tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Năm, 06/08/2020 | 20:10:20 GMT+7
Thế giới tuần qua

Những tin tức nổi bật trong tuần: Mưa lũ hoành hành, đe doạ đập Tam Hiệp của Trung Quốc. Mỹ yêu cầu Trung Quốc đóng cửa lãnh sự quán tại Houston, Bắc Kinh vội vàng hủy tài liệu?

23/07/2020 15:16:00

Mưa lũ hoành hành, đe doạ đập Tam Hiệp của Trung Quốc

Đập Tam Hiệp là "trường thành trên sông Dương Tử": Lũ lụt ở miền nam Trung Quốc đang và sẽ được kiểm soát vì đập Tam Hiệp đóng vai trò quan trọng trong việc giữ và ngăn chặn nước lũ, một chuyên gia công trình thủy hàng đầu Trung Quốc nhận định. 

Tin đồn đập Tam Hiệp vỡ thường xuất hiện hàng năm vào mùa lũ, theo Thời báo Hoàn cầu. Tờ báo này đã dẫn lời chuyên gia từ Học viện Kỹ thuật Trung Quốc để bác bỏ những nghi ngờ về tình hình của đập Tam Hiệp, theo cách gọi của tờ báo này là "trường thành trên sông Dương Tử". 

Kể cả lũ lụt nghiêm trọng và mưa lớn như năm nay, đập Tam Hiệp trên sông Dương Tử vẫn sẽ vững vàng và mạnh mẽ hơn chứ không hề biến dạng hay vỡ, tờ báo của Trung Quốc dẫn nhận định của các chuyên gia.

Wang Hao - chuyên gia Học viện Kỹ thuật Trung Quốc đồng thời là giám đốc danh dự của bộ phận thủy lợi thuộc Viện Nghiên cứu Thủy lợi và Thủy điện Trung Quốc (IWHR) chia sẻ hôm 22.7 rằng, Trung Quốc có 5 phòng tuyến trong phòng chống và kiểm soát lũ, gồm: Ngăn chặn các dòng chảy chính, kiểm soát các phụ lưu, bảo vệ đê bao, các lưu vực trữ nước lũ ở những vùng trũng thấp và quản lý phát triển đô thị dọc các con sông. 

Vắt ngang dòng chính của sông Dương Tử, đập Tam Hiệp đóng vai trò là "tuyến phòng thủ đầu tiên và trung tâm", giảm đáng kể việc nước lũ vào hạ lưu và trung lưu sông Dương Tử. Tình hình có thể tồi tệ hơn nếu không có đập Tam Hiệp, chuyên gia Wang Hao nhận định. 

Đập Tam Hiệp - dự án thủy điện khổng lồ trên sông Dương Tử - xả lũ để giảm sức ép lũ lụt cho sông Dương Tử tại Nghi Xương, Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Đập Tam Hiệp - dự án thủy điện khổng lồ trên sông Dương Tử - xả lũ để giảm sức ép lũ lụt cho sông Dương Tử tại Nghi Xương, Hồ Bắc, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Đập Tam Hiệp đã chặn được 10,7 tỉ mét khối nước lũ tính tới ngày 21.7 với tỉ lệ chặn lũ lên tới 46,7% trong đợt lũ mới nhất, theo Tập đoàn Tam Hiệp, đơn vị vận hành dự án lớn này. 

Nước lũ mạnh cũng sẽ không dẫn tới vỡ đập Tam Hiệp khi đập có tới 23 cửa xả tràn sâu và 22 cửa xả trên bề mặt để xả lũ hiệu quả và vững chắc, theo chuyên gia Wang Hao. 

"Trận lụt lớn nhất được ghi nhận của Trung Quốc trong 2.500 năm qua diễn ra năm 1870 với dòng chảy cực đại tới 105.000 mét khối mỗi giây. Đập Tam Hiệp được thiết kế để chịu đựng dòng chảy mạnh hơn nhiều, có thể lên tới 124.300 mét khối mỗi giây" - Wang Hao cho hay. 

