tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Sáu, 20/09/2019 | 03:38:02 GMT+7
Thế giới tuần qua

Trong tuần qua dư luận thế giới tập trung nhiều vào kết quả của Hội nghị Thượng đỉnh G7: Thành công nhưng không bên nào thỏa mãn. Quan chức Mỹ cáo buộc Macron làm 'bẽ mặt' Trump!...

29/08/2019 11:18:00

Hội nghị Thượng đỉnh G7: Thành công nhưng không bên nào thỏa mãn

Hội nghị Thượng đỉnh G7 là nơi quy tụ những nền kinh tế phát triển hàng đầu thế giới. G7 là tập hợp của nhóm 7 nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới và dù hiện tại sức nặng kinh tế của nhóm này đã suy giảm so với trước kia khi không có sự góp mặt của những nền kinh tế lớn như Trung Quốc hay Ấn Độ thì việc các nước G7 hội họp vẫn là sự kiện quan trọng vì có thể sẽ đưa ra nhiều chính sách có tác động toàn cầu.

hoi nghi thuong dinh g7: thanh cong nhung khong ben nao thoa man  hinh 1
Các nhà lãnh đạo cùng thưởng thức bữa sáng tại Hội nghị G7. Ảnh: AP.

Thời điểm tổ chức Thượng đỉnh G7

Thượng đỉnh G7 năm 2019 tổ chức ở thành phố Biarritz, một thành phố nghỉ mát ven biển nổi tiếng ở miền Tây Nam, thuộc xứ Basque của Pháp, cách biên giới với Tây Ban Nha chỉ vài chục km. Đây là một thành phố cỡ nhỏ, chỉ có khoảng gần 25.000 dân nhưng có hạ tầng tốt vì là thành phố du lịch.

 Có một điểm chung từ nhiều năm nay, đó là Thượng đỉnh G7 thường được nước chủ nhà G7 tổ chức ở các thành phố cỡ nhỏ, tương đối kín đáo, và thường là điểm nổi tiếng về du lịch, văn hoá. Lí do quan trọng đầu tiên đó là vấn đề an ninh. Việc tổ chức ở các địa điểm nhỏ sẽ giảm bớt gánh nặng an ninh, giúp các nhà tổ chức dễ dàng phong toả một khu vực rộng lớn mà không ảnh hưởng quá nhiều đến cư dân, cũng như có thể dễ dàng cách ly các nhóm biểu tình chống đối.

Ngoài ra, Thượng đỉnh G7 thường được tổ chức cuối mùa Hè, trước khi chính trường các nước hoạt động trở lại, nhằm mục đích tạo không khí thư giãn, thân mật giữa các nhà lãnh đạo G7. Bản chất của G7 không phải là một tổ chức chính thức mà là dạng câu lạc bộ của các nước giàu, gặp nhau mỗi năm một lần để thảo luận và đưa ra các đường hướng chung cho vấn đề lớn về an ninh và kinh tế thế giới. Vì thế, các thảo luận được cho là sẽ hiệu quả hơn khi tổ chức ở một nơi có khung cảnh đẹp, nhẹ nhàng, chứ không phải ở các thành phố lớn nhiều áp lực.

Để tổ chức Thượng đỉnh G7 năm nay thì chính quyền Pháp đã biến thành phố Biarritz trở thành một pháo đài thực sự. Các vòng an ninh được thiết lập khắp thành phố và tất cả các công dân hay đại biểu đều cần có thẻ mới được di chuyển. Cư dân Biarritz được khuyến cáo đi nghỉ nơi khác trong 3 ngày hội nghị. Hàng quán, nhà ga, sân bay… hầu như đóng cửa hoàn toàn.

Về cơ bản thì Biarritz giống như một thành phố không có người ở và số lượng 13.200 cảnh sát, hiến binh và các lực lượng an ninh đặc biệt áp đảo so với dân chúng. Điều này tạo cảm giác an toàn tuyệt đối cho Hội nghị nhưng cũng gây ra rất nhiều bất tiện, đặc biệt cho các phóng viên báo chí đến tác nghiệp. Gần 2.000 nhà báo từ khắp thế giới đã đến Biarritz và phải cư trú rải rác khắp nơi trong khi phương tiện đi lại chỉ có xe bus của BTC, taxi hay xe bus công cộng hầu như không hoạt động, hoặc rất ít. Điều này cũng khá bất tiện nhưng vì an ninh được xem là quan trọng nhất nên cũng khó có giải pháp khác khả thi hơn.

