tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Chủ Nhật, 01/11/2020 | 07:35:50 GMT+7
Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ liệu có đi đến đàm phán thành công

Sau khi Thổ Nhĩ Kỳ rút tàu thăm dò về cảng Antalya của nước này, Thủ tướng Hy Lạp cho biết ông sẵn sàng khởi động lại các cuộc đàm phán với Istanbul.

14/09/2020 15:39:00

Sau khi Thổ Nhĩ Kỳ rút tàu thăm dò về cảng Antalya của nước này, Thủ tướng Hy Lạp cho biết ông sẵn sàng khởi động lại các cuộc đàm phán với Istanbul.

Căng thẳng đang bùng phát ở vùng biển phía Đông Địa Trung Hải trong bối cảnh Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ - hai đồng minh trong khối NATO nhưng lại là các “đối thủ lịch sử” tiến tới một cuộc đối đầu quân sự, có nguy cơ khiến xung đột lan rộng trong khu vực.

Các tàu hải quân của cả hai quốc gia đã phô trương sức mạnh tại khu vực tranh chấp ở phía Đông Địa Trung khi mà cuộc đua giành nguồn dự trữ khí đốt và dầu mỏ đã tạo ra mâu thuẫn mới chất chồng lên những tranh chấp cũ.

Căng thẳng bùng phát khi Ankara tuyên bố sẽ kéo dài thời gian tiến hành hoạt động thăm dò địa chất ở vùng biển tranh chấp, mà ban đầu dự kiến kết thúc vào hôm 24/8, trong một thông báo phát đi trên hệ thống thông tin hàng hải quốc tế (NAVTEX). Tàu khảo sát Oruc Reis của nước này được các tàu hải quân tháp tùng để thực hiện nhiệm vụ. Theo một nghiên cứu năm 2010 của Cơ quan Khảo sát địa chất Mỹ, ước tính có khoảng 3,5 nghìn tỷ mét khối khí đốt tự nhiên và 1,7 tỷ thùng dầu thô ở vùng Levant Basin, Đông Địa Trung Hải.

Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ liệu có đi đến đàm phán thành công - 1

Tàu thăm dò Oruc Reis của Thổ Nhĩ Kỳ tại Đông Địa Trung Hải. Ảnh: Reuters.

Hy Lạp coi hoạt động thăm dò khí đốt của Thổ Nhĩ Kỳ là bất hợp pháp. Athens đã phát đi thông điệp phản đối Thổ Nhĩ Kỳ qua hệ thống NAVTEX, đồng thời tuyên bố tiến hành một cuộc tập trận riêng rẽ trong cùng khu vực.

“Hy Lạp đang phản ứng một cách kiềm chế, với sự sẵn sàng cả ở cấp độ ngoại giao và hành động. Hy Lạp sẽ làm mọi thứ cần thiết để bảo vệ chủ quyền của mình”, Reuters dẫn lời người phát ngôn của chính phủ Hy Lạp Stelios Petsas hôm 24/8 cho biết.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã chỉ trích phản ứng của Hy Lạp và cho rằng Athens “gây nguy hiểm cho việc đảm bảo an toàn hàng hải đối với các tàu thuyền trong khu vực”. Ông Erdogan nhấn mạnh: “Hy Lạp là quốc gia duy nhất chịu trách nhiệm về bất cứ diễn biến tiêu cực nào trong khu vực”.

Trong lúc Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đang theo đuổi “chính sách ngoại giao pháo hạm” có nguy cơ cuốn thêm nhiều quốc gia khác vào vòng xoáy xung đột, Đức – nước hiện giữ chức Chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU)  đang đi đầu nỗ lực nhằm hòa giải tranh chấp giữa hai bên.

“Các cánh cửa đối thoại giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ bây giờ phải được mở rộng hơn chứ không nên đóng lại. Thay vì thực hiện những hành động khiêu khích mới, giờ đây chúng ta cần phải thực hiện các bước giảm căng thẳng và xúc tiến các cuộc thảo luận trực tiếp”, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đăng tải dòng Tweet trước chuyến thăm Athens và Ankara vào hôm qua, trong một nỗ lực đưa hai quốc gia nói trên trở lại bàn đàm phán. 

Đức đã không thành công trong nỗ lực thúc đẩy Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đạt được thỏa thuận vào tháng 7/2020. Thổ Nhĩ Kỳ đã dừng khảo sát địa chất để thăm dò khí đốt tại khu vực tranh chấp khi các cuộc đàm phán diễn ra, nhưng theo nước này, đàm phán đã thất bại sau khi Hy Lạp và Ai Cập ký thỏa thuận phân định hàng hải nhằm thiết lập khu vực đặc quyền kinh tế (EEZ) giữa hai bên.

Tuy nhiên mới đây Tổng thư ký (TTK) NATO Jens Stoltenberg thông báo hai nước đồng minh trong NATO này đã nhất trí tiến hành các cuộc đàm phán kỹ thuật nhằm thiết lập các cơ chế nhằm tránh nguy cơ xảy ra va chạm và sự cố tại Đông Địa Trung Hải. 

Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ liệu có đi đến đàm phán thành công - 2

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan (trái) và Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis (phải) tại cuộc gặp ở Watford, Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN

Về phần mình, Thổ Nhĩ Kỳ kêu gọi Hy Lạp ủng hộ sáng kiến do NATO bảo trợ nhằm tổ chức các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Athens và Ankara với mục tiêu hạ nhiệt căng thẳng ở Đông Địa Trung Hải. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ nêu rõ các cuộc đàm phán nhằm giảm xung đột chủ yếu liên quan những thỏa thuận song phương vốn đã được thảo luận trước đó giữa giới chức quân đội hai nước, đồng thời bày tỏ "Chúng tôi trông đợi Hy Lạp ủng hộ sáng kiến của TTK NATO". 

Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ cũng khẳng định Ankara sẵn sàng đối thoại vô điều kiện với Athens nhằm tìm kiếm những giải pháp lâu dài cho tất cả vấn đề mâu thuẫn giữa hai nước trong khuôn khổ luật pháp quốc tế. Căng thẳng giữa hai nước đồng minh NATO gia tăng sau khi Thổ Nhĩ Kỳ tiến hành các hoạt động thăm dò khí đốt tự nhiên tại khu vực ngoài khơi các đảo của Hy Lạp ở phía Đông Địa Trung Hải những tuần gần đây.

Hôm 13-8, Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis cho biết ông sẵn sàng khởi động lại các cuộc đàm phán vốn bị đình trệ lâu nay với Thổ Nhĩ Kỳ để giải quyết các tranh chấp giữa hai bên về quyền kiểm soát trữ lượng dầu khí trên Địa Trung Hải, theo kênh ABC News.

Thông báo của ông Mitsotakis được xem là dấu hiệu cho biết hai nước có thể tiến tới đàm phán sau nhiều tuần tranh cãi gay gắt và khiến nhiều người lo ngại về một cuộc xung đột vũ trang trong khu vực.

Cụ thể, hôm 13-9, ông Mitsotakis hoan nghênh việc tàu khảo sát Oruc Reis của Thổ Nhĩ Kỳ quay về cảng Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) từ khu vực tranh chấp ở phía đông Địa Trung Hải - trung tâm của các xung đột về quyền kiểm soát năng lượng giữa hai nước.

Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ liệu có đi đến đàm phán thành công - 3

Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis. Ảnh: EPA-EFE//CHRISTIAN BRUN  

Đây là lần đầu tiên tàu khảo sát của Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi khu vực tranh chấp kể từ khi nước này thông báo vào tháng 7 rằng họ sẽ cử một tàu thăm dò đến hoạt động ở vùng biển mà Hy Lạp tuyên bố chủ quyền.

“Đây là bước khởi đầu tích cực. Nếu có bất kỳ dấu hiệu leo thang nào thì tôi sẽ là người đầu tiên ngồi vào bàn đàm phán” - ông Mitsotakis nói với các phóng viên tại thành phố Thessaloniki (Hy Lạp).

Trước đó, việc triển khai tàu thăm dò đã mở đầu một cuộc tăng cường quân sự ở phía đông Địa Trung Hải. Thổ Nhĩ Kỳ và Hy Lạp đều điều các tàu chiến đến khu vực nơi tàu Oruc Reis đang nghiên cứu địa chấn và tiến hành các cuộc tập trận quân sự để khẳng định quyền kiểm soát của họ

Euronews ngày 14/9 đưa tin, Thổ Nhĩ Kỳ mới đây đã rút tàu thăm dò dầu và khí đốt khỏi vùng biển Địa Trung Hải. Giới chức Hy Lạp đã lên tiếng hoan nghênh, đồng thời gọi động thái trên của Ankara là một sự "tích cực trở lại". 

Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ liệu có đi đến đàm phán thành công - 4

Căng thẳng Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã phần nào hạ nhiệt khi Ankara rút tàu Oruc Reis khỏi vùng biển tranh chấp trên Địa Trung Hải. Ảnh: Getty Images. 

Một thông cáo được Chính phủ Hy Lạp đưa ra hôm 13/9 nêu rõ: "Việc Thổ Nhĩ Kỳ rút tàu nghiên cứu Oruc Reis khỏi vùng biển Địa Trung Hải là một dấu hiệu tích cực trở lại".

Thông tin từ phía Athens cũng cho hay, tàu nghiên cứu Oruc Reis đã quay trở lại cảng Antalya, miền Nam Thổ Nhĩ Kỳ, lần đầu tiên sau nhiều tuần thực hiện kiếm dầu và khí đốt trong vùng biển tranh chấp với Hy Lạp.

Trước đó, mối quan hệ giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ đã trở nên "căng thẳng tột độ" khi cả hai bên đều áp dụng chính sách "ngoại giao pháo hạm", gửi tàu chiến đến khu vực tranh chấp về quyền khai thác dầu và khí đốt ở phía đông Địa Trung Hải, cùng với đó Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành các cuộc tập trận hải quân ở đông Địa Trung Hải.

Được biết, EU sẽ đưa ra các biện pháp trừng phạt Thổ Nhĩ Kỳ liên quan tới vấn đề nêu trên. Các biện pháp được Liên minh châu Âu (EU) đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh EU vào ngày 24-25/9 sẽ bao gồm kinh tế, thương mại và cắt giảm viện trợ tài chính cùng với việc ngăn chặn Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU. 

Với diễn biến tình hình hiện nay cũng như việc cứng rắn từ phía EU các nhà bình luận và phân tích cho rằng đây có lẽ là thời điểm tốt nhất để Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ tìm được tiếng nói chung./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)