tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Tư, 24/07/2019 | 03:05:28 GMT+7
Thế giới tuần qua

Thế giới tuần qua, tại Diễn đàn kinh tế thế giới - Cảnh báo từ Davos: 'Chúng ta đang hủy diệt thế giới'; Mỹ hủy dự Diễn đàn kinh tế thế giới Davos, dồn sức lo ‘chính phủ đóng cửa’, Davos 2019 vắng bóng nhiều nước lớn.

28/01/2019 07:23:00

Tại Diễn đàn Kinh tế Davos, nhà tự nhiên học nổi tiếng thế giới - Sir David Attenborough, cảnh báo giới lãnh đạo rằng tình trạng biến đổi khí hậu do bàn tay con người đang diễn ra quá nhanh và sẽ hủy diệt cả nền văn minh.

Cảnh báo từ Davos: Chúng ta đang hủy diệt thế giới - Ảnh 1.

Báo cáo của Liên Hiệp Quốc phát hiện con người chỉ còn 10 năm để kiểm soát biến đổi khí hậu, nếu không sẽ gánh hậu quả thảm khốc - Ảnh: Instagram

Diễn đàn Kinh tế Davos là sự kiện thường niên được tổ chức tại thị trấn Davos của Thụy Sĩ, với sự góp mặt của các nhà lãnh đạo chính trị, kinh tế và văn hóa hùng mạnh nhất thế giới - họ nắm trong tay số phận của hàng tỉ con người.

Có lẽ không nơi nào tốt hơn Davos để một học giả nổi tiếng hàng đầu đưa ra cảnh báo về sự tồn vong của nhân loại.

"Những điều kiện (tự nhiên) quen thuộc với con người đang thay đổi nhanh chóng. Dễ hiểu rằng chúng ta chọn cách phớt lờ và sống tiếp như không có chuyện gì xảy ra, thay vì đối mặt và cảm thấy sợ hãi... Chúng ta cần vượt qua thái độ đổ lỗi và bắt tay vào công việc khắc phục trước mắt" - Sir Attenborough - người được mệnh danh "Báu vật của nước Anh", lên tiếng kêu gọi.

Trên thế giới có lẽ không có mấy người tận mắt nhìn thấy những ngóc ngách và các kỳ quan của Trái đất nhiều như Sir Attenborough. Ông là tác giả của các bộ phim tài liệu khoa học kinh điển như Life on Earth (Sự sống trên Trái đất), The Living Planet (Hành tinh sống), Planet Earth (Hành tinh Trái đất)...

Trao đổi với Hoàng tử William của Vương quốc Anh tại Davos, "Hiệp sĩ" Attenborough trình bày thẳng thắn về cuộc khủng hoảng nhân loại đang đối mặt.

"Chúng ta là một hệ sinh thái hợp nhất. Đây không phải vấn đề vẻ đẹp hay kỳ quan - nhân loại thực sự cần một hành tinh khỏe mạnh để tồn tại. (Nhưng) Chúng ta đang hủy diệt thế giới tự nhiên, và cả chính bản thân chúng ta trong đó" - ông nhấn mạnh.

Giải thích cho cảnh báo của mình, học giả Attenborough dẫn chứng những thay đổi xảy ra trong cuộc đời gần 1 thế kỷ của ông (năm nay ông 92 tuổi):

"Tôi gần như đến từ một thời đại khác. Tôi sinh ra trong Kỷ nguyên Holocen, tức giai đoạn 12.000 năm khí hậu Trái đất ổn định nhất, cho phép con người định cư, trồng trọt và tạo ra nền văn minh. 

Còn bây giờ, chỉ trong một đời người, tất cả đã thay đổi. Kỷ Holocen đã kết thúc. Vườn Địa đàng đã mất. Chúng ta đã thay đổi thế giới nhiều đến mức giới khoa học nói nhân loại đã bước vào một kỷ nguyên địa chất mới - Kỷ Nhân sinh".

"Kỷ Nhân sinh" là một lý thuyết khoa học, trong đó giới nghiên cứu cho rằng Trái đất đã bước qua một thời kỳ địa chất mới, được định hình bởi các hoạt động của con người và tình trạng ô nhiễm. Cộng đồng khoa học vẫn đang thảo luận chủ đề này.

