tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Ba, 01/12/2020 | 21:31:57 GMT+7
Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan

Bắc Kinh thường có phản ứng gay gắt khi Washington tăng cường hỗ trợ cho Đài Bắc, trong đó bao gồm các chuyến thăm của quan chức cấp cao trong chính phủ Mỹ và những hợp đồng bán vũ khí giá trị lớn cho hòn đảo.

28/10/2020 09:41:00

Thời gian qua, Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tăng cường hỗ trợ Đài Loan thông qua việc bán vũ khí và thực hiện các chuyến thăm cấp cao. Điều này làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc, vốn đã bất đồng trong các vấn đề thương mại, nhân quyền và Biển Đông.

Hôm 22-10, Đài Loan đã hoan nghênh thương vụ vũ khí mới nhất và là thương vụ vũ khí thứ 8 được phê duyệt dưới thời Tổng thống Donald Trump dành cho Đài Loan. Các chuyên gia quân sự cho rằng những vũ khí này có thể giúp Đài Loan đối phó với những vũ khí ngày càng hiện đại của Bắc Kinh.

Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan - 1Lãnh đạo Đài Loan – bà Thái Anh Văn – tới dự một triển lãm vũ khí công nghệ Mỹ (ảnh: SCMP)  

Lô vũ khí có tổng giá trị 1,8 tỉ USD bao gồm 135 tên lửa hành trình đối đất AGM-84H với tầm hoạt động hơn 270km và 11 bệ phóng rocket HIMARS cùng với 64 tên lửa chiến thuật có thể tấn công các mục tiêu cách xa 300km.

Ngoài ra còn có 6 tổ hợp cảm biến MS-110 Recce giúp tăng đáng kể năng lực giám sát trên không của các lực lượng tại Đài Loan. Được biết eo biển Đài Loan phân tách Đài Loan với Trung Quốc đại lục rộng khoảng 180km.

"Đây là một bước đột phá trong các thương vụ vũ khí của Mỹ dành cho Đài Loan" - Mei Fu Hsing, giám đốc Trung tâm phân tích an ninh Đài Loan, bình luận khi ông đề cập tới việc Mỹ đã vượt ra khỏi phạm vi chính sách truyền thống trước đây, vốn chỉ bán các vũ khí có tính chất phòng thủ cho Đài Loan.

Ông Mei nói: "Nhiều người ở Đài Loan có thể nhận thấy thương vụ bán Hệ thống pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) cùng với Hệ thống tên lửa chiến thuật khá ấn tượng. Tên lửa có đầu đạn nặng 227kg và tầm hoạt động 300km".

Trước các đông thái trên Trung Quốc tuyên bố sẽ giáng đòn trừng phạt lên các công ty của Mỹ vì đã tham gia thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan.

Phát biểu trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh hôm nay (26/10), phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên cho biết Bắc Kinh sẽ áp lệnh trừng phạt các công ty của Mỹ tham gia vào thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan.

Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan - 2

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Triệu Lập Kiên.   

Tuyên bố của ông Triệu được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Lầu Năm Góc cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt 3 hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan với tổng trị giá hơn 1,8 tỷ USD.

Cụ thể, 3 hệ thống vũ khí trên gồm 135 tên lửa AGM-84H thuộc biến thể SLAM-ER với giá ước tính hơn 1 tỷ USD; 11 xe phóng pháo phản lực cơ động cao (HIMARS) do Lockheed Martin sản xuất với giá trị khoảng 436,1 triệu USD và 6 bộ phận cảm biến bên ngoài của F-16 với giá 367,2 triệu USD.

Theo Reuters, việc chốt hợp đồng trong thời gian ngắn cho thấy chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đẩy nhanh việc bán vũ khí cho Đài Loan trước ngày bầu cử.

Trung Quốc cho rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc, gây tổn hại đến chủ quyền và lợi ích an ninh của Trung Quốc.

Tiếp tục trong buổi họp báo chiều 27/10 của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, người phát ngôn Uông Văn Bân lại tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ việc Bộ Ngoại giao Mỹ phê duyệt bán tên lửa cho Đài Loan (Trung Quốc), đồng thời khẳng định nước này sẽ áp dụng các biện pháp đáp trả thích đáng.

Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan - 3

Để công phá mục tiêu, loại tên lửa này sử dụng đầu đạn 272kg với thuốc nổ cực mạnh để tấn công mục tiêu. Với việc đảo Đài Loan sở hữu loại vũ khí này, Trung Quốc có thêm lý do để lo lắng, đồng thời giới quan sát nhận định căng thẳng giữa Mỹ và nước này sẽ tăng cao.

Phát biểu tại buổi họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, người phát ngôn Uông Văn Bân nhấn mạnh, Trung Quốc kiên quyết phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, cho rằng động thái này vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc “một Trung Quốc” và 03 tuyên bố chung giữa Mỹ và Trung Quốc, đặc biệt là tuyên bố chung năm 1982. Ông Uông Văn Bân cho rằng, việc Mỹ bán vũ khí cho các thế lực ly khai đòi độc lập, cho Đài Loan gây tổn hại nghiêm trọng đến quan hệ Trung- Mỹ, cũng như hòa bình và ổn định tại khu vực eo biển Đài Loan.

“Trung Quốc hối thúc Mỹ tuân thủ nguyên tắc một Trung Quốc và các nội dung trong 03 tuyên bố chung giữa hai bên, dừng ngay việc bán vũ khí và quan hệ quân sự với Đài Loan, nhằm tránh gây tổn hại hơn nữa cho quan hệ Trung - Mỹ cũng như hòa bình và ổn định tại khu vực eo biển Đài Loan”- ông Uông Văn Bân nói.

Động thái của Bộ Ngoại giao Trung Quốc được cho là nhằm vào việc Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 26/10 đã phê duyệt bán 100 hệ thống phòng thủ bờ biển Harpoon cùng 400 tên lửa chống hạm phóng từ mặt đất với tầm bắn 125 km cho Đài Loan. Hợp đồng trị giá 2,37 tỷ USD này còn bao gồm 4 tên lửa huấn luyện không kèm đầu nổ và động cơ, 411 thùng chứa, 100 xe vận chuyển và phóng đạn, 25 xe radar cùng thiết bị và tài liệu khác. Ngoài ra Mỹ sẽ đảm nhận huấn luyện binh sĩ và hỗ trợ kỹ thuật sau khi bàn giao vũ khí cho Đài Loan.

Trong lúc Trung Quốc tuyên bố sẽ giáng đòn trừng phạt lên các công ty của Mỹ cũng trong ngày 26/10, Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng (DSCA) thuộc Lầu Năm Góc cho biết Bộ Ngoại giao Mỹ đã phê duyệt hợp đồng bán 100 hệ thống phòng thủ bờ kèm 400 tên lửa Harpoon phóng từ mặt đất trị giá gần 2,4 tỷ USD cho Đài Loan.

Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan - 4Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Trump và nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Văn Anh

Hợp đồng bao gồm 400 tên lửa diệt hạm phóng từ mặt đất RGM-84L-4 Harpoon Block II với tầm bắn 125 km, 4 tên lửa huấn luyện RTM-84L-4 không mang đầu nổ và động cơ, 411 thùng chứa, 100 xe vận chuyển và phóng đạn, 25 xe radar, cùng linh kiện sửa chữa, thiết bị kiểm tra và tài liệu hướng dẫn. Washington cũng đảm nhận huấn luyện binh sĩ và hỗ trợ kỹ thuật sau khi bàn giao vũ khí cho Đài Bắc.

"Thương vụ sẽ giúp cải thiện khả năng bảo đảm an ninh của bên nhận hàng, cũng như duy trì ổn định và cân bằng trong khu vực", thông cáo của DSCA có đoạn viết.

Được biết Bộ Ngoại giao đã gửi thông báo đến Quốc hội và Quốc hội Mỹ sẽ 30 ngày để bác bỏ đề xuất, nhưng điều này khó xảy ra do lưỡng đảng đều ủng hộ việc phòng thủ của Đài Loan.

Nếu không vấp phải sự phản đối của quốc hội, hợp đồng sẽ được trình lên Tổng thống Donald Trump ký phê duyệt.

