Trang chủNewsVăn hóa - Xã hội“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông...

“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á


Gìn giữ nghề gốm hơn 800 năm tuổi

Bà Gạch ở làng gốm Bàu Trúc, thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận, thường thức dậy sớm, ăn sáng rồi ngồi nhai trầu trước khi bắt đầu một ngày “đi giật lùi” cạnh bên bàn xoay gốm. Đôi tay chai sạn nhưng thoăn thoắt, khéo léo xoa nặn khối đất để tạo hình sản phẩm. Cứ vài phút đi lùi, bà dừng lại để ngắm nghía, tỉ mỉ tô điểm hoa văn, họa tiết cho sản phẩm gốm thêm đẹp mắt.

Sau khi tạo dáng, bà Gạch lau vội những giọt mồ hôi trên gương mặt, rồi nhẹ nhàng đưa sản phẩm gốm thô đi phơi nắng, thời gian này kéo dài từ 4-6 giờ trước khi được làm láng bằng mảnh sành. Sau nhiều ngày, khi đủ số lượng, các gia đình ở làng gốm Bàu Trúc đưa gốm mộc đi nung lộ thiên trong 4-12 giờ phụ thuộc vào kích cỡ sản phẩm, xếp đan xen giữa từng lớp rơm, củi khô và vỏ dừa. Sản phẩm gốm ra lò có sắc đỏ tươi nguyên của màu đất được tôi luyện qua lửa, mang bán ra thị trường.

“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á - Ảnh 1.

Bà Trượng Thị Gạch, một trong những nghệ nhân lớn tuổi nhất của làng gốm Chăm Bàu Trúc.

Sinh ra trong gia đình làm nghề gốm thủ công, từ năm 15 tuổi, bà Gạch được mẹ truyền dạy “sự sáng tạo của phụ nữ Chăm”. Để làm gốm, người phụ nữ sẽ đi lùi xung quanh trụ hình tròn, cần đòi hỏi sức khỏe và và độ bền vì phải đi lùi nhiều kilômét mỗi ngày.

“Nghề làm gốm Chăm đặc biệt bởi được làm thủ công, không dùng bàn xoay mà nhờ đôi tay khéo léo của nghệ nhân, đây cũng là nét độc đáo thể hiện sự tinh tế, chịu khó của phụ nữ Chăm”, bà Gạch nói, hơn 65 năm gắn bó với nghề đã giúp bà quen với bàn xoay, mùi đất và sức nóng phừng phực từ lò nung.

Nghề gốm Chăm xuất hiện ở Bàu Trúc từ cuối thế kỷ 12, đến nay tồn tại hơn 800 năm nhờ “mẹ truyền con nối”, với các sản phẩm đời thường như ấm đất, lu đựng nước, nồi đất, lò đun than củi,… đến gốm mỹ nghệ như tượng nữ thần Apsara, tháp Chăm, phù điêu trang trí nội thất,… Từ đó, danh tiếng của làng gốm Bàu Trúc vang danh đi khắp nơi, sản phẩm làm ra được bán đi khắp nơi, nơi đây cũng thu hút nhiều du khách ghé thăm, trải nghiệm.

“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á - Ảnh 2.

Gốm Bàu Trúc nổi tiếng bởi tính độc bản cao do được làm hoàn toàn bằng tay, mang đậm bản sắc văn hóa Chăm.

Tạo sức sống mới cho làng nghề

Cuối tháng 11/2022, UNESCO đã ghi danh Nghệ thuật làm gốm của người Chăm vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Ông Nguyễn Văn Hòa – Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận, bày tỏ sự ghi danh này mở ra cơ hội để Nghệ thuật làm gốm của người Chăm tiếp tục tồn tại và phát triển.

Nhiều năm qua, chính quyền, cộng đồng luôn quan tâm đến nghề gốm của người Chăm bằng việc xây dựng hồ sơ công nhận, tôn vinh giá trị di sản văn hóa và sự đầu tư kinh phí, tạo điều kiện bằng văn bản pháp lý hỗ trợ làng nghề. Cùng với đó, tổ chức không gian thực hành nghề, tổ chức giao lưu, quảng bá, truyền dạy, khuyến khích cộng đồng sử dụng sản phẩm.

