Trường Sa kiên cường nơi sóng cả (kỳ 1)

Thứ Tư, 17/3/2021| 14:46

… Nếu Tổ quốc đang bão giông từ biển/ Có một phần máu thịt ở Hoàng Sa/ Ngàn năm trước con theo cha xuống biển/ Mẹ lên rừng thương nhớ mãi Trường Sa…”. Những lời thơ của nhà báo, nhà thơ Nguyễn Việt Chiến cứ day dứt và vọng mãi trong tôi trong hải trình đến với Trường Sa thân yêu.

Kỳ 1: Những bằng chứng lịch sử Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam.

Khi ta lớn lên đất nước đã có rồi/ Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa...” mẹ thường hay kể… Nơi ấy, từ mấy trăm năm trước, các triều đại phong kiến Việt Nam đã đã nhiều lần khẳng định chủ quyền lãnh thổ. Đó là hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Thời Minh Mạng, Đại Nam Thực Lục Chính Biên, đệ nhị kỷ, quyển 104 chép: "Năm 1833, Vua (Minh Mạng) bảo Bộ Công rằng dải Hoàng Sa nằm trong hải phận Quảng Ngãi", hoặc năm 1836, Đại Nam Thực Lục Chính Biên, đệ nhị kỷ, quyển 165 chép: "Bộ Công tâu: Xứ Hoàng Sa thuộc cương vực mặt biển của nước ta, rất là hiểm yếu". Năm 1847, tờ phúc tấu của Bộ Công trong tập châu bản tập 51, trang 235 ghi rõ: "Bộ Công tâu lên Vua (Thiệu Trị): "Hàng năm, vào mùa xuân, theo lệ phái binh thuyền vãng thám Hoàng Sa, thuộc hải cương nước nhà". Sách đại Nam Thực lục tiền biên quyển 10 chép: "Ngoài biển xã An Vĩnh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi có hơn 100 cồn cát... chiều dài kéo dài không biết tới mấy ngàn dặm, tục gọi là Vạn Lý Hoàng Sa châu. "Từ đầu Triều Nguyễn, những đội Hoàng Sa kiêm quản Trường Sa đã được thành lập hàng năm đều ra bảo vệ và khai thác tài nguyên ở hai quần đảo "thuộc hải cương nước nhà" ấy. Thời vua Minh Mạng, triều đình nhà Nguyễn đã cho dựng miếu bằng đá để thờ cúng, đào giếng lấy nước ngọt... và đã cho trồng cây tại các đảo để cho thuyền bè ở đằng xa nhận thấy, tránh bị nạn. Nhiều nhà nghiên cứu thừa nhận các thực vật ở Hoàng Sa, Trường Sa phần lớn có nguồn gốc ở miền Trung Việt Nam. Riêng tại đảo Phú Lâm, tài liệu Trung Quốc ghi rõ có miếu Hoàng Sa Tự của Việt Nam... Bắt đầu từ năm 1816, việc xem xét và đo đạc thuỷ trình... để vẽ bản đồ ở Hoàng Sa do Bộ Công chỉ đạo thuỷ quân phối hợp với giám thành, với địa phương Quảng Ngãi. Đến năm Minh Mạng thứ 14 (1833), Vua Minh Mạng đã chỉ thị cho Bộ Công đẩy mạnh việc dựng bia chủ quyền, cắm cột mốc ở Hoàng Sa. Cho đến năm 1939, các đảo ở Hoàng Sa, Trường Sa vẫn do Pháp, thay mặt nước Việt Nam, thực hiện chủ quyền.

 

Trường Sa kiên cường nơi sóng cả (kỳ 1)

Triển lãm tư liệu “Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam - những bằng chứng lịch sử và pháp lý” tại Trường Sa lớn

