Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang, Bắc Ninh

Chủ nhật, 10/10/2021| 14:20

Ở Bắc Ninh có một cột đá quý hiếm mà các nhà khoa học đã nhiều năm nghiên cứu tìm hiểu để đưa ra lời giải chính xác nhất về sự tồn tại của cột đá khổng lồ ngự trị trên đỉnh núi Giang thuộc xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh. Cột đá khổng lồ sừng sững trên đỉnh núi cắm sâu xuống lòng đất tựa như chiếc gậy như ý thần thông của tề thiên đại thánh, càng tiến lại gần càng kinh ngạc trước khối đá to lớn ước lượng trên 50 tấn mà người xưa không biết bằng cách nào đã đưa được liên núi Giang.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Người ta gọi là cột đá chùa Dạm, bởi xưa kia nơi đây từng có một ngôi chùa Dạm nổi tiếng nhất và lâu đời nhất Việt Nam suốt 1000 năm. Theo tài liệu lịch sử chùa Dạm có tên chữ là “Đại Lãm Tự” hay chùa Cao. Chùa từng là Trung tâm Phật giáo lớn, đại danh lam thắng cảnh thời Lý (1009 – 1225). Ngôi chùa được xây dựng công phu bậc nhất Việt Nam từ thời Lý với hàng trăm gian bằng gỗ lim và đá. Cột đá nằm ngay cạnh khuân viên của ngôi chùa.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Có giả thuyết cho rằng cột đá chùa Dạm là chiếc Linga khổng lồ theo văn hóa của người Chăm. Nếu dựa vào chi tiết những rãnh dầm và lỗ đá còn nguyên vẹn ở phần trên cùng của cây cột, nhiều người cho rằng đó hẳn phải là lỗ kỹ thuật và trụ đá chắc là phần trụ đỡ cho một kiến trúc là tòa sen hay một một ngôi chùa nhỏ ở phía trên. Ngay cả đôi rồng chạm trổ trên đá cũng là đề tài tranh luận sôi nổi của nhiều người. Phần lớn cho rằng đây là đôi rồng quyền uy đang chầu ngọc, nhưng có người lại cho rằng căn cứ vào những chiếc vẩy rồng được chạm ngược trên thân một con rồng để nói đôi rồng là biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở và hình tròn trên đó là quả trứng.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Dù có quá nhiều giả thuyết khác nhau về sự tồn tại của cột đá này thì tất cả đều có chung quan điểm hình dáng cột đá quá đẹp này là công trình kiến trúc hoành tráng, đặc sắc mà người xưa để lại.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Thực sự bất ngờ và choáng ngợp nơi đây lại có công trình bằng đá kỹ vĩ như thế. Bằng mắt thường nhìn thấy những kiến trúc chạm trổ trên đá có gì đó giống với văn hóa của người Chăm tại Ninh Thuận. Có nhiều sự pha trộn giữa tín ngưỡng của họ, nhưng có điều khác biệt là những hình thù khắc trên đá là hình thù đặc trưng của người Việt đó là hình Rồng. Do có giá trị nghệ thuật đỉnh cao, cột đá đã được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2017.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Một trong những viên gạch dưới chân cột đá rất to với họa tiết độc đáo đã bị bào mòn theo thời gian.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Cột đá nguyên khối cao trên 5m gồm 2 phần, phần dưới là khối hình hộp, phần trên là khối hình trụ có tiết diện tròn, được chạm nổi đôi rồng lớn quấn quanh cột, đầu rồng ngẩng cao, miệng ngậm ngọc, chầu vào hình mặt trời tỏa sáng, mào và bờm của con rồng bốc lên như ngọn lửa.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Những họa tiết chạm khắc rất tỉ mỉ, tinh xảo, nhìn thấy rõ tất cả những chiếc vân, vẩy, móng của con Rồng. Những chi tiết, họa tiết minh chứng cho thấy từ xa xưa đã có những người thợ chạm trổ rất tài giỏi và điêu luyện đã dày công tạo ra được một tuyệt tác trên đá như vậy.

Trải qua bao đổi thay của đất nước, cột đá trên núi Giang dẫu không còn nguyên vẹn song đây vẫn là một trong những công trình tiêu biểu cho điêu khắc thời Lý – thời mà nền điêu khắc đặc sắc bậc nhất trong lịch sử mỹ thuật của Việt Nam. Hàng năm nơi đây luôn thu hút rất nhiều du khách từ khắp nơi đến tìm hiểu về văn hóa, lịch sử cũng như tận mắt chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vùng đất này.

Bí ẩn cột đá sừng sững trên đỉnh núi Giang Bắc Ninh

Đứng trên núi Giang nhìn xuống phía dưới cả thành Bắc Ninh hiện ra, xa xa là những cánh đồng trải dài, những quả đồi nhỏ, những ngôi làng thấp thoáng ẩn hiện, một cảnh tượng rất đẹp và thơ mộng. Những công trình kỳ vĩ thế này minh chứng cho chúng ta những thế hệ sau thấy rõ nét hơn lịch sử, văn hóa, tài năng của các bậc tiền nhân, càng làm tăng thêm niềm kính trọng, cũng như trân trọng những giá trị lịch sử./.

Ngọc Lương

 

Top