tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Hai, 27/05/2019 | 19:41:42 GMT+7
Thế giới tuần qua

Thông tin đáng chú ý trong tuần qua: Mỹ siết chặt cấm vận Iran và Venezuela khiến giá dầu trên thế giới tăng vọt

04/05/2019 07:39:00

Mỹ siết chặt cấm vận Iran

Sau khi Chính phủ Mỹ thông báo chấm dứt cấp quy chế miễn trừ mua dầu của Iran cho các nước được miễn trừ, kể từ đầu tháng 5, giá dầu mỏ trên thị trường bất ngờ tăng vọt. Điều này phản ánh tâm lý lo ngại của giới đầu tư về việc thiếu hụt nguồn cung dầu khi Iran bị siết chặt vòng vây cấm vận.

Công nhân làm việc tại nhà máy lọc dầu Tehran, Iran

Công nhân làm việc tại nhà máy lọc dầu Tehran, Iran

Theo Bloomberg, trong phiên giao dịch ngày 23-4, giá dầu WTI giao tháng 6-2019 giao dịch ở mức lên 66 USD/thùng, trong khi giá dầu Brent giao cùng tháng tăng vọt lên 75 USD/thùng. Đây là mức tăng cao nhất kể từ tháng 11-2018, cũng là thời điểm Mỹ tái áp đặt trừng phạt đối với xuất khẩu dầu thô của Iran nhưng cấp quy chế miễn trừ cho 8 quốc gia và vùng lãnh thổ được phép tiếp tục mua dầu của Iran gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ, Italy và Hy Lạp. 
Theo Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, mục tiêu của Washington là đưa xuất khẩu dầu thô của Iran xuống mức 0 và không có kế hoạch cấp tiếp quy chế miễn trừ sau ngày 1-5 tới. Đánh giá về quyết định của Mỹ, nhà phân tích John Kilduff, một đối tác tại công ty Again Capital tại Mỹ, nhận định, quyết định này của Mỹ sẽ làm gia tăng rủi ro về địa chính trị ở thị trường dầu thô. Giới đầu tư cũng lo ngại việc Iran bị siết chặt giao dịch trong thị trường năng lượng cùng biến động chính trị đang diễn ra ở Venezuela và Lybia sẽ dẫn việc nguồn cung dầu bị thu hẹp, làm giá dầu tăng mạnh và rất khó kiểm soát. Trong phát biểu được cho là nhằm xoa dịu dư luận, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Saudi Arabia và các nước thành viên khác trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sẽ bù đắp bất kỳ sự thiếu hụt nào trong nguồn cung dầu mỏ thế giới. 

Phản ứng trước quyết định của Mỹ, 2/4 khách hàng mua dầu của Iran lớn nhất trong khu vực châu Á đã có phản ứng trái chiều. Về phía Nhật Bản, Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Hiroshige Seko cho rằng, quyết định của Mỹ chỉ gây ra tác động hạn chế. Nhật Bản đã giảm sự lệ thuộc vào nguồn cung dầu từ Iran. Hiện quốc gia tiêu thụ dầu nhiều thứ 4 thế giới này chỉ nhập khoảng 3% dầu từ Iran. Phía Hàn Quốc cho biết, một nhóm quan chức sẽ tới Washington trong tuần này để tham gia cuộc đàm phán về quyết định của Mỹ không gia hạn quy chế miễn trừ trừng phạt. Việc bỏ quy chế miễn trừ được dự báo sẽ gây tác động không nhỏ đến nhu cầu nhập khẩu năng lượng của Hàn Quốc, do nước này liên tục tăng mức mua dầu của Iran từ đầu năm cho đến nay.
Trong khi đó, Trung Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ cùng lên tiếng chỉ trích quyết định của Washington. Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu nhấn mạnh, quyết định này sẽ không phục vụ sự hòa bình và ổn định của khu vực mà gây hại cho người dân Iran. 
Lệnh cấm vận của Mỹ nhằm vào Iran  từ cuối năm ngoái khiến quốc gia Trung Đông này thất thoát 50 tỷ USD lợi nhuận từ xuất khẩu dầu mỏ hàng năm. Đây là bước đi của Washington nhằm gây áp lực mạnh mẽ để ép buộc Iran từ bỏ chương trình hạt nhân, thử tên lửa, cũng như gia tăng ảnh hưởng tại Syria và Yemen. Iran khẳng định quyết định của Mỹ là không có giá trị, đồng thời cho biết Tehran đã liên lạc với các đối tác châu Âu và các nước láng giềng và sẽ có hành động phù hợp. 
Trước đó, Bộ Dầu mỏ Iran cho biết nước này đã có sự chuẩn bị đối phó trước quyết định chấm dứt hoàn toàn quy chế miễn trừ trừng phạt của Mỹ. Cho dù quy chế miễn trừ trừng phạt có được tiếp tục hay không, thì xuất khẩu dầu mỏ của Iran sẽ không về con số 0 trong bất kỳ hoàn cảnh nào trừ khi giới chức Iran quyết định ngừng xuất khẩu dầu mỏ. Iran đang áp dụng các biện pháp cần thiết, đồng thời cảnh báo sẽ phá vỡ hoạt động vận chuyển dầu mỏ bằng đường biển đi qua eo biển Hormuz, một tuyến vận chuyển quan trọng tại vùng Vịnh nếu Mỹ cố bóp nghẹt nền kinh tế Iran bằng cách chặn xuất khẩu dầu mỏ của nước này.