Ông cũng tiết lộ vẫn còn 21,1 tỉ mét khối khả năng kiểm soát lũ ở chế độ chờ tại hồ chứa đập Tam Hiệp và những nguy cơ trong lưu vực sông Dương Tử đang trong tầm kiểm soát. 

Những nơi nguy cơ hơn Đập Tam Hiệp?

Các chuyên gia cho rằng, lũ lụt ở miền nam Trung Quốc năm nay là do sự kết hợp của một số yếu tố, trong đó có áp cao cận nhiệt đới tây Thái Bình Dương, vành đai phía tây, tuyết trên cao nguyên và khí hậu toàn cầu bất thường. Do đó, chuyên gia Học viện Kỹ thuật Trung Quốc Wang Hao kêu gọi tăng cường công tác dự báo mưa và thủy văn ở lưu vực sông Hoàng Hà cũng như phối hợp hoạt động nhiều hơn nữa từ các hồ chứa ở lưu vực sông. 

Theo chuyên gia người Trung Quốc, 101 hồ chứa dọc sông Dương Tử, trong đó có hồ chứa đập Tam Hiệp, đang tham gia vào một hoạt động chung để giảm thiểu lũ lụt. Ông nói rằng, có 1.400 trạm báo cáo lũ lụt ở khu vực Tam Hiệp, thông tin về khu vực rộng 580.000km2 ở vùng thượng nguồn. Dự báo có thể trước 7 ngày và có độ chính xác của dự báo 24h đã đạt được tới 98%. 

Trước tin đồn đập Tam Hiệp biến dạng hoặc thậm chí là vỡ, ông Wang Hao lưu ý: "Đập Tam Hiệp là đập bê tông trọng lực có sự ổn định và vững chắc tốt nhất. Các vật liệu bê tông dùng để xây đập khác với bê tông thông thường khi có tính bền và chống nứt cao hơn. Tro bay đặc biệt cùng các vật liệu khác vẫn đang trải qua phản ứng thủy hóa, qua đó tiếp tục củng cố độ bền lõi. Đập sẽ đạt độ bền cao nhất trong 100 năm, sau đó mới dần yếu đi".

Một số nhà quan sát cho rằng, thay vì tập trung vào đập Tam Hiệp, cần chú ý nhiều hơn đến nguy cơ vỡ các con đập nhỏ hơn dọc theo các phụ lưu của sông Dương Tử. Thời báo Hoàn cầu dẫn thông tin từ một chuyên gia kỹ thuật thủy lực cho biết, 80% trong tổng số 98.000 đập ở Trung Quốc xây dựng trước năm 1958. Đê bao của những con đập này thấp hơn mức tiêu chuẩn với năng lực kiểm soát lũ yếu, đòi hỏi phải được sàng lọc nguy cơ và gia cố kỹ thuật. Trong số 42 khu vực chứa nước lũ ở trung lưu và hạ lưu sông Dương Tử, 9 đê bao vẫn chưa được gia cố và nhiều phần của một số đê bao vẫn chưa xây dựng xong. 

Tình hình mưa lũ ở Trung Quốc được dự báo là sẽ không giảm bớt đáng kể trong tuần tới khi mưa lớn dự kiến tiếp tục xảy ra ở thượng nguồn sông Dương Tử. Nếu gió mùa mạnh lên và vành đai mưa dịch chuyển về hướng bắc, mưa lớn sẽ di chuyển về phía thượng nguồn sông Hoàng Hà, giảm lũ cho sông Dương Tử, chuyên gia Wang nói. 

Chuyên gia hiến kế để Trung Quốc ngăn lũ lụt sông Dương Tử

Trong bối cảnh lũ lụt ở Trung Quốc, chuyên gia Qingfeng Zhang thuộc Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) cho rằng, Trung Quốc cần hành động ngay bây giờ để ngăn lũ lụt ở sông Dương Tử trở nên tồi tệ hơn.

