tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Tư, 22/01/2020 | 15:24:05 GMT+7
Thế giới tuần qua

Tin tức đáng chú ý trong tuần: Diễn biến nóng tại Trung Đông với việc Mỹ không kích giết chết nhân vật quyền lực số 2 của Iran “quá nhanh, quá nguy hiểm” có thể khiến nhiều người không dễ tỏ tường câu chuyện. Iran nã hơn 13 tên lửa đạn đạo vào hai căn cứ Mỹ ở Iraq - Họ tuyên bố cuộc trả thù ác liệt của Vệ binh Cách mạng bắt đầu.

10/01/2020 09:04:00
Tướng Iran Soleimani bị Mỹ tìm diệt như cách với trùm khủng bố bin Laden - Ảnh 1.

Một chiếc xe bốc cháy tại sân bay quốc tế Baghdad sau đợt không kích sáng 3-1 của Mỹ - Ảnh: AP

Rất nhiều người còn chưa hiểu chuyện gì đã xảy ra và liệu chuyện gì sẽ tiếp tục. Chiến dịch không kích giết chết tướng Qasem Soleimani ngày 3-1 đã mở ra một giai đoạn bất ổn khôn lường cho cả Trung Đông và Mỹ.

Hãng tin AFP điểm lại những vấn đề lớn, trọng tâm, liên quan tới biến cố có thể xem là nóng nhất tuần qua của tình hình thế giới: cuộc không kích của Mỹ giết chết tư lệnh chỉ huy lực lượng đặc nhiệm thuộc Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran, thiếu tướng Qasem Soleimani, tại thủ đô Baghdad của Iraq.

Tìm diệt theo cách như với bin Laden

Một quan chức quốc phòng Mỹ chia sẻ với hãng tin AFP rằng quân đội Mỹ đã triển khai đợt không kích tiêu diệt tư lệnh Qasem Soleimani bằng máy bay không người lái (drone). Như Lầu Năm Góc thông báo, sứ mệnh này được thực hiện "theo chỉ đạo" của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Các nguồn tin an ninh xác nhận đã có 10 người chết trong cuộc không kích nhằm vào hai chiếc xe đang trên đường di chuyển về phía sân bay quốc tế Baghdad.

Ông Soleimani ở trên một trong hai chiếc xe này. Một thủ lĩnh khác của lực lượng bán quân sự Hashed al-Shaabi, ông Abu Mahdi al-Muhandis, cũng đã chết cùng.

Phương pháp dùng để tiêu diệt các nhân vật chủ chốt trong quân đội của Iraq có vẻ giống với cách thường làm của quân đội Israel hơn Mỹ. Theo đó, bên tấn công thường tổ chức các lực lượng đặc nhiệm với khả năng tấn công chính xác khi cần tìm diệt các yếu nhân.

Kiểu vây ráp, tìm diệt này đã từng được triển khai trong chiến dịch tiêu diệt trùm khủng bố Osama bin Laden, và gần đây hơn là cựu thủ lĩnh tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) Abu Bakr al-Baghdadi.

Tại sao là lúc này?

Chính quyền Mỹ đã theo dõi rất sát mọi hành tung, động thái của tướng Soleimani trong vài tháng qua và rất có thể đã từng tấn công ông trước đây mà chưa giết chết được ông này.

Lầu Năm Góc cáo buộc vị tướng này của Iran đã "tích cực triển khai những kế hoạch tấn công các nhà ngoại giao và quân nhân Mỹ tại Iraq cũng như trong toàn khu vực".

Ngày 3-1, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo một lần nữa cáo buộc ông Soleimani đã lên kế hoạch cho một "hành động lớn" sẽ đẩy "hàng chục, nếu không phải là hàng trăm người Mỹ vào tình thế nguy hiểm".

"Chúng tôi biết chuyện đó sắp xảy ra tức thời", ông Pompeo nói với đài CNN. "Đánh giá dựa trên thông tin tình báo đã hối thúc chúng tôi trong khi ra quyết định", ông tiếp.

Ngày 2-1, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper cảnh báo Washington sẽ không ngần ngại tung đòn "phủ đầu" nếu có được thông tin về các kế hoạch tấn công của Iran.

Cũng theo ông Mark Esper, việc một nhân viên Mỹ bị sát hại trong vụ tấn công rocket tại một căn cứ ở Kirkuk (được cho là do nhóm thân Iran đứng sau) đã là tín hiệu cho thấy sự "thay đổi tình hình thế trận".

Tướng Iran Soleimani bị Mỹ tìm diệt như cách với trùm khủng bố bin Laden - Ảnh 2.