Mỹ chính thức cấm vận tập đoàn dầu lửa Venezuela PDVSA

Thế giới tuần qua - 2

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro vừa chịu thêm sức ép cấm vận từ Mỹ nhắm vào công ty dầu lửa nhà nước PDVSA. Ảnh minh họa ngày 26/04/2019.Miraflores Palace/Handout via REUTERS

Kể từ 04 giờ 01 (giờ quốc tế) ngày 28/04, Washington cấm mọi doanh nghiệp Hoa Kỳ mua dầu lửa của tập đoàn dầu lửa quốc gia PDVSA hoặc từ các công ty con của tập đoàn này, cũng như cấm mọi tổ chức nước ngoài sử dụng hệ thống ngân hàng Mỹ để mua dầu lửa của Venezuela.

Washington cho rằng chính tổng thống Nicolas Maduro phải chịu trách nhiệm về việc Venezuela lâm vào khủng hoảng kinh tế hiện nay và hứa sẽ hỗ trợ Venezuela phục hồi kinh tế sau khi ông Maduro từ chức.

Dầu lửa mang lại 96% thu nhập cho Venezuela. Ba phần tư thu nhập có từ xuất khẩu dầu lửa của Venezuela là nhờ bán sang Hoa Kỳ. Hồi cuối năm 2018, Venezuela xuất sang Mỹ khoảng 500.000 thùng dầu mỗi ngày.

Mariono de Alba, một luật gia người Venezuela tại Washington, chuyên gia về luật quốc tế, nhấn mạnh là ngay từ trước khi lệnh cấm của Mỹ chính thức có hiệu lực, các doanh nghiệp Mỹ đã hạn chế nhập khẩu dầu lửa Venezuela, giao thương sụt giảm mạnh. Tuy nhiên, cũng theo luật gia de Alba, các biện pháp cấm vận của Mỹ cũng sẽ có thêm tác động, vì liên quan đến tất cả doanh nghiệp nước ngoài có liên hệ với Mỹ, tức là gần như toàn bộ các doanh nghiệp trên thế giới.

AFP trích dẫn dự báo của cơ quan tư vấn Rapidan Energy Group, theo đó sản lượng dầu của PDVSA sẽ giảm xuống còn 200.000 thùng dầu/ngày, so với con số 3,2 triệu thùng/ngày trong năm 2018. Hồi tháng 03/2019, con số này đã giảm còn 840.000 thùng/ngày. Còn Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế dự báo GDP của Venezuela năm 2019 sẽ sụt giảm 25%, siêu lạm phát sẽ lên tới 10.000.000% và tỉ lệ thất nghiệp sẽ là 44,3%.

Giá dầu thế giới tăng mạnh nhất trong một thập niên

Gia dau the gioi ghi nhan quy tang manh nhat trong mot thap nien hinh anh 1
(Nguồn: Getty Images)

Tuần qua, thị trường dầu mỏ thế giới biến động nhẹ, song tính chung cả quý, giá mặt hàng này ghi nhận quý tăng mạnh nhất trong một thập niên do lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Iran và Venezuela cùng với chương trình cắt giảm sản lượng của các nhà sản xuất.