Lũ lụt tồi tệ theo chu kỳ 10 năm

Lũ lụt nghiêm trọng ở Trung Quốc là hệ quả của gió mùa năm nay bắt đầu sớm hơn mọi năm, theo chuyên gia Qingfeng Zhang- Giám đốc phòng Môi trường, các nguồn tài nguyên và nông nghiệp của bộ phận Đông Á của ADB. Lũ lụt nặng nề đã ảnh hưởng đến 38 triệu người và gây ra thiệt hại kinh tế trực tiếp 11,8 tỉ USD.

Lưu vực sông Dương Tử ở phía nam Trung Quốc đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi lũ lụt kể từ đầu tháng 6 năm nay. Hàng trăm con sông nhỏ có lưu vực từ vừa tới nhỏ, cũng như các hồ chứa nước lớn ở Trung Quốc, trong đó có hồ Động Đình, Bà Dương và Thái Hồ, đều đã dâng nước lên mức cao nhất trong lịch sử, Nikkei cho hay. 

Lũ lụt sông Dương Tử gây ngập các khu dân cư ở Cửu Giang, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Lũ lụt sông Dương Tử gây ngập các khu dân cư ở Cửu Giang, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc. Ảnh: AFP.

Lũ lụt năm nay chắc chắn không phải là lần đầu tiên xảy ra, theo ông Qingfeng Zhang. Cứ 10 năm một lần, lưu vực sông Dương Tử trải qua đợt lũ lớn gây tổn thất nặng nề cho nền kinh tế và môi trường. Các yếu tố con người và sinh thái như đô thị hóa đẩy mạnh khiến tình trạng này trở nên tồi tệ hơn. 

Trong bối cảnh đó, chuyên gia ADB chỉ ra 5 giải pháp mà Trung Quốc có thể thực hiện để giảm thiểu tổn thất do lũ lụt gây ra đồng thời tối đa hóa các lợi ích của phát triển kinh tế. Ông nhấn mạnh, giải pháp để lũ lụt sông Dương Tử không trở nên tồi tệ hơn gắn với các vấn đề phức tạp về tài chính, xã hội, thủ tục và kỹ thuật...

5 giải pháp giảm thiểu lũ lụt

Giải pháp đầu tiên và tối quan trọng là cải tạo các biện pháp kiểm soát lũ đã già cỗi như đê điều và hồ chứa, giám đốc phòng Môi trường, các nguồn tài nguyên và nông nghiệp của bộ phận Đông Á của ADB chỉ ra.

Có hơn 80.000 hồ chứa ở Trung Quốc, trong đó có khoảng 50.000 hồ thuộc lưu vực sông Dương Tử, không trữ nước tới định mức dự kiến bởi bị rò rỉ, các đập không ổn định và khả năng thoát nước không đáp ứng được yêu cầu khi cần xả lũ khẩn cấp.

Theo chuyên gia Zhang, cải tạo những hồ chứa là phương pháp chi phí thấp góp phần giảm thiểu lũ lụt và ít ảnh hưởng xấu tới môi trường, con người so với xây các hồ chứa mới.

Thêm vào đó, cách tiếp cận dựa trên tự nhiên như đê kè sinh thái, bảo vệ các vùng đất ngập nước và khôi phục hệ sinh thái là điều cần thiết để giảm thiểu thiệt hại do lũ lụt. 

Thứ hai, theo chuyên gia ADB, bảo tồn sinh thái đóng vai trò quan trọng trong giảm nhẹ lũ lụt. Một lượng lớn các vùng đất ngập nước ở Trung Quốc từng là rào chắn lũ tự nhiên đã bị phá hủy với tỉ lệ hàng năm khoảng 9% kể từ những năm 1950. 