Vẫn được coi là thành công

Sau 3 ngày làm việc thì G7 năm nay kết thúc bằng việc các nước ra được 1 bản Tuyên bố chung vô cùng ngắn gọn, dài đúng 1 trang giấy, trong đó đề cập đến các vấn đề như thương mại quốc tế, Iran, Ukraine, Lybia và Hong Kong. Mặc dù vậy, đây vẫn có thể coi là một thành công của G7 năm nay, nếu biết rằng tại G7 năm 2018 ở Canada, các bên thậm chí không thể ra Tuyên bố chung và Tổng thống Mỹ Donald Trump còn chỉ trích công khai chủ nhà Canada.

G7 năm nay từ đầu và tất cả các phiên họp, từ chính thức cho đến các cuộc gặp song phương bên lề nhưng vô cùng quan trọng, có hai điểm nổi bật. Thứ nhất, đó là sự sắp xếp và đạo diễn có chủ ý rất rõ ràng của nước chủ nhà Pháp nhằm truyền thông tối đa cho các quan điểm của Pháp cũng như hình ảnh của cá nhân Tổng thống Pháp, Emmanuel Macron. Từ việc chọn chủ đề của hội nghị là “Đấu tranh chống bất bình đẳng” cho đến các phiên thảo luận chính thức về hợp tác với châu Phi, chống biến đổi khí hậu, chuyển đổi số hay bình đẳng giới… Khách quan mà nói, đây là các chủ đề không hấp dẫn, và không thực sự đáp ứng đúng như chờ đợi của một Thượng đỉnh G7.

Nhưng đây đều là các chủ đề tạo ra sự nổi bật nhất của chủ nhà Pháp và ông Macron, đồng thời làm rõ sự khác biệt giữa Pháp và Mỹ, giữa ông Macron và ông Donald Trump bởi 1 bên là ông Macron đang muốn tiến lên như người lãnh đạo tiên phong trong công cuộc chống biến đổi khí hậu, chống bất bình đẳng giới và thu nhập với một bên là ông Donald Trump coi lợi ích nước Mỹ trên hết, sẵn sàng xoá bỏ các thoả thuận về môi trường, đồng thời theo đuổi chủ nghĩa bảo hộ.

Đây là các dụng ý rõ ràng từ phía Pháp và đúng như phái đoàn Mỹ chỉ trích, G7 năm nay có nhiều chủ đề và tình huống đẩy nước Mỹ cũng như cá nhân ông Donald Trump vào thế khó xử và mất mặt. Vụ việc ông Macron mời Ngoại trưởng Iran, Javad Zarif đến G7 trong vài tiếng đồng hồ chiều 25/8 là một ví dụ khác cho thấy ông Macron đã giành thế chủ động và đưa Tổng thống Mỹ Donald Trump vào tình thế miễn cường đồng ý. Vì vậy, về tổng thể Thượng đỉnh G7 năm nay, có thể coi là nước Pháp, đặc biệt là cá nhân Tổng thống Pháp Macron đã thành công.

Tuy nhiên, để có thành công đó, phần nhiều cũng là do các nguyên thủ G7 năm nay đều đã hành động tương đối kiềm chế, đặc biệt là Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Anh Boris Johnson. Hai chính trị gia có tính cách khó đoán này đã hành xử tương đối chuẩn mực và kín kẽ ở G7, có lẽ phần lớn là do không muốn tạo ra một bầu không khí bất lợi giữa các đồng minh trong bối cảnh đang phải đối mặt với các thách thức lớn hơn, với Mỹ là cuộc chiến thương mại với Trung Quốc còn với Anh là vấn đề Brexit vẫn đang bế tắc nghiêm trọng. Vì thế, G7 năm nay ghi nhận sự thận trọng đáng kể của các lãnh đạo G7 và đó cũng là nguyên nhân đáng kể giúp Hội nghị không thất bại./.