Trên thực tế việc thực thi kiểm soát sự khai thác các sản vật ở biển Đông của Đội Hoàng Sa, một tổ chức dân binh được thành lập quản lý và hoạt động liên tục gần hai thế kỷ suốt từ đầu thế kỷ 17 cho đến năm 1816 cùng những hành động xác lập và thực thi chủ quyền rất cụ thể như xây cột mốc, dựng bia, xây miếu, trồng cây, đo đạc thủy trình, vẽ bản đồ, khai thác tài nguyên của Việt Nam từ năm 1816 dưới sự chỉ đạo trực tiếp của vua và triều đình cũng như những lời tuyên bố của triều đình nhà Nguyễn và sự quản hạt hành chính vào Quảng Ngãi từ đầu thế kỷ 17 đến đầu thế kỷ 20, tất cả là những bằng chứng hiển nhiên về chủ quyền của Việt Nam tại quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Nhà nước CHXHCN Việt Nam cũng đã nhiều lần khẳng định: Việt Nam có đầy đủ bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý để khẳng định chủ quyền không thể tranh cãi của mình đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Mọi hoạt động của Việt Nam tiến hành trên các quần đảo và vùng biển của Việt Nam, kể cả việc phân lô, thăm dò và khai thác dầu khí là hoàn toàn bình thường, phù hợp với luật pháp Việt Nam, luật pháp và thực tiễn quốc tế, đặc biệt là công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển năm 1982 và tinh thần Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở biển Đông .

Hành trình trên đảo

Đoàn chúng tôi gồm 181 thành viên xuất phát từ cảng Cam Ranh trên con tàu HQ561 hành trình ra đảo lần này có sự góp mặt của 4 đoàn cán bộ công tác trong ngành thông tin truyền thông, tuyên giáo, Cục Quân nhu - Tổng cục hậu cần và 15 người của Viện hàn lâm khoa học công nghệ. Tuy mỗi người công tác một lĩnh vực khác nhau nhưng đến với Trường Sa lần này tất cả đều có khát vọng về lòng tự tôn dân tộc, yêu biển khơi và luôn hướng về chủ quyền thiêng liêng của dân tộc. "Nhổ neo ra khơi…", anh bạn làm ngành tuyên giao cất tiếng hát khe khẽ, bỗng dưng tôi cũng hát theo "em đừng hỏi rằng vì sao anh ra đi/Em ơi cũng đừng nên hỏi anh rằng, ngoài khơi xa kia có những gì vẫy gọi anh...". Từ cảng Cam Ranh đến Đá Lớn, Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn, Cô Lin, Trường Sa Đông, Đá Tây, Trường Sa Lớn, Nhà giàn Phúc Tần, Vũng Tàu Cát Lái với hành trình hơn 1.000 hải lý, mỗi nơi đến đều để lại một dấu ấn khó quên đối với các thành viên trong đoàn. Điểm đến đầu tiên - đảo chìm Đá Lớn - đã để lại cho mọi người nhiều cảm xúc khó quên, bởi nơi đây dẫu có nhiều khó khăn về vật chất nhưng những người lính đảo đều tự hào và quyết tâm bám biển. Tôi gặp trên đảo Đá Lớn B một chàng trai thư sinh, người con của TP Tuy Hòa vừa ra đảo tròn 5 tháng nhưng rất vững tin và yêu đời. Còn Nguyễn Văn Hòa, một chiến sĩ mới tăng cường về đảo tâm sự với tôi: Dù máy bay Trung Quốc, tàu nước ngoài xuất hiện và tăng cường trong vùng lãnh hải, nhưng bọn em vẫn luôn quyết tâm hoàn tốt nhiệm vụ. Đảo trưởng Phan Văn Huỳnh cũng thể hiện chung quyết tâm ấy, anh bảo, mình luôn vững tin và kiên định một lòng thủy chung với biển thì chẳng sợ gian nguy, kể cả phải hy sinh vì Tổ quốc.

Cuộc sống của người lính trên các đảo: Sơn Ca, Nam Yết, Sinh Tồn, Trường Sa Đông, Trường Sa Lớn tuy có nhiều khó khăn, vất vả nhưng vẫn chưa sánh bằng sự thiếu thốn của các chiến sỹ Nhà giàn và đảo chìm: Cô Lin, Đá Tây, Đá Lát… Song, họ đều chung ý tưởng quyết tâm bảo vệ vùng biển, vùng trời của Tổ quốc và vượt khó vươn lên hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. Gặp chúng tôi tại Nhà giàn DK1/17, anh Nguyễn Minh Thân - người con quê lúa Thái Bình – từng có 15 năm bám biển và từng làm nhiệm vụ qua nhiều nhà giàn. Với anh, biển đảo là cuộc sống, là một thứ gì đó rất đỗi thiêng liêng, bởi vậy mà mỗi lần về đất liền nghỉ phép,  anh lại nhớ biển, nhớ đồng đội đến nao lòng.