Người biểu tình Iran phản đối vụ giết tướng Qassem Soleimani trước văn phòng Liên Hiệp Quốc tại Tehran, Iran ngày 3-1 - Ảnh: REUTERS

Mỹ điều thêm quân tới Trung Đông

Trong những tháng qua, Mỹ đã điều hơn 14.000 binh sĩ tới Trung Đông để tăng sức mạnh yểm trợ an ninh trong khu vực.

Sau khi xảy ra biến cố Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad bị người biểu tình bao vây, đốt phá tuần này, Washington tuyên bố điều thêm 500 quân nhân tới Iraq.

Cho tới ngày 3-1, một quan chức Lầu Năm Góc cho biết Washington sẽ điều động thêm từ 3.000 - 3.500 binh sĩ tới Trung Đông trong tình hình mới.

Hiện Mỹ đã có 5.200 binh sĩ đồn trú tại Iraq với nhiệm vụ hỗ trợ và huấn luyện quân đội nước này, đảm bảo ngăn chặn nhóm tàn quân IS trỗi dậy trở lại.

Trong ngày 3-1 Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã phát thông báo kêu gọi mọi công dân Mỹ nên rời Iraq càng nhanh càng tốt để phòng tránh những rủi ro có thể xảy tới.

Ít nhất hai hãng bay ở Trung Đông là Royal Jordanian của Jordan và Gulf Air của Bahrain đã tạm dừng khai thác đường bay tới thủ đô Iraq trong ngày 3-1 giữa bối cảnh bất ổn an ninh. Các hãng bay khác cho biết vẫn đang theo dõi diễn biến để có thể ra quyết định phù hợp.

 

Iran nã hơn 13 tên lửa đạn đạo vào hai căn cứ Mỹ ở Iraq - Họ tuyên bố cuộc trả thù ác liệt của Vệ binh Cách mạng bắt đầu.

"Cuộc trả thù ác liệt bắt đầu"

"Cuộc trả thù ác liệt của Vệ binh Cách mạng đã bắt đầu", Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết trong một thông báo trên kênh Telegram.

Hossein Soleimani, Chủ biên của Mashregh, trang tin chính của IRGC, cho hay các tên lửa đạn đạo tầm ngắn đã được bắn vào căn cứ Asad ở tỉnh Anbar của Iraq.

Theo New York Times, một quan chức Mỹ cho biết 6 quả rocket bắn xuống căn cứ không quân Asad, nhưng không thể xác nhận chúng có phải tên lửa hay không.

Iran na hon 13 ten lua dan dao vao hai can cu My o Iraq hinh anh 2 anbar_al_assad_air_base_iraq_ap_jef_200107_hpMain_16x9_992.jpg

Căn cứ quân sự Ain Al-Asad của Mỹ tại Iraq. Ảnh: AP.

Trong khi đó, các nguồn tin an ninh nói với AFP rằng ít nhất 9 quả rocket đã nã vào căn cứ Asad - nơi Mỹ và các lực lượng đồng minh đang đồn trú.

Thư ký báo chí Nhà Trắng cho hay Tổng thống Mỹ Donald Trump đã được thông báo về vụ tấn công và đang theo dõi tình hình cùng đội ngũ an ninh quốc gia.

Iran na hon 13 ten lua dan dao vao hai can cu My o Iraq hinh anh 3 KMD_14.jpg

Hai căn cứ của Mỹ ở Iraq bị Iran nã tên lửa. Đồ họa: New York Times.

Lầu Năm Góc xác nhận: "Iran phóng hơn 12 tên lửa đạn đạo vào các lực lượng quân sự Mỹ và liên minh tại Iraq. Rõ ràng những tên lửa này phóng từ Iran và nhằm vào ít nhất 2 căn cứ quân sự ở Iraq có các quân nhân Mỹ và đồng minh là Al-Assad và Irbil”.

Các quan chức Iran cho biết cuộc tấn công bắt đầu lúc 1h20 ngày 8/1, cùng thời điểm tướng Soleimani bị giết bằng một máy bay không người lái của Mỹ tại Baghdad hôm 3/1.

Cuộc tấn công diễn ra chưa đầy hai giờ sau khi có tin tên lửa bắn vào căn cứ không quân Taji, một căn cứ quân sự của Iraq nơi quân đội Mỹ được triển khai. Song các quan chức cho biết dường như đây là thông tin sai.

Căn cứ Asad trước đó đã bị lực lượng dân quân Shiite được Iran hậu thuẫn, Kata’ib Hezbollah, tấn công, dẫn đến chuỗi "ăn miếng trả miếng" mà đỉnh điểm chính là vụ Mỹ không khích giết chết tướng Soleimani bên ngoài sân bay Baghdad ở Iraq hôm 3/1.

Ông Soleimani là lãnh đạo của lực lượng tinh nhuệ Quds thuộc IRGC và được xem là nhân vật quyền lực số hai ở Iran sau Đại giáo chủ Ali Khamenei. Cái chết của vị tướng đã gây ra sự phẫn nộ trên khắp Iran với những lời đe dọa "Cái chết cho nước Mỹ".

