ដែលមានភាពចលាចលបំផុត។ វាបានឃើញការបះបោរជាច្រើនរបស់ក្រុមជនជាតិភាគតិចទាំងអស់ប្រឆាំងនឹងអាណានិគមនិយមបារាំង ទាំងជនជាតិគីញ និងជនជាតិភ្នំ ដូចជាការបះបោរដឹកនាំដោយ ហ័ងហ្វាថាំ ដុកង៉ូ និងដុកទីត។ ដូច្នេះ ដំបូងឡើយ បារាំងបានប្រើ រដ្ឋាភិបាលយោធា ដើម្បីគ្រប់គ្រង ដោយបង្កើតស្រុកយោធាចំនួនប្រាំ។ បន្ទាប់ពីបង្ក្រាបការតស៊ូ ពួកគេបានចាប់ផ្តើមរៀបចំខេត្តឡើងវិញ។ តាមរយៈគោលនយោបាយ "បែងចែក និងដណ្តើមយក" របស់ពួកគេ ពួកគេបានបែងចែកខេត្តចំនួន 13 នៃភាគខាងជើងវៀតណាមទៅជាជាង 30។ នៅចំណុចមួយ ង្វៀនឃុយយ៉េនបានរាប់ខេត្តរហូតដល់ 36 ដូចដែលបានឆ្លុះបញ្ចាំងនៅក្នុងឃ្លាមួយដែលអបអរសាទរម្តាយបារាំង ទូហុង៖

«មានដំបូល ចង្ក្រានធូប និងអាសនៈឧទ្ទិសដល់ព្រះមហាក្សត្រ។ កិត្តិនាមរបស់ព្រះនាងបន្លឺឡើងពាសពេញ ៣៦ ខេត្ត»។ បុរសចំណាស់ចង់បង្ហាញពីកិត្តិនាមដ៏រីករាលដាលរបស់ស្ត្រីបារាំងនៅពេលនោះនៅទូទាំងភាគខាងជើងវៀតណាម។

ការបែងចែកភាគខាងជើងវៀតណាមទៅជាខេត្តជាង ៣០ ក្នុងពេលតែមួយ ជៀសមិនរួចនាំឱ្យមានភាពមិនគ្រប់គ្រាន់ ការដាក់កម្រិត និងភាពមិនច្បាស់លាស់ក្នុងការដាក់ឈ្មោះ។ នៅពេលនោះ ឈ្មោះខេត្តមួយចំនួនហាក់ដូចជាគួរឱ្យអស់សំណើចណាស់ ហើយត្រូវតែកែប្រែ ប៉ុន្តែឈ្មោះផ្សេងទៀតនៅតែប្រើប្រាស់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។ បារាំងនៅពេលនោះមានវិធីសាស្ត្រដាក់ឈ្មោះខេត្តដោយផ្អែកលើទីតាំងនៃលំនៅដ្ឋានរបស់អភិបាលខេត្ត។

នៅឆ្នាំ១៨៩៦ នៅពេលដែលទីក្រុងខាងក្នុង ទីក្រុងហាណូយ និងតំបន់ជុំវិញបានក្លាយជាសម្បទានរបស់បារាំង បារាំងបានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ប្តូរការិយាល័យរដ្ឋបាលនៃផ្នែកដែលនៅសល់នៃអតីតខេត្តហាណូយទៅកាន់ភូមិដូ ក្នុងស្រុកថាញ់អយ។ ភូមិនេះមានស្ពានក្បឿងដ៏ស្រស់ស្អាតមួយឆ្លងកាត់ទន្លេញូវ ដែលប្រជាជនហៅថាស្ពានដូ។ ទីស្នាក់ការខេត្តមានទីតាំងនៅជាប់នឹងស្ពានដូ ដូច្នេះបារាំងបានដាក់ឈ្មោះតំបន់ដែលនៅសល់នៃអតីតខេត្តហាណូយថាជាខេត្តស្ពានដូ! ក្រោយមក អគ្គទេសាភិបាលខេត្តស្ពានដូដែលមានការអប់រំបានស្នើសុំឱ្យប្តូរឈ្មោះវាទៅជាខេត្តហាដុង!