Chung sức đồng lòng giữ biển trời Tổ quốc

Đến Trường Sa lần này mọi người đều cảm nhận rõ dù chưa sung túc đầy đủ nhưng diện mạo của quần đảo Trường Sa nói chung và mỗi điểm đảo nói riêng đã được đổi thay, mang lại lợi ích thiết thực cho quân dân đang làm việc và sinh sống trên đảo. Theo báo cáo đánh giá từ dự án “Xây dựng và phát triển kinh tế về biển, đảo ở quần đảo Trường Sa”, hiện nay Nhà nước đang tích cực triển khai, đưa vào sử dụng các công trình dân sinh góp phần nâng cao đời sống cho quân dân trên các đảo.

Vào thời điểm chúng tôi đến công tác, đảo Đá Tây B đã được đầu tư lắp đặt và đưa vào sử dụng thành công máy lọc nước biển thành nước ngọt bằng năng lượng mặt trời Carocell do Công ty TNHH năng lượng xanh Kim Hồng (TP.HCM) thực hiện theo chương trình “Vì Trường Sa thân yêu”. Được biết tới đây công nghệ lọc nước mặn thành nước ngọt sẽ được triển khai rộng rãi trên các đảo để phục vụ đời sống sinh hoạt trên đảo, nhất là vào mùa khô.

 

Trường Sa kiên cường nơi sóng cả (kỳ 1)

Ngành Thông tin và Truyền thông đưa các thiết bị nghe nhìn tới Trường Sa 

Trên đảo Sinh Tồn, trong chương trình “Vì học sinh Trường Sa thân yêu" với Quỹ học bổng Vừ A Dính, do nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa làm chủ tịch, Trường tiểu học Trường Sa lớn, Trường tiểu học Sinh Tồn đã được xây dựng với tổng kinh phí hơn 12 tỉ đồng/ trường. TP Hồ Chí Minh xây tặng đảo Song Tử Tây trường tiểu học trị giá 8 tỷ đồng, tặng 2 xuồng CQ trị giá 7,6 tỷ đồng, 1 ô tô hơn 1 tỷ đồng, tặng 1 tỷ đồng tiền mặt và nhiều phần quà có ý nghĩa khác. Bên cạnh đó chương trình góp đá xây Trường Sa cũng được các tổ chức đoàn thể và các tầng lớp nhân dân nhiệt tình hưởng ứng bằng nhiều hình thức. Ngoài ra, mạng lưới thông tin liên lạc giữa đảo và đất liền ngày càng được cải thiện tốt hơn; trong đó, hệ thống nghe nhìn, truyền hình đã bắt được tín hiệu các kênh của đài truyền hình Việt Nam và một số tỉnh, thành gần đảo, góp phần phục vụ đời sống tinh thần cho cán bộ, chiến sỹ. Đặc biệt mạng lưới sóng điện thoại trong điều kiện thời tiết ổn định đảm hỗ trợ tốt thông tin liên lạc giữa đảo với đất liền. Đài tiếng nói Việt Nam đầu tư, xây dựng Trạm FM có thể nghe được những chương trình phát sóng trên VOV1, trở thành phương tiện tuyên truyền hiệu quả giúp cho cán bộ, chiến sỹ, nhân dân và ngư dân nâng cao nhận thức về chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước.

Một trong những công trình không thể không kể đến, đó là dự án chiếu sáng và cung cấp năng lượng sạch gồm hệ thống máy phát điện chạy bằng sức gió, hệ thống pin năng lượng mặt trời… đã khoác lên tấm áo mới cho quần đảo Trường Sa.

Tại đảo Nam Yết chúng tôi được biết: Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam (Vietinbank) đã quyên góp 60 tỷ đồng xây dựng Trung tâm văn hóa trên đảo Nam Yết. Hiện Trung tâm là nơi hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao và giáo dục truyền thống cho cán bộ, chiến sỹ và nhân dân trên đảo. Ngoài ra. Trên đảo Nam Yết còn có những con đường thanh niên rợp bóng cây xanh, thoáng mát cùng những vườn rau thanh niên xanh ngắt, những thảm cỏ và vườn hoa đầy hương sắc thơm ngát bốn mùa. Không gian trên đảo không chỉ góp phần tạo nên nét đẹp về cảnh quan, môi trường xanh sạch mà còn gợi nên phong tục, tập quán và lối sống của người Việt đầy thơ mộng trữ tình.

