tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Sáu, 25/09/2020 | 01:09:33 GMT+7
Căng thẳng gia tăng Đài Loan-Trung Quốc liệu có thành cuộc chiến

Sau khi lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn bác bỏ đề nghị "Một quốc gia, hai chế độ" trong bài phát biểu tuyên thệ nhậm chức tuy nhiên Trung Quốc lại khẳng định sẽ không cho phép hòn đảo này độc lập dưới bất kỳ hình thức nào.

16/07/2020 15:31:00

Sau khi lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn bác bỏ đề nghị "Một quốc gia, hai chế độ" trong bài phát biểu tuyên thệ nhậm chức tuy nhiên Trung Quốc lại khẳng định sẽ không cho phép hòn đảo này độc lập dưới bất kỳ hình thức nào.

Bà Thái Anh Văn tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ 2 ngày 20-5. Trong tuyên bố nhậm chức, bà nhấn mạnh hòn đảo này sẽ không chấp nhận đề xuất "Một quốc gia, hai chế độ" với Trung Quốc đại lục. Đây cũng là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất giữa Washington và Bắc Kinh trong nhiều thập kỷ - sự khởi đầu nhiệm kỳ thứ hai của nhà lãnh đạo Thái Anh Văn và nó trở thành tâm điểm mới của cuộc khẩu chiến.

Đáp lại thông điệp của bà Thái Anh Văn, Văn phòng phụ trách vấn đề Đài Loan của Trung Quốc cùng ngày lên tiếng bác bỏ việc để Đài Loan tách rời khỏi đại lục.

"Chúng tôi sẽ không cho phép Đài Loan độc lập dưới bất kỳ hình thức nào. Chúng tôi kiên quyết và có đủ tự tin, khả năng để bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ", người phát ngôn Mã Hiểu Quang của văn phòng trên nhấn mạnh.

Ông Mã cũng chỉ trích sự can thiệp của "các thế lực bên ngoài", được dùng để ám chỉ Mỹ - một đồng minh quân sự với Đài Loan. Trung Quốc đã cắt đứt cơ chế đối thoại với Đài Loan từ 2016 khi bà Thái Anh Văn đắc cử nhiệm kỳ đầu tiên.

Một cố vấn cấp cao của bà Thái nhận định khả năng đối thoại giữa hai bờ eo biển Đài Loan là rất thấp trong bối cảnh căng thẳng hiện nay.

Căng thẳng gia tăng Đài Loan-Trung Quốc liệu có thành cuộc chiến - 1

Bà Thái Anh Văn tuyên thệ nhậm chức lãnh đạo Đài Loan nhiệm kỳ 2 ngày 20-5 - Ảnh: REUTERS  

Liên quan đến việc ông Mike Pompeo phá lệ trở thành ngoại trưởng Mỹ đầu tiên gửi lời chúc mừng một lãnh đạo Đài Loan nhậm chức, Hãng tin Reuters ngày 20-5 dẫn lời Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích lời chúc mừng của ông Pompeo là phá hoại nghiêm trọng hòa bình, ổn định ở eo biển Đài Loan và quan hệ Mỹ - Trung.

Sau khi ông Trump đưa ra tối hậu thư 30 ngày cho WHO để thực hiện những cải cách không nêu rõ - Triệu Lập Kiên, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc, mô tả bức thư của Trump là nỗ lực nhằm "đánh lừa công chúng, bôi nhọ những nỗ lực của Trung Quốc và đổ lỗi cho người khác".

Đó là một dấu hiệu khác cho thấy những hàng rào ngoại giao trước đây đã sụp đổ nhanh như thế nào.

Trung Quốc đã đưa ra những cảnh báo giận dữ sau khi các quan chức cấp cao của Mỹ, bao gồm cả ông Pompeo và Phó cố vấn an ninh quốc gia Matt Pottinger, gửi lời chúc mừng bà Thái - một động thái hiếm thấy.

Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ và đã đe dọa sẽ chiếm đóng hòn đảo này bằng vũ lực, nếu cần thiết.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc nói thông điệp của ông Pompeo "gây nguy hiểm nghiêm trọng cho mối quan hệ giữa hai nước và hai quân đội, làm tổn hại nghiêm trọng đến hòa bình và ổn định ở eo biển Đài Loan".

Tuyên bố cũng cho hay Quân Giải phóng Nhân dân có "ý chí kiên định, hoàn toàn tự tin và đầy đủ năng lực để làm thất bại mọi hình thức can thiệp từ bên ngoài và âm mưu giúp Đài Loan độc lập".