“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á - Ảnh 3.

Nghệ nhân làm láng sản phẩm gốm Chăm thô bằng mảnh sành hoặc cật tre.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Ninh Thuận cũng đã tham mưu UBND tỉnh Ninh Thuận xây dựng làng gốm Bàu Trúc trở thành làng du lịch cộng đồng, đây là sản phẩm đặc trưng khác biệt của tỉnh nhà, đồng thời tạo sức hấp dẫn cho phát triển du lịch, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa của địa phương. Cùng với đó, thành lập hội, nhóm trình diễn, phục vụ khách du lịch khi đến địa phương, đầu tư hạ tầng thiết chế tại làng gốm Bàu Trúc để phục vụ người dân, du khách.

Mới đây, UBND tỉnh Ninh Thuận có văn bản gửi các cơ quan, đơn vị và địa phương về việc sử dụng sản phẩm gốm Chăm làm quà tặng cho khách mời khi đến thăm, làm việc và du khách tham quan, qua đó quảng bá, phát huy giá trị gốm Chăm đến du khách.

Hiện nay, làng gốm Bàu Trúc có trên 400 hộ gắn bó với nghề làm gốm, chiếm khoảng 70% số hộ đồng bào Chăm sinh sống ở địa phương; có 1 hợp tác xã và 12 cơ sở sản xuất, kinh doanh gốm, mỗi năm đưa ra thị trường hơn 12 nghìn sản phẩm các loại. Nghề làm gốm đang trở thành một kế sinh nhai cho rất nhiều hộ gia đình, hồn cốt, bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc Chăm vẫn được lưu dấu đậm nét trên từng sản phẩm.

“Đi giật lùi” giữ hồn làng gốm Chăm cổ xưa nhất Đông Nam Á - Ảnh 4.

Làng gốm Bàu Trúc thu hút đông đảo du khách tham quan, trải nghiệm.

Ông Phú Hữu Minh Thuần – Giám đốc HTX gốm Chăm Bàu Trúc cho biết, để phát triển du lịch, làng gốm đã thành lập Ban phát triển du lịch cộng đồng với trên 60 thành viên, nhờ sự quan tâm của các cấp chính quyền và đồng lòng của người dân địa phương, làng gốm đang dần trở thành điểm đến yêu thích của du khách, góp phần lan tỏa nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Chăm cũng như đảm bảo cuộc sống cho người dân nơi đây.

Với hướng đi mới cùng sự quan tâm, tạo điều kiện của chính quyền địa phương, làng gốm Bàu Trúc sẽ phát triển mạnh mẽ hơn, trở thành một địa điểm hấp dẫn trong hành trình khám phá Ninh Thuận của du khách.



Nguồn: https://toquoc.vn/di-giat-lui-giu-hon-lang-gom-cham-co-xua-nhat-dong-nam-a-20240916074341792.htm

Cùng chủ đề

Dừng tổ chức Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm tại tỉnh Ninh Thuận

(Tổ Quốc) - Bộ VHTTDL đã thống nhất và quyết định dừng tổ chức Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI năm 2024 tại tỉnh Ninh Thuận, dự kiến sẽ tổ chức vào quý 1/2025. ...

Sắp diễn ra Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm tại Ninh Thuận

(Tổ Quốc) - Ngày hội văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI sẽ diễn ra trong 3 ngày, từ 20-22/12 tại TP. Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận. ...

Ninh Thuận gia hạn cuộc thi chọn sản phẩm gốm Chăm làm quà tặng

(Tổ Quốc) - Ninh Thuận kéo dài thời gian nhận sản phẩm dự thi “Thiết kế sản phẩm gốm Chăm làm quà tặng của tỉnh Ninh Thuận” đến hết tháng 1/2025. ...

Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận có quy mô đầu tư hàng tỉ USD

(NLĐO)- Dù chưa có con số chính xác, song lãnh đạo Bộ Công Thương cho biết tổng mức đầu tư của dự án điện hạt nhân tại Ninh Thuận là hàng tỉ USD ...

Khánh Hòa đẩy mạnh hợp tác và liên kết phát triển du lịch với Phú Yên, Ninh Thuận

(Tổ Quốc) - Ngành du lịch các tỉnh cùng thảo luận, tìm ra giải pháp hữu hiệu để nâng cao hiệu quả trong công tác liên kết hợp tác, phát triển du lịch thời gian tới. ...

Nổi bật

Mới nhất

Cùng tác giả

Di tích Hải Vân Quan chính thức hoàn thành trùng tu

(Tổ Quốc) - Sáng 21/12, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế và UBND TP Đà Nẵng đã tổ chức Lễ công bố hoàn thành Dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích quốc gia Hải Vân Quan. ...

10 nhiệm vụ trọng tâm của ngành Văn hoá, Thể thao TP.HCM năm 2025

(Tổ Quốc) - Năm 2025, ngành Văn hoá và Thể thao TP.HCM phát động thi đua với Chủ đề "Xây dựng và phát triển văn hóa, con người Thành phố Hồ Chí Minh tiên tiến, hiện đại, đậm đà bản sắc dân tộc - động lực phát triển Thành phố trong...

Giới thiệu trọn vẹn tinh hoa văn hóa Việt Nam đến Mỹ Latin và Trung Đông

(Tổ Quốc) - Năm 2024, chương trình "Ngày Việt Nam ở nước ngoài" đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực quảng bá hình ảnh, đất nước, con người và văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. ...

Lee Bo Young mặc đơn giản mà sang ở tuổi 45 nhờ 1 nguyên tắc

Sau đây chính là "chìa khóa" mặc đẹp của nữ diễn viên Lee Bo Young. ...

Đà Nẵng trồng dừa tại các bãi biển du lịch, tạo cảnh qua xanh phục vụ người dân và du khách

(Tổ Quốc) - Thành phố Đà Nẵng triển khai trồng một loạt cây dừa tại các bãi biển du lịch với mong muốn tạo cảnh quan bãi biển đẹp hơn cũng như phủ thêm màu xanh cho không gian bãi biển, góp phần hình thành cảnh quan sinh động, hấp dẫn phục vụ người dân và du khách… ...

Bài đọc nhiều

Đêm dạ hội lung linh tại Vier Lounge

Cuộc thi Miss Charm 2024 đang diễn ra sôi nổi tại Việt Nam, thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả.

Du lịch Đà Lạt sẽ bùng nổ với đêm nhạc của huyền thoại Disco Boney M

(CLO) Âm nhạc đang dần trở thành một công cụ quan trọng để Đà Lạt thu hút du khách, mở ra triển vọng 'kích hoạt' toàn bộ thị trường biểu diễn và đem lại lợi ích kinh tế to lớn. ...

Cụ ông lấy bằng tiến sĩ Toán học ở tuổi 85

Ở tuổi 85, kỹ sư người Mỹ gốc Ấn Độ Ramesh Sharma vừa nhận tấm bằng tiến sĩ từ Đại học Texas ở Arlington (UTA) trong khuôn khổ lễ tốt nghiệp của trường khoa học. ...

Cùng chuyên mục

Hàng chục đoàn du khách mỗi ngày đến viếng thăm nhà lưu niệm Đại Tướng ở Quảng Bình

Những ngày tháng 12 lịch sử, tại nhà lưu niệm và nhà tưởng niệm Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở làng An Xá, xã Lộc Thủy, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình, không khí tràn ngập lòng thành kính và tự hào. Hàng chục đoàn du khách, gồm cựu chiến binh, cựu công an, học sinh, sinh viên và người lao động từ khắp mọi miền đất nước, đã đến thăm viếng, dâng hương để tưởng nhớ công...