Thắt chặt tình đoàn kết quân dân

Đến Trường Sa Đông chúng tôi được biết đời những ai xa quê hương mới thấm tình dân tộc, do đó việc đẩy mạnh các hoạt động quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần là một trong những nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với quân dân trên đảo. Đối với ngư dân, Ban chỉ huy đảo đã xác nhận cho hơn 200 tàu thuyền đánh bắt cá thuộc khu vực quản lý, thường xuyên tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia đánh bắt hải sản, đồng thời tổ chức tiếp tế lương thực, nước ngọt, cứu nạn, cứu hộ. Chúng tôi đã tiếp xúc với nhiều hộ dân trên đảo, tất cả trong số họ đều cởi mở tâm sự rằng họ và những chiến sĩ trên đảo như những thành viên trong một ngôi nhà lớn.

 

Trường Sa kiên cường nơi sóng cả (kỳ 1)

Lãnh đạo Bộ Thông tin và Truyền thông cùng tư lệnh hải quân thăm động viên các gia đình trên đảo.

Anh Nguyễn Minh Châu xã Cam Hải Tây huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa - một trong những công dân đang sinh sống trên đảo Sinh Tồn - cho biết hàng ngày anh thường đi biển đánh bắt cá, thường thì tối mới về. Do con nhỏ nên vợ anh thường ở nhà trông nom con cái. Biết gia cảnh neo người nên anh được người dân trên đảo, các thầy giáo của Trường tiểu học Sinh Tồn, đặc biệt là cán bộ chiến sỹ trên đảo tận tình giúp đỡ cả về tinh thần và vật chất, đặc biệt là được giao lưu và tham gia tham gia vào các hoạt động văn hóa văn nghệ thể thao cùng các chiến sỹ trên đảo

Anh Võ Kim Toàn, một trong số những hộ dân sinh sống, lập nghiệp nhiều năm trên đảo Sinh Tồn cũng cho biết: Cuộc sống trên đảo có nhiều thuận lợi lại được sự quan tâm của chính quyền cùng cán bộ, chiến sỹ trên đảo cho nên gia đình anh xác định gắn bó lâu dài với mảnh đất này và cùng bộ đội giữ biển. Còn chị Trần Thị Tiệm vợ chồng chị cùng 2 con đã đi học nhưng mọi vấn đề về dân sinh, đến chính sách xã hội cũng như đời sống vật chất tinh thần được quan tâm chu đáo nên chị rất yên tâm. Với anh Nguyễn Văn Hạnh cũng vậy, gia đình anh cảm thấy hạnh phúc khi được sống và lao động trên đảo.

Theo Thượng tá Phạm Văn Hòa, Chỉ huy trưởng kiêm Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thị trấn Trường Sa, việc xây dựng gia đình văn hóa và khu phố văn hóa là mục tiêu mà quân dân trên đảo luôn hướng tới. Ông cũng cho biết bên cạnh việc làm tốt công tác chính sách đền ơn đáp nghĩa, tri ân liệt sỹ, tấm lưới ngư dân, trái tim cho em… Ban chỉ huy đảo còn thường xuyên chăm lo, giúp đỡ gia đình cán bộ, công chức, nhân dân an tâm sinh sống trên đảo. Đồng thời, đẩy mạnh các hoạt động khám chữa bệnh, khuyến khích các cháu học sinh chăm ngoan học giỏi, động viên chị em phụ nữ thực hiện tốt chính sách kế hoạch hóa gia đình… Với mục tiêu này, quần đảo Trường Sa sẽ phát triển toàn diện như những địa phương khác của cả nước. Đặc biệt là việc nêu cao tinh thần đoàn kết, tự cường, các chiến sỹ trên quần đảo Trường Sa không chỉ nỗ lực giữ vững và bảo vệ biển, đảo Tổ quốc mà còn góp phần xây dựng mối quan hệ đoàn kết, tương trợ và giúp đỡ nhân dân trên vùng biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc./.(Còn tiếp)...

Bài, ảnh: Phạm Công Đảo

 

Top