Trong những tuần gần đây, quân đội Trung Quốc đã điều máy bay chiến đấu và một tàu sân bay đến eo biển Đài Loan và lực lượng Mỹ đã tích cực thực hiện các hoạt động bay và giám sát quy mô lớn ngoài khơi bờ biển phía nam Trung Quốc.

Trong tháng này, các nhà bình luận ở Trung Quốc đã tranh luận sôi nổi về sự cần thiết phải mở rộng kho vũ khí tên lửa đạn đạo và hạt nhân của Trung Quốc sau khi Bộ Ngoại giao công bố một tài liệu nói về việc lắp đầu đạn hạt nhân năng suất thấp lên tên lửa phóng từ tàu ngầm.

Trong bài phát biểu nhậm chức của mình, bà Thái nói bà muốn chung sống hòa bình với Trung Quốc nhưng sẽ không chấp nhận đề nghị của Bắc Kinh về khuôn khổ đưa Đài Loan về cùng chung một nhà trong điều kiện bán tự trị.

"Chúng tôi sẽ không chấp nhận việc chính quyền Bắc Kinh sử dụng 'một quốc gia, hai chế độ' để hạ cấp Đài Loan và làm suy yếu nguyên trạng giữa hai bờ eo biển", bà Thái, người đã chuyển sang nhiệm kỳ tiếp theo với tỷ lệ ủng hộ 75%, nói.

Căng thẳng gia tăng Đài Loan-Trung Quốc liệu có thành cuộc chiến - 2

Lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (Ảnh: Reuters)  

Đáp lại hành động của Mỹ, Hoàn Cầu Thời báo nói rằng "rõ ràng ông Pompeo đang làm điều đó để thách thức Bắc Kinh".

Khi cuộc khẩu chiến nóng lên ở cả hai phía, ông Pompeo đã trở thành vật tế thần tốt nhất đối các quan chức Bắc Kinh và truyền thông nhà nước Trung Quốc.

Ông đã bị gọi là "kẻ thù của nhân loại" và "kẻ siêu lây lan" một loại "virus chính trị". Hầu hết chỉ trích tập trung vào việc chính quyền Trump đề cập đến một giả thiết không có căn cứ rằng virus corona có thể đã thoát ra một phòng thí nghiệm ở Vũ Hán.

Trung Quốc cũng công kích ông Pompeo bằng một đoạn phim hoạt hình được sản xuất bởi một đơn vị của truyền hình nhà nước Trung Quốc. Video có tiêu đề "Kiểm tra uy tín của Pompeo" đã xuất hiện trên Twitter của truyền hình nhà nước Trung Quốc, thách thức quan điểm của ông Pompeo về vai trò của Trung Quốc trong cuộc chiến chống dịch.

Đối với Bắc Kinh luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ có thể sử dụng vũ lực để sáp nhập nếu cần thiết. Mỹ trong khi đó, như nhiều nước khác không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng nước này lại là đối tác lớn nhất cung cấp vũ khí cho hòn đảo tự vệ.

Trước đó Đài Loan đã yêu cầu mua các bộ phận để nâng cấp hệ thống tên lửa Patriot nhằm hỗ trợ cho thời gian hoạt động trong 30 năm của chúng. Nhà thầu quốc phòng Lockheed Martin sẽ là bên đảm nhiệm việc cung cấp thiết bị cho đợt nâng cấp này.

Đài Loan đã tăng cường phòng thủ trước những động thái ngày càng mang tính đe dọa của Bắc Kinh điển hình là các cuộc tập trận không quân và hải quân thường xuyên của Trung Quốc gần Đài Loan trong thời gian qua. 

Trong khi lực lượng vũ trang Đài Loan được đào tạo bài bản và được trang bị tốt bằng vũ khí do Mỹ sản xuất thì Trung Quốc lại có ưu thế về số lượng rất lớn (quân số và thiết bị), đồng thời họ đang tăng cường bổ sung các loại vũ khí tiên tiến của riêng mình như máy bay chiến đấu tàng hình. Theo Reuters đưa tin chính quyền Trung Quốc đã lên án quân đội Mỹ về việc thực hiện một chuyến bay bị Bắc Kinh cáo buộc là “khiêu khích” qua không phận Đài Loan, hòn đảo họ xem là một phần lãnh thổ.