Khoảng 1,3 triệu ha diện tích mặt nước và vùng đệm chủ yếu ở các hồ Động Đình, Bà Dương và Thái Hồ đã được khai hoang để phát triển nông nghiệp và đô thị hóa, khu vực này ở các hồ còn lại cũng bị giảm đáng kể do quá trình bồi tụ.

Trách nhiệm quản lý rủi ro lũ lụt vẫn được phân chia giữa một số cơ quan dù Trung Quốc mới đây đã có cải cách, chuyên gia Zhang chỉ ra trong giải pháp thứ 3. Theo đó, vai trò của chính quyền ở các địa phương lưu vực sông cần được tăng cường để có thể phối hợp một cách đầy đủ. 

Giải pháp giảm thiểu lũ lụt Trung Quốc thứ 4 được đề cập là giải quyết bất bình đẳng xã hội và giới tính. Nghèo đói là cả nguyên nhân và hậu quả của sự tổn thương, đặc biệt là ở khu vực nông thôn, nơi các hộ gia đình sống dựa chủ yếu vào nông nghiệp.

Ở những khu vực không đủ điều kiện vệ sinh, lũ lụt có thể dẫn tới ngập nhà vệ sinh, ô nhiễm nước ngầm, ô nhiễm đất và suy thoái môi trường nói chung. Do đó, tăng cường cách tiếp cận quản lý vệ sinh và sức khỏe cộng đồng an toàn là tối quan trọng để bảo vệ sức khỏe con người và môi trường. Thêm vào đó, hệ thống cảnh báo sớm lũ lụt nên được gắn chặt vào hệ thống dựa trên cộng đồng. 

Các cơ chế tài chính là công cụ giảm thiểu tác động của tổn thất về kinh tế do lũ lụt là giải pháp thứ 5 được đề cập. Theo đó, tiềm năng của các sản phẩm tài chính - trong đó có bảo hiểm, các cơ sở nợ tiềm tàng, chịu rủi ro chung và các cơ chế mới nổi khác để điều chỉnh quy hoạch và khả năng hồi phục hệ sinh thái - vẫn chưa được khai thác.

Theo chuyên gia ADB, để ngăn lũ lụt sông Dương Tử tồi tệ hơn, ngay từ bây giờ, chính phủ Trung Quốc, các tổ chức tài chính quốc tế, khu vực tư nhân, ngân hàng thương mại, các viện nghiên cứu và các tổ chức xã hội dân sự phải hợp tác chặt chẽ với nhau.

Sông Hoàng Hà Trung Quốc oằn mình hứng lũ

Sông Hoàng Hà, con sông dài thứ 2 Trung Quốc sau sông Dương Tử, đã đưa ra cảnh báo màu xanh cho lũ thượng nguồn.

Ngập lụt ở tỉnh An Huy. Ảnh: Tân Hoa Xã

Ngập lụt ở tỉnh An Huy. Ảnh: Tân Hoa Xã

Ủy ban Thuỷ lợi sông Hoàng Hà ngày 21.7 đã đưa ra cảnh báo màu xanh về lũ lụt ở thượng nguồn khi những cơn mưa mạnh tiếp tục dâng mực nước sông và hồ chứa.

Bị ảnh hưởng bởi lượng mưa, dòng chảy từ sông Hoàng Hà tiếp tục tăng và lưu lượng của Trạm thủy văn Lan Châu đạt 3.000 mét khối mỗi giây vào tối đêm 20.7.

Vùng thượng lưu của sông Hoàng Hà đã kích hoạt ứng phó khẩn cấp cấp 4 (cấp màu xanh, thấp nhất trong thang 4 cấp) đối với thảm họa lũ lụt và hạn hán.

Mực nước của các hồ chứa Longyangxia và Liujiaxia đã tiến gần đến mực nước giới hạn lũ, dự báo cho thấy.