ឈ្មោះចាស់របស់ខេត្តហ័រប៊ិញស្តាប់ទៅគួរឱ្យអស់សំណើចណាស់។ ដោយយល់ឃើញថាខេត្តហុងហ័រធំពេក បារាំងបានសម្រេចចិត្តបែងចែកវាទៅជាខេត្តតូចៗជាច្រើន។ ពេលស្ទង់មើលតំបន់នោះ ពួកគេបានរកឃើញថាស្រុកជាច្រើនភាគច្រើនមានប្រជាជនមឿងរស់នៅ ហើយស្រុកឡាក់សឺន និងឡាក់ធ្វីនៃខេត្តនិញប៊ិញក៏ត្រូវបានជនជាតិមឿងរស់នៅដែរ។ ពួកគេបានសម្រេចចិត្តបញ្ចូលតំបន់ទាំងនេះដើម្បីបង្កើតជាខេត្តថ្មីមួយ ដែលដំបូងឡើយមានឈ្មោះថាខេត្តមឿង។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលខេត្តដំបូងឡើយមានទីតាំងនៅចូបូ ប៉ុន្តែដើម្បីរក្សាភាពស៊ីសង្វាក់គ្នាជាមួយនឹងអនុសញ្ញាដាក់ឈ្មោះ ខេត្តនេះត្រូវបានប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តចូបូ។ រដ្ឋធានីខេត្ត ដែលស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំដាច់ស្រយាលមួយ ត្រូវបានវាយប្រហារដោយកងកម្លាំងឧទ្ទាមរបស់ដុកទីត ដែលបានដណ្តើមយកទីស្នាក់ការកណ្តាល និងសម្លាប់អនុប្រធានស្នងការបារាំង។ អាជ្ញាធរបារាំងត្រូវផ្លាស់ប្តូរទីស្នាក់ការកណ្តាលខេត្តទៅភាគខាងត្បូងបន្ថែមទៀត ទៅកាន់ឃុំហ័រប៊ិញ ចម្ងាយប្រហែល 30 គីឡូម៉ែត្រ។ ឈ្មោះហ័រប៊ិញ (មានន័យថា "សន្តិភាព") មានប្រភពមកពីព្រឹត្តិការណ៍នេះ។ ជាសំណាងល្អ ហ័រប៊ិញគឺជាឈ្មោះដ៏ស្រស់ស្អាត ហើយមិនត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទេ!

ឈ្មោះខេត្តឡាវកៃក៏ជាប្រធានបទនៃការជជែកវែកញែកជាច្រើនផងដែរ។ សូម្បីតែឥឡូវនេះ មនុស្សមួយចំនួននិយាយថា ឡាវកៃ អ្នកខ្លះទៀតហៅវាថា ឡាវកៃ ហើយអ្នកខ្លះថែមទាំងនិយាយថា ឡាវកៃ ឬ ឡាវកៃ ទៀតផង។ ហេតុផលសម្រាប់រឿងនេះគឺប្រភពដើមនៃឈ្មោះរបស់វា!

ក្នុងអំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំង ខេត្តឡាវកាយគឺជាផ្នែកមួយនៃខេត្តគីហ្វា និងខេត្តអានតាយ នៃខេត្តហ៊ុងហ័រ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់មិញម៉ាង។ បារាំងបានទទួលស្គាល់តំបន់នេះជាតំបន់ដ៏សំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ ហើយបានបង្កើតប៉ុស្តិ៍យោធាមួយលាតសន្ធឹងតាមបណ្តោយព្រំដែនពីស៊ីម៉ាកាយដល់ផុងថូ។ បន្ទាប់ពីស្ថានភាពមានស្ថេរភាព ខេត្តនេះត្រូវបានធ្វើឱ្យស៊ីវិល័យ និងប្តូរឈ្មោះទៅជាខេត្តឡាវកាយ (ឡាវកាយ, ឡាវកាយ, ឡាវកាយ)។