Trung Quốc cáo buộc chuyến bay quân sự này xâm phạm chủ quyền của họ và vi phạm luật pháp quốc tế. Theo đó, một chiếc máy bay C-40A của Mỹ, vốn là một phiên bản máy bay quân sự của dòng máy bay thương mại Boeing 737 đã bay qua không phận Đài Loan với sự cho phép của chính quyền Đài Bắc, mặc dù chiếc máy bay này không hạ cánh xuống bất kỳ sân bay nào của hòn đảo.

Chuyến bay quân sự của Mỹ cất cánh từ đảo Okinawa của Nhật Bản, nơi Mỹ có một căn cứ không quân lớn, bay qua không phận phía bắc và phía tây Đài Loan theo hướng bay xuống các quốc gia Đông Nam Á.

Căng thẳng gia tăng Đài Loan-Trung Quốc liệu có thành cuộc chiến - 3

66 chiếc F-16V sẽ giúp Đài Loan gia tăng khả năng răn đe trước Trung Quốc? Ảnh: EPA-EFE

Hôm 16-7, Reuters đưa tin các lực lượng không – hải – lục quân của lực lượng vũ trang Đài Loan đã tiến hành tập trận bắn đạn thật. Một cuộc diễn tập phối hợp trong tình huống giả định rằng hòn đảo bị tấn công xâm lược.

Người đứng đầu Đài Loan – bà Thái Anh Văn nhấn mạnh rằng qua cuộc tập trận lần này cho thấy quyết tâm bảo vệ hòn đảo trong bối cảnh quan hệ với Trung Quốc ngày càng căng thẳng.

Trung Quốc luôn xem Đài Loan là một phần lãnh thổ, có thể sử dụng vũ lực để sáp nhập.

Reuters tường thuật khung cảnh những chiếc chiến đấu cơ F-16 do Mỹ chế tạo quần thảo trên bầu trời phối hợp tác chiến với máy bay chiến đấu Ching-kuo do Đài Loan chế tạo, tiến hành không kích các mục tiêu dưới mặt đất. Trong khi dàn xe tăng dàn trận dưới đất bắn pháo tiêu diệt các mục tiêu trên bờ biển.

Khoảng 8000 quân nhân đã tham gia các cuộc tập trận này, tổ chức ở một dãy đất ven biển gần thành phố Đài Trung, miền trung Đài Loan.

Cuộc tập trận có tên Han Kuang là một trong những cuộc tập trận thường niên lớn nhất của Đài Loan. Năm nay cuộc tập trận diễn ra khi Trung Quốc gia tăng sức ép lên hòn đảo bằng các hoạt động quân sự bao gồm việc điều chiến đấu cơ và máy bay ném bom bay xung quanh Đài Loan để gây sức ép lên chính quyền bà Thái Anh Văn, vốn từ chối mô hình “một quốc gia, hai chế độ” và từ chối chấp nhận Đài Loan là một phần lãnh thổ của Trung Quốc.

Bà Thái Anh Văn nhấn mạnh trong phát biểu trước các binh sĩ: “Cuộc tập trận Han Kuang nhằm đánh giá sự tiến bộ của khả năng chiến đấu. Thậm chí nó còn cho thế giới thấy quyết tâm và nỗ lực của chúng ta để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ”.

Bà Thái Anh Văn đã tái đắc cử bằng chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử chọn người đứng đầu hòn đảo vào tháng 1. Bà khẳng định việc hiện đại hoá lực lượng vũ trang là ưu tiên hàng đầu.

Mặc dù lực lượng vũ trang Đài Loan được huấn luyện bài bản và được trang bị tốt bằng vũ khí, phần lớn do Mỹ chế tạo. Thế nhưng Trung Quốc lại có ưu thế về quân số đông, lại được trang bị các thiết bị tân tiến như máy bay chiến đấu tàng hình và các loại tên lửa đạn đạo mới.

Đài Loan nổi lên thành một điểm nóng xung đột trong bối cảnh Mỹ - Trung căng thẳng trong quan hệ về hàng loạt vấn đề. Trung Quốc luôn lên án việc Mỹ bán vũ khí cho hòn đảo và ủng hộ chính quyền Đài Bắc. 

Kể từ khi bà Thái Anh Văn tuyên thệ nhậm chức nhiệm kỳ 2 ngày 20-5 căng thẳng ngày một gia tăng giữa Đài Loan và Trung Quốc liệu nhiều nhà bình luận cho rằng rất có thể sẽ trở thành cuộc chiến./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)