Các khu vực như Thanh Hải, Cam Túc, Ninh Hạ và Nội Mông cũng có thể bị ảnh hưởng. Ủy ban Thuỷ lợi sông Hoàng Hà đã thông báo cho các tỉnh kế hoạch chống lũ.

Trong khi đó, Trùng Khánh hạ thấp ứng phó khẩn cấp kiểm soát lũ lụt, cho biết không có trận mưa lớn trên diện rộng trong những ngày tới.

Khu đô thị Trùng Khánh ở tây nam Trung Quốc vào chiều 21.7 cho biết đã hạ thấp ứng phó khẩn cấp để kiểm soát lũ từ cấp 3 xuống cấp 4.

Quyết định này được đưa ra sau khi mực nước của tất cả các sông và hồ trong đô thị đã xuống dưới mức cảnh báo và không có trận mưa lớn nào được dự báo trong 2 ngày tới.

Theo dữ liệu mới nhất, 11 người đã thiệt mạng và hơn 556.000 người bị ảnh hưởng ở 463 ngôi làng của 31 quận tại Trùng Khánh tính đến ngày 18.7, và thiệt hại tài chính trực tiếp đã lên tới 860 triệu nhân dân tệ do lũ lụt và các thảm họa liên quan, bao gồm cả lở đất.

Tại tỉnh An Huy, mực nước đã giảm xuống mức an toàn sau khi mở cửa xả lũ. Mực nước tại trạm Wangjiaba của sông Hoài Hà ở tỉnh An Huy đã giảm xuống mức được bảo đảm là 29,30 mét vào lúc 5 giờ chiều ngày 21.7, theo các quan chức của Bộ Thuỷ lợi Trung Quốc.

Trước đó, ngày 20.7, nhiều đập ở An Huy đã xả lũ sau nhiều ngày mưa lớn.

Mỹ yêu cầu Trung Quốc đóng cửa lãnh sự quán tại Houston, Bắc Kinh vội vàng hủy tài liệu?

Ngày 22/7, Trung Quốc cho biết, Mỹ đã bất ngờ đề nghị Bắc Kinh đóng cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại thành phố Houston.

bien lon my yeu cau trung quoc dong cua lanh su quan tai houston bac kinh voi vang huy tai lieu
Hình ảnh xe cứu hỏa tập trung trước cửa lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston. (Nguồn: Bloomberg)

Phát biểu họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Uông Văn Bân cho hay, ngày 21/7, Bắc Kinh đã được thông báo rằng, Trung Quốc phải đóng cửa lãnh sự quán tại thành phố Houston trong vòng 72 giờ.

Phản ứng với yêu cầu này, người phát ngôn Uông Văn Bân cho biết, Trung Quốc kêu gọi Mỹ rút ngay "quyết định sai lầm của mình hoặc Trung Quốc chắc chắn sẽ có phản ứng đúng đắn và cần thiết".

"Đó là một sự khiêu khích chính trị do phía Mỹ đơn phương đưa ra, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và thỏa thuận lãnh sự song phương giữa Trung Quốc và Mỹ. Trung Quốc lên án mạnh mẽ động thái thái quá, phi lý, phá hoại quan hệ Trung-Mỹ", ông Uông nói.

Trước đó, truyền thông sở tại đưa tin, nhiều xe và hàng chục lính cứu hỏa đã tập trung trước Tổng lãnh sự quán Trung Quốc tại Houston vì "nhận báo cáo về vụ đốt tài liệu tại Tổng lãnh sự quán Trung Quốc" sau khi Mỹ đóng cửa cơ quan này nhưng không được phép vào trong.

Tuy nhiên, trước thông tin trên, ông Uông Văn Bân cho hay, cơ quan lãnh sự này vẫn đang hoạt động bình thường.

Quan hệ Mỹ-Trung Quốc đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm, với những 'đối đáp' căng thẳng xung quanh nhiều vấn đề từ đại dịch Covid-91, Hong Kong cho đến Tân Cương....

Vietnam.vn (tổng hợp)