Hàng ngàn người dân xếp hàng xem triển lãm quốc phòng quốc tế

Sáng 21-12, tại Triển lãm quốc phòng quốc tế Việt Nam 2024 tổ chức tại sân bay Gia Lâm, Long Biên, Hà Nội, hàng ngàn người dân xếp hàng từ sớm, có người phải đi từ 5h, 6h sáng để có chỗ xem tốt. ...

Cả công trường đang thi công bị phong tỏa vì đào trúng cây gỗ khổng lồ

GĐXH - Cây gỗ khổng lồ nằm sâu dưới đất 10 m mà đội công nhân Trung Quốc tìm thấy không chỉ có kích thước to lớn mà còn tỏa ra mùi thơm vô cùng dễ chịu. ...

Thí sinh Hoa hậu Quốc gia 2024 tri ân người lính cụ Hồ với đêm nhạc cảm xúc

Thí sinh Hoa hậu Quốc gia Việt Nam 2024 vừa có màn trình diễn nghệ thuật về hình tượng người chiến sỹ cụ Hồ, nhân kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam (22/12/1944-22/12/2024). Zalo Facebook Twitter Lưu bài viết Bản in Copy link Tối qua (ngày 20/12), các thí sinh Hoa hậu Quốc gia Việt Nam 2024 vừa có màn biểu diễn văn nghệ tại đêm nhạc tri ân với chủ đề “Tự hào Việt Nam.” Đêm nhạc là sự...

Mới nhất

Cây trứng gà đắt giá bậc nhất thị trường cây cảnh Tết, lên đến 800 triệu đồng

(VTC News) - Đây là cây trứng gà tứ quý nhiều năm tuổi, ra hoa quả 4 mùa, chủ nhân của cây này cho biết, từng có người trả 800 triệu đồng nhưng ông không bán. Cây trứng gà đặc biệt này đang được trưng bày tại mặt đường tỉnh 379 (Văn Giang, Hưng Yên). Nơi đây được ví như thủ...

‘Đế chế’ cẩm nang du lịch nổi tiếng thế giới ca ngợi Hội An

Mới đây, trang cẩm nang du lịch nổi tiếng thế giới Lonely Planet của Mỹ đã công bố danh sách những điểm du lịch tốt nhất châu Á, trong đó có Hội An của Việt Nam. Theo danh sách được Lonely Planet công bố hôm 17/12, Hội An (Quảng Nam) vinh dự xếp ở vị trí thứ 4 và được mô tả...

Trường Đào tạo cán bộ Nguyễn Văn Cừ tỉnh Quảng Ninh đạt chuẩn mức 1

(ĐCSVN) - Lễ đón Bằng công nhận Trường Đào tạo cán bộ Nguyễn Văn Cừ tỉnh Quảng Ninh đạt chuẩn mức 1 là sự kiện chính trị có ý nghĩa quan trọng, mốc son trên chặng đường xây dựng và phát triển của Nhà trường gắn với sự phát triển chung của Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh. Sáng 21/12, Học...

Báo chí thế giới dự đoán kết quả trận tuyển Việt Nam đụng độ Myanmar

(Dân trí) - Nhiều tờ báo trên thế giới đã đưa ra dự đoán khác nhau về kết quả trận đấu giữa đội tuyển Việt Nam và Myanmar diễn ra trên sân Việt Trì (Phú Thọ) vào lúc 20h hôm nay (21/12). Vào lúc 20h hôm nay, đội tuyển Việt Nam sẽ bước vào trận đấu quyết định với Myanmar trên sân...

Hà Nam triển khai công tác kiểm tra, giám sát của Đảng năm 2025

Kinhtedothi - Ngày 21/12, Tỉnh ủy Hà Nam tổ chức Hội nghị tổng kết công tác kiểm tra, giám sát của Đảng năm 2024, triển khai nhiệm vụ năm 2025. Dự hội nghị có các đồng chí: Lê Thị Thủy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Đinh Thị Lụa, Phó Bí thư Thường...

Mới nhất