Cải cách kinh tế những năm 1980 đã thay đổi Việt Nam như thế nào

Thứ Hai, 15/3/2021| 10:00

Tổ chức Di sản Heritage Foundation mới đây công bố Chỉ số Tự do Kinh tế thường niên, đánh giá mức độ tự do kinh tế ở 178 quốc gia. Kể từ khi cuộc khảo sát bắt đầu vào năm 1995, không có quốc gia nào có quy mô tương đương đạt được mức độ tự do kinh tế nhanh chóng như Việt Nam.

Cải cách kinh tế những năm 1980 đã thay đổi Việt Nam như thế nào

Không có quốc gia có quy mô tương đương nào chứng kiến mức tăng tương tự về tự do kinh tế trong 25 năm qua. Chỉ số này sử dụng mười hai tiêu chí để đo lường tự do kinh tế của 178 quốc gia. Các quốc gia đứng đầu Bảng xếp hạng bao gồm Singapore, New Zealand, Australia và Thụy Sĩ. Số điểm cao nhất là 89,7 hiện nay dành cho Singapore. Việt Nam hiện có số điểm 61,7, tăng 2,9 điểm so với năm trước, nhờ đó thuộc vào nhóm các quốc gia tương đối tự do theo đánh giá của Heritage Foundation.

Việt Nam đã thành công ngoạn mục

Việt Nam hiện chỉ xếp hạng 90/178 không phản anh thực chất mà quan trọng hơn là cách mỗi quốc gia cải thiện thứ bậc của mình qua theo thời gian. Theo đó, Việt Nam thực sự đã thành công nghoạn mục. Trở lại năm 1995 khi Heritage Foundation bắt đầu công bố chỉ số xếp hạng đầu tiên, Việt Nam chỉ được chấm 41,7 điểm. Năm 2005, con số này đã tăng lên 48,1 và năm 2010 tăng mạnh hơn lên 49,8 điểm. Nhưng kinh tế Việt Nam tăng điểm tự do nhất từ năm 2015 với số điểm 51,7. Từ đó đến nay, Việt Nam đã dành thêm được 10 điểm nữa để đạt 61,7 điểm năm nay - tổng cộng, tăng 20 điểm từ năm 1995.

Để so sánh, Mỹ đạt 76,7 điểm năm 1995 và đã tụt lùi đôi chút còn 74,8 điểm năm 2021. Italia và Pháp không có biến động về tự do kinh tế trong 25 năm qua, lần lượt có số điểm 61,2 và 64,4 năm 1995 và 64,9 - 65,7 điểm năm nay.

Hiện thế giới chỉ có 5 quốc gia - đều nhỏ hơn và không thể so sánh trực tiếp với VIệt Nam - đạt được hoặc có thành tích tốt hơn Việt Nam. Đó là Mondavia, Bungari, Belarus, Romania và Angola.

Kinh tế VIệt Nam cất cánh kể từ năm 1986 với việc khởi động cách cách kinh tế mang tên gọi “Đổi mới” chuyển Việt Nam từ mọt nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang định hướng thị trường. GDP Việt Nam đã tăng trung bình 6,7% trong giai đoạn 1995-2020. Tỉ lệ chi tiêu của chính phủ so với GDP cũng rất tích cực - và thấp hơn nhiều so với hầu hết các quốc gia phương Tây. Ví dụ như tại Mỹ, chi tiêu chính phủ chiếm 35,7% GDP năm 2019 so với chỉ 29,1% của Việt Nam cùng năm này.

Thời điểm củng cố nguyên tắc pháp quyền

Chỉ số tự do kinh tế được dựa trên tổng cộng 12 tiêu chí thuộc 4 nhóm hạng mục. Việt Nam dành điểm cao ở các tiêu chí “Chi tiêu chính phủ”, Sức khỏe nền tài chính”, “gánh nặng thuế”, “Thương mại tự do” và “Tự do tiền tệ”. Việt Nam hiện tại được nhận diện với các đặc điểm thuế thấp, tài chính công lành mạnh và chi tiêu chính phủ vừa phải. Một số chỉ số Việt Nam cần cải thiện là “tính liêm chính của khu vực công”, “hiệu quả tư pháp” và “tự do đầu tư”, trong đó đấu tranh chống tham nhũng cần tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa.

Bài học cho Việt Nam rất rõ ràng: Việt Nam cần kiên định con đường kinh tế thị trường tự do hơn và hạn chế can thiệp của nhà nước đồng thời đấu tranh chống tham nhũng và tăng cường pháp quyền./.

(Thu Hường dịch)

Top