Cụ thể phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 26/10 tuyên bố sẽ áp lệnh trừng phạt với các công ty Mỹ như Lockheed Martin, Boeing Defense, Space & Security (BDS) và Raytheon, cũng như những cá nhân và công ty có hành vi xấu trong quá trình bán vũ khí cho đảo Đài Loan, tuy nhiên, ông không nêu rõ các biện pháp trừng phạt này là gì. Đồng thời phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng lên án mạnh mẽ việc Mỹ thông qua thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan và yêu cầu Washington ngay lập tức dừng hành động này.

Căng thẳng Mỹ-Trung có lên đỉnh điểm khi Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan - 5

Một số tên lửa mà Mỹ có kế hoạch bán cho Đài Loan có thể tấn công các mục tiêu nằm cách 300km - Ảnh chụp màn hình SCMP/EPA   

Trung Quốc cho rằng việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan can thiệp nghiêm trọng vào công việc nội bộ của Trung Quốc, gây tổn hại đến chủ quyền và lợi ích an ninh của Trung Quốc cũng như hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan.

Theo Bộ ngoại giao Trung Quốc, nước này đang hành động để bảo vệ lợi ích quốc gia của mình. Trong khi Raytheon chưa đưa ra phản ứng nào, thì Boeing cho biết vẫn duy quan hệ đối tác với cộng đồng hàng không Trung Quốc. Lockheed Martin khẳng định tuân thủ các quy tắc mua bán quân sự quốc tế của Chính phủ Mỹ.

Washington cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Bắc vào năm 1979 để ủng hộ chính sách "Một Trung Quốc", nhưng vẫn là đồng minh chủ chốt và đóng vai trò nhà cung cấp vũ khí nước ngoài duy nhất của Đài Loan.

Tuy nhiên, cũng trong năm 1979, Mỹ thông qua Đạo luật Quan hệ Đài Loan, có các điều khoản về việc Mỹ và Đài Loan bảo vệ lẫn nhau. Theo đó, Washington sẽ cung cấp cho Đài Bắc lượng vũ khí và viện trợ quân sự đủ để hòn đảo này có thể tự vệ.

Việc đẩy mạnh hợp tác với Đài Loan dường như là cách Mỹ tăng sức ép với Trung Quốc khi quan hệ hai nước trở nên căng thẳng.

Ở hướng ngược lại, Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ chờ thống nhất và sẵn sàng dùng vũ lực nếu cần thiết. Bắc Kinh gần đây gia tăng áp lực quân sự với hòn đảo khi nhiều lần tổ chức diễn tập quy mô lớn quanh đảo Đài Loan với các khí tài hiện đại nhất trong biên chế.

Bắc Kinh thường có phản ứng gay gắt khi Washington tăng cường hỗ trợ cho Đài Bắc, trong đó bao gồm các chuyến thăm của quan chức cấp cao trong chính phủ Mỹ và những hợp đồng bán vũ khí giá trị lớn cho hòn đảo.

Trên phương diện đối đầu với Trung Quốc trên ở nhiều lĩnh vực từ thương mại, công nghệ, đại dịch Covid-19 đến vấn đề Biển Đông và Đài Loan. Tổng thống Trump đã gây căng thẳng với các đồng minh châu Á bằng cách đe dọa giảm quân Mỹ ở Nhật Bản và Hàn Quốc, đồng thời xây dựng mối quan hệ trực tiếp với lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Sự chia tách tài chính và công nghệ với Trung Quốc cũng đang được tiến hành. Bằng chứng là Washington áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với một số công ty công nghệ lớn của Trung Quốc như Huawei và TikTok.

Với tình diễn biến hiện nay về việc  Mỹ  đang  tăng cường hỗ trợ bán vũ khí và hệ thống phòng thủ bờ biển cùng trang thiết bị đi kèm cho Đài Loan trước những động thái trên nhiều nhà nghiên cứu, bình luận phân tích cho rằng đây có thể là mấu chôt cho sự gia tăng căng thẳng và nó có thể vượt ngưỡng nếu hai bên không có sự kiềm kế để tìm tiếng nói chung./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)