Trong phiên đầu tuần (25/3), giá dầu giảm nhẹ khi những lo ngại về đà tăng trưởng chậm lại của kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định việc Tổ chức Các nước Xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các nước đồng minh, trong đó có Nga, cắt giảm sản lượng khai thác dầu cũng vẫn góp phần hỗ trợ giá dầu trong phiên này. Saudi Arabia đang nỗ lực thúc đẩy giá dầu Brent tăng vượt mức 70 USD/ thùng.

Sang phiên giao dịch ngày 26/3, giá dầu đi lên giữa lúc thị trường hướng sự chú ý tới các yếu tố địa chính trị, đặc biệt các lệnh trừng phạt của Mỹ đã làm giảm mạnh lượng xuất khẩu dầu của Venezuela, cũng như lượng dầu dự trữ ngày càng giảm sút của Mỹ. Đến phiên ngày 27/3, giá dầu quay đầu giảm sau số liệu cho thấy lượng dầu dự trữ tại các kho ở Mỹ trong tuần trước tăng nhiều hơn dự kiến, do sự cố tràn hóa chất ở Texas đã làm ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu.

Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết dự trữ dầu thô của Mỹ trong tuần trước đã tăng khoảng 2,8 triệu thùng/ngày, trái ngược với dự đoán giảm 1,2 triệu thùng/ngày của các nhà phân tích. Cũng theo EIA, xuất khẩu dầu thô đã giảm 506.000 thùng/ngày. Tuy vậy, việc hoạt động xuất khẩu của Venezuela bị gián đoạn cũng đã giúp hạn chế phần nào sự sụt giảm của giá dầu.

Giá dầu gần như "đi ngang" trong phiên giao dịch ngày 28/3, sau khi có thời điểm giảm xuống giữa bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi OPEC tăng sản lượng dầu thô để hạ giá "vàng đen". Trong phiên cuối tuần (29/3), giá dầu tăng khoảng 1% và khép lại quý I/2019 với mức tăng cao nhất kể từ quý II/2009. Chốt phiên này, giá dầu Brent giao tháng Năm tăng 57 xu (0,8%) lên 68,39 USD/thùng, ghi dấu mức tăng trong quý 27%; còn hợp đồng giao tháng Sáu tăng 48 xu lên 67,58 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu chuẩn Tây Texas (WTI) tăng 84 xu (1,42%) lên 60,14 USD/thùng, ghi nhận mức tăng 32% trong quý I/2019.

Giá dầu đã tăng hơn 25% trong năm nay, trong đó cả giá dầu ngọt nhẹ Mỹ và giá dầu Brent đều đang hướng đến quý tăng mạnh nhất kể từ năm 2009, chủ yếu là nhờ các biện pháp cắt giảm sản lượng của OPEC và các nước đồng minh như Nga. Tuy nhiên, Saudi Arabia đang gặp khó khăn trong việc thuyết phục Nga duy trì thỏa thuận này lâu hơn. Về phía mình, các nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết Moskva có thể sẽ chỉ đồng ý gia hạn thêm ba tháng nữa.

Bên cạnh đó, các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Venezuela và Iran đã hạn chế hoạt động xuất khẩu dầu của các nước này và đẩy giá dầu trong năm nay. Washington đã yêu cầu các công ty lọc dầu và trung tâm giao dịch "vàng đen" trên toàn thế giới cắt giảm hơn nữa các giao dịch với Venezuela để tránh phải đối mặt với lệnh trừng phạt. Tuần này, Mỹ cũng gia tăng sức ép đối với Iran, khi tiến hành xem xét hoạt động xuất khẩu của nước này cũng như những chiến lược được Tehran áp dụng để tránh trừng phạt.

Ngân hàng Barclays dự báo giá dầu sẽ vẫn ở mức cao trong quý 2/2019, với giá dầu Brent ở mức 73 USD/thùng, còn giá dầu WTI là 65 USD/thùng. Ngân hàng này cho rằng giá dầu sẽ giữ ở mức 70 USD/thùng trong năm nay. Trong khi đó, theo một cuộc khảo sát do hãng tin Reuters tiến hành, các nhà kinh tế dự báo giá dầu Brent sẽ ở mức trung bình 67,12 USD/thùng trong năm 2019, tăng 1% so với dự báo trong cuộc khảo sát trước (66,44 USD/thùng)./.

Vietnam.vn (tổng hợp)