 

Hạ nhiệt căng thẳng về Iran tại G7: Nhiệm vụ khó khăn của Pháp

Một trong những sự kiện quan trọng bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 diễn ra tại thành phố Biarritz của Pháp hôm qua (25/8) đó là chuyến thăm chớp nhoáng của Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif. Đây được cho là một nỗ lực của nước chủ nhà Pháp nhằm tạo được bước đột phá, giúp giảm căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên theo đánh giá của giới quan sát, chuyến thăm kéo dài hơn 3 giờ của Ngoại trưởng Iran cũng không cải thiện được những bất đồng về Iran đang bao trùm G7.

ha nhiet cang thang ve iran tai g7: nhiem vu kho khan cua phap hinh 1
Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif. Ảnh: Reuters

Theo một quan chức Pháp, ông Zarif đã có các cuộc đối thoại kéo dài hơn 3 giờ, trong đó có 30 phút với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ông cũng có cuộc gặp ngắn với quan chức Đức và Anh. Đánh giá của các quan chức Pháp về cuộc gặp giữa Tổng thống Pháp và Ngoại trưởng Iran là tích cực. Hai bên sẽ tiếp tục các cuộc thảo luận trong thời gian tới. Thông báo trên trang mạng xã hội sau khi rời Biarritz, Ngoại trưởng Iran khẳng định con đường phía trước khó khăn nhưng “đáng để theo đuổi”.

Trả lời câu hỏi của phóng viên về chuyến thăm của Ngoại trưởng Iran đến Biarritz, Tổng thống Trump hôm nay khẳng định, ông không bất ngờ khi Pháp mời Ngoại trưởng Iran đến để đối thoại và còn quá sớm để diễn ra cuộc gặp Mỹ-  Iran.

“Tôi đánh giá cao cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Iran và Tổng thống Pháp. Tôi đã thảo luận với Tổng thống Pháp và biết kế hoạch thực hiện của ông ấy. Tôi ủng hộ các biện pháp Tổng thống Macron đang thực hiện và mọi thứ đang rất tốt. Còn đối với với tôi, thì cho rằng còn quá sớm để gặp các đối tác Iran”.

Giải quyết căng thẳng giữa Mỹ và Iran là vấn đề được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ưu tiên tại Hội nghị Thượng đỉnh G7 lần này. Trong bữa tiệc thân mật cho các nhà lãnh đạo G7 tối 24/8, Tổng thống Macron tuyên bố rằng tất cả các nước đều không muốn Iran sở hữu bom hạt nhân và không muốn chứng kiến bất ổn tại Trung Đông.

Trong bài phát biểu trên truyền hình ngày 25/8, ông Macron cũng tiếp tục nhấn mạnh để tránh leo thang tình hình căng thẳng về Iran, các bên cần phải thúc đẩy giải pháp. Vấn đề Iran cũng được đề cập trong các cuộc gặp song phương cũng như phiên thảo luận chính của G7. Thủ tướng Đức Angela Merkel hôm qua (25/8) cho rằng, các cuộc đối thoại giữa Ngoại trưởng Iran và các quan chức Pháp tại Biarritz không phải là một phần trong Hội nghị G7. Tuy nhiên các bên nên nắm giữ bất cứ cơ hội nào để giảm căng thẳng với Iran:

“Cuối cùng, câu hỏi đặt ra là: chúng ta có thể thành công trong việc tìm cách ngăn chặn sự leo thang thêm nữa không. Bởi vì nếu không có gì xảy ra,  chúng ta sẽ phải lo sợ rằng Iran sẽ tiếp tục từ bỏ hơn nữa các cam kết  trong thỏa thuận hạt nhân của mình vào tháng 9 tới. Hay chúng ta có thể hoàn toàn kiểm soát tình hình đi ngược với xu thế hiện nay, với việc Iran tuân thủ các điều khoản của Thỏa thuận hạt nhân và thúc đẩy các cuộc đàm phán”.

Bất chấp việc Tổng thống Pháp có 2 giờ thảo luận riêng với Tổng thống Trump và tất cả lãnh đạo G7 đã thảo luận vấn đề Iran sau đó nhưng dường như không có dấu hiệu Mỹ sẽ nới lỏng các biện pháp trừng phạt dầu nhằm vào Iran - điều mà Tổng thống Macron đang tìm kiếm từ Mỹ. Các quan chức Mỹ hôm qua vẫn khẳng định rằng, chiến dịch gia tăng sức ép tối đa về trừng phạt kinh tế của Mỹ nhằm vào Iran vẫn đang có hiệu quả. Theo một số nguồn tin, lãnh đạo các nước G7 đã thống nhất đề nghị Pháp đưa ra một tuyên bố chung về Iran, nhất trí các hành động với mục tiêu giảm căng thẳng và mở ra các cuộc đàm phán mới với Iran. Tuy nhiên, trả lời trước báo chí hôm qua, Tổng thống Trump cho biết đã không thảo luận về vấn đề này.