Iran na hon 13 ten lua dan dao vao hai can cu My o Iraq hinh anh 4 3500_13_.jpg

Các tên lửa đặt kế bên chân dung của lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei
tại quảng trường Baharestan ở Tehran, Iran, năm 2017. Ảnh: Reuters.

Vụ tấn công bằng tên lửa của Iran hôm 8/1 diễn ra không bao lâu sau khi truyền thông nước này đưa tin Tehran đã chuẩn bị 13 kịch bản để trả thù Mỹ sau vụ giết tướng Soleimani, và các căn cứ quân sự Mỹ tại khu vực được được đặt trong tình trạng báo động cao.

Theo đó, lực lượng quân sự Iran cho biết họ đang chuẩn bị sử dụng tên lửa tầm trung đến tầm xa để tấn công các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, trả thù vụ tướng cao cấp nhất của đất nước, Qassem Suleimani, bị Mỹ giết chết.

Đe dọa "cơn ác mộng lịch sử" đối với Mỹ

Theo một bản tin của hãng tin bán chính thức Tasnim, Iran đã chuẩn bị 13 kịch bản để trả đũa. Theo thư ký của hội đồng an ninh quốc gia Iran, ngay cả những lựa chọn hạn chế nhất cũng sẽ là "cơn ác mộng lịch sử" đối với Mỹ.

Ông Ali Shamkhani nói với hãng tin: "27 căn cứ của Mỹ gần biên giới Iran nhất đã được đặt trong tình trạng báo động cao; họ biết rằng việc đáp trả có thể bao gồm các tên lửa tầm trung và tầm xa".

Iran na hon 13 ten lua dan dao vao hai can cu My o Iraq hinh anh 5 1000_3_.jpeg

Biển người tại lễ tang của tướng Soleimani của Iran vừa bị Mỹ sát hại. Tehran đã tuyên bố
sẽ báo thù cho cái chết của vị tướng lừng danh. Ảnh: AP

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper xác nhận rằng lực lượng trong khu vực đã sẵn sàng cho các cuộc tấn công trả đũa của Iran, nhưng cho biết Mỹ ưu tiên giải pháp ngoại giao.

"Chúng tôi đang chuẩn bị cho điều tồi tệ nhất. Chúng tôi hy vọng rằng những cái đầu lạnh hơn ở Tehran sẽ thắng thế và xuống thang", ông Esper nói với CNN.

"Chúng tôi không muốn bắt đầu một cuộc chiến với Iran nhưng chúng tôi đã sẵn sàng để kết thúc một cuộc chiến. Điều chúng tôi muốn thấy là tình hình hạ nhiệt và Tehran ngồi lại với chúng tôi, bắt đầu thảo luận về cách thức tốt hơn phía trước".

Iran na hon 13 ten lua dan dao vao hai can cu My o Iraq hinh anh 6 thumbnail_2_1_.jpg

Nhân sự và khí tài Mỹ đang triển khai ở Trung Đông.

Các đồng minh của Mỹ đã bắt đầu rời Baghdad, nơi đã trở nên náo nhiệt khi màn đêm buông xuống với những chiếc trực thăng bay vào ra khu ngoại giao kiên cố ở thành phố, được gọi là Vùng Xanh. Canada, hiện dẫn dắt nhiệm vụ huấn luyện của NATO, cho biết họ đã rút một phần trong số 500 quân. Hầu hết số quân NATO rút đi được cho là sẽ tới Kuwait.

Giới quan sát cho rằng những lời đe dọa leo thang quân sự ở Tehran có thể khiến các nhà lãnh đạo Iran không có nhiều lựa chọn ngoài việc thực hiện một cuộc phản công lớn, nếu không sẽ vô cùng mất mặt. Điều này cũng đã khiến các căn cứ của Mỹ ở Kuwait, Iraq, Jordan và Saudi Arabia được đặt trong tình trạng cảnh giác tối đa.

Lãnh đạo Vệ binh Cách mạng Iran, tướng Hossein Salami, hôm 7/1 cảnh báo rằng Iran sẽ "thiêu rụi" những nơi mà người Mỹ yêu quý. Trước đám đông hàng nghìn người khóc thương ở Kerman, quê nhà của ông Suleimani, ông Salami nói: "Chúng ta sẽ trả thù - một cuộc trả thù rất dữ dội, mạnh mẽ, quyết đoán, kết liễu mọi thứ và sẽ khiến họ hối hận".

Các nhân vật quân sự khác phát biểu tại lễ tang cho biết bất kỳ cơ sở tài sản hải quân nào của Mỹ trong vòng 2.000 dặm tính từ sẽ là một mục tiêu khả dĩ.

Vietnam.vn (tổng hợp)