ឈ្មោះនេះមានប្រភពមកពីការតាំងទីលំនៅមួយដែលបង្កើតឡើងដោយជនអន្តោប្រវេសន៍ចិននៅចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេក្រហម និងអូរណាមធី ក្នុងទឹកដីដាយវៀត (វៀតណាម)។ មិនយូរប៉ុន្មាន ជនជាតិវៀតណាម តៃ និងណុងមួយចំនួនក៏បានធ្វើចំណាកស្រុក និងបង្កើតផ្សារមួយនៅខាងក្រោមទន្លេក្រហម ដែលមានចម្ងាយពីរបីគីឡូម៉ែត្រពីទីនោះ។ ប្រជាជននៃទីតាំងតាំងទីលំនៅនៅចំណុចប្រសព្វនៃទន្លេណាមធីភាគច្រើននិយាយភាសាចិនកុកងឺ ដោយប្រកាសដោយមោទនភាពថាខ្លួនជាអ្នកតាំងទីលំនៅដំបូង ដោយហៅខ្លួនឯងថា "ឡាវញ៉ាយ" (មានន័យថា "ផ្លូវចាស់" ជាភាសាចិន-វៀតណាម) ខណៈដែលអ្នកដែលតាំងទីលំនៅក្រោយមកត្រូវបានគេហៅថា "តាន់ញ៉ាយ" មានន័យថា "ផ្លូវថ្មី"។ ពីនេះ ឈ្មោះ ផូម៉យ (ផ្លូវថ្មី) ត្រូវបានមកពីសព្វថ្ងៃនេះ។

ពាក្យថា "lão nhai" នៅក្នុងភាសាក្វាន់ហ្វា តៃណុង និងម៉ុង បានក្លាយជាភាសាឡាវកៃ និងការប្រែប្រួលរបស់វាដូចខាងលើ។ នៅពេលដែលស្រុកយោធាត្រូវបានបង្កើតឡើង និងផ្លាស់ប្តូរទៅជាខេត្ត ទីរួមខេត្តមានទីតាំងនៅក្នុងភូមិចាស់ ដូច្នេះឈ្មោះខេត្តក៏ត្រូវបានយកចេញពីភូមិចាស់គឺខេត្តឡាវកៃ (ឡាវកៃ ឡាវកៃ ឡាវញ៉ៃ)។ ឈ្មោះនោះត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើតំបន់ព្រំដែនដ៏ធំល្វឹងល្វើយ ដែលបុព្វបុរសរបស់យើងបានផ្តល់ឈ្មោះដ៏ស្រស់ស្អាត និងមានអត្ថន័យកាលពីអតីតកាល។ ឈ្មោះដែលបារាំងផ្តល់គឺសមរម្យសម្រាប់តែការដាក់ឈ្មោះសង្កាត់ ឬទីប្រជុំជនប៉ុណ្ណោះ។

នោះជាវិធីមួយដែលជនជាតិបារាំងដាក់ឈ្មោះរបស់របរតាមអំពើចិត្ត មិនទៀងទាត់ និងដោយមិនគិតទុកជាមុន។

អនុសញ្ញា​ដាក់ឈ្មោះ​នោះ​ក៏ត្រូវ​បាន​បារាំង​អនុម័ត​សម្រាប់​ខេត្ត និង​ទីក្រុង​ជាច្រើន​ទៀត​នៅ​ក្នុង​អតីត​តំបន់​តុងកឹង និង​កូសាំងស៊ីន​ផងដែរ! ឈ្មោះ​ជាច្រើន​ទាំងនេះ​នៅតែ​ត្រូវបាន​ប្រើប្រាស់​រហូតមកដល់​សព្វថ្ងៃនេះ។

រដ្ឋាភិបាលរបស់យើងកំពុងអនុវត្តកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលដ៏អស្ចារ្យមួយ ដើម្បីនាំមកនូវយុគសម័យថ្មីមួយសម្រាប់ប្រទេសវៀតណាម ដែលជាយុគសម័យថ្មីមួយនៃការអភិវឌ្ឍជាតិ។ សង្ឃឹមថាប្រវត្តិសាស្ត្រនឹងកត់ត្រាទុកថា នេះជាកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលលើកទីបីដែលទទួលបានជោគជ័យនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម។ សង្ឃឹមថាឈ្មោះនៃខេត្តថ្មីនេះ នឹងទទួលមរតកប្រពៃណីជាតិ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់បុព្វបុរសយើង ដោយបោះបង់ចោលសំណល់មិនសមរម្យនៃសម័យអាណានិគម និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីសន្ទុះកើនឡើងនៃសម័យកាលថ្មី!

ទន្ទឹងរង់ចាំយុគសម័យថ្មីមួយ។

ប្រភព៖ https://nld.com.vn/dat-ten-tinh-o-ta-xua-va-nay-196250327183351058.htm