Với sự chia rẽ hiện nay trong cách tiếp cận về Iran thì có lẽ điều đồng thuận duy nhất giữa các nước G7, đó là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và đảm bảo hòa bình, ổn định tại Trung Đông. Còn giải pháp cũng như cách tiếp cận thì Tổng thống Pháp và Mỹ đều phải thừa nhận, mỗi nước thành viên G7 sẽ hành động theo cách riêng của mình./.

Quan chức Mỹ cáo buộc Macron làm 'bẽ mặt' Trump

Các trợ lý Nhà Trắng cho rằng hội nghị G7 năm nay tập trung nhiều vào biến đổi khí hậu nhằm nhấn mạnh khác biệt giữa Trump và Macron. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Biarritz, Pháp hôm 25/8. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tại hội nghị thượng đỉnh G7 ở Biarritz, Pháp hôm 25/8. Ảnh: Reuters.

Các trợ lý tháp tùng Tổng thống Mỹ Donald Trump tới hội nghị thượng đỉnh nhóm các nước phát triển (G7) tại Biarritz, Pháp hôm 25/8 cho rằng hội nghị chỉ tập trung vào các vấn đề như biến đổi khí hậu, thu nhập và bất bình đẳng giới thay vì vấn đề kinh tế mà mỗi nước đang phải đối mặt.

Một số quan chức Nhà Trắng giấu tên nói với NYTimes rằng đây là dấu hiệu cho thấy Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang lái hội nghị theo hướng nhấn mạnh những khác biệt giữa ông và Trump.

"Các chủ đề được chọn nhằm kêu gọi sự ủng hộ cho Macron và thậm chí làm bẽ mặt Trump, người đã rút Mỹ khỏi hiệp định khí hậu Paris", các trợ lý Tổng thống Mỹ cho hay. Trong thời gian hội nghị diễn ra, nhiều cuộc biểu tình cũng diễn ra trên đường phố Pháp để kêu gọi các lãnh đạo đối phó tình trạng cháy rừng Amazon.

Lập trường khác biệt của Mỹ về biến đổi khí hậu là điểm đặc trưng trong các hội nghị G7 hai năm qua. Vấn đề này cũng gây chia rẽ sâu sắc giữa các lãnh đạo tại hội nghị G7 ở Quebec, Canada năm ngoái.

Nhóm quan chức Mỹ cho rằng chính quyền Macron đã phủ nhận những nỗ lực của họ trong việc hướng trọng tâm hội nghị vào các vấn đề kinh tế toàn cầu. Họ cáo buộc Macron đang cố gây tổn hại G7 bằng cách đẩy hội nghị ra khỏi các vấn đề kinh tế.

"Pháp, chủ nhà năm nay, muốn G7 im lặng về các vấn đề kinh tế cốt  lõi", Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng Larry Kudlow nói.

"Quan điểm của chúng tôi là Pháp đang tìm cách định hướng những vấn đề nằm ngoài kinh tế toàn cầu, an ninh quốc gia và thương mại. Họ đang tìm cách gây chia rẽ G7", một quan chức Mỹ giấu tên nói với phóng viên Gabby Orr của Politico.

Tại bữa trưa với Trump hôm 24/8, Macron phác thảo chương trình nghị sự của hội nghị, nói rằng các lãnh đạo G7 sẽ thảo luận về những vấn đề liên quan đến Libya, Syria, Ukraine, Triều Tiên và Iran.

Hội nghị thượng đỉnh G7 năm nay diễn ra trong bối cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung leo thang chưa từng có với các đòn thuế hai bên liên tiếp tung vào nhau. Trọng tâm thảo luận thay đổi đáng kể vào hôm 25/8 khi Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif xuất hiện bên lề hội nghị và có cuộc đối thoại "mang tính xây dựng" với người đồng cấp Pháp Jean-Yves Le Drian.

Trong ngày cuối hội nghị, chương trình nghị sự tập trung vào đám cháy rừng Amazon, tình trạng được các lãnh đạo châu Âu mô tả là "cuộc tấn công nhằm vào lá phổi xanh của thế giới".

Vietnam.vn (tổng hợp)