Năm 2016, một nhóm nhà khoa học đưa ra nhận định rằng tác động con người lên hành tinh Trái đất đã quá lớn đến mức trong tương lai, thời kỳ này sẽ được ghi nhận trong hồ sơ địa chất.

Họ ước tính Kỷ Nhân sinh, nếu đúng, đã bắt đầu từ khoảng giữa giai đoạn 1945 - 1964.

Cảnh báo từ Davos: Chúng ta đang hủy diệt thế giới - Ảnh 3.

Sir David Attenborough - người được mệnh danh là "Báu vật quốc gia" của nước Anh - Ảnh: NatGeo

Sir Attenborough không cường điệu hóa vấn đề.

Tháng 10-2018, Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu của Liên Hiệp Quốc tung ra bản báo cáo gây chấn động toàn cầu, trong đó họ kết luận rằng nhân loại chỉ còn chừng 10 năm để kiểm soát hiện tượng Trái đất nóng lên, nếu không sẽ gánh chịu những hậu quả "chưa từng có".

Nỗi sợ hãi hoàn toàn có căn cứ. Năm 2018, lượng khí thải carbon toàn cầu - tác nhân chính gây hiệu ứng nhà kính, đạt mức cao nhất trong lịch sử.

Phát biểu tại một hội nghị về khí hậu của Liên Hiệp Quốc tháng 12-2018, Sir Attenborough yêu cầu thẳng các nhà lãnh đạo thế giới: "Nếu chúng ta không hành động, sự sụp đổ của nền văn minh và nạn tuyệt chủng của phần lớn thế giới tự nhiên đang ở ngay trước mắt".

Một thăm dò gần đây của Chương trình Yale về Liên lạc biến đổi khí hậu cho thấy người Mỹ ngày càng tin hiện tượng nóng lên toàn cầu đang xảy ra, và nó gây ra bởi con người (tỉ lệ lần lượt là 73% và 62%).

 

Phái đoàn Mỹ không tham dự Diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) 

Mỹ hủy dự Diễn đàn kinh tế thế giới Davos, dồn sức lo ‘chính phủ đóng cửa’ - Ảnh 1.

Bên ngoài trung tâm hội nghị WEF Davos 2019 - Ảnh: AFP

"Vì lợi ích của 800.000 người lao động Mỹ chưa được trả lương và cũng để bảo đảm rằng các quan chức có thể hỗ trợ khi cần thiết, Tổng thống Trump đã quyết định hủy chuyến đi tới Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, Thụy Sĩ của phái đoàn Mỹ" - Hãng thông tấn AFP dẫn lời thư ký báo chí Nhà Trắng Sarah Sanders xác nhận sáng 18-1 (giờ Việt Nam).

Ông Trump - người từng tham dự WEF Davos 2018, dự định sẽ tiếp tục tham dự diễn đàn thường niên diễn ra từ ngày 22 đến 25-1.

Hôm 5-1, báo South China Morning Post của Hong Kong dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ nhiều khả năng sẽ có một cuộc gặp cấp cao giữa ông Trump và Phó chủ tịch Trung Quốc Vương Kỳ Sơn bên lề WEF Davos 2019.

Tuy nhiên, hồi cuối tuần rồi, viết trên Twitter cá nhân, ông Trump cho biết sẽ ở nhà để dồn lực cho cuộc chiến tìm kiếm ngân sách xây tường biên giới với phe Dân chủ.

Việc ông Trump rút khỏi phái đoàn khiến vị trí trưởng đoàn 5 thành viên được giao lại cho Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin. Các quan chức Mỹ khác bao gồm Ngoại trưởng Mike Pompeo, Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross, đại diện thương mại Robert Lighthizer và trợ lý tổng thống Chris Liddell.

Theo kế hoạch, ông Mnuchin và ông Pompeo sẽ có bài phát biểu chung trong phiên khai mạc WEF Davos 2019. Cả hai cũng sẽ đồng chủ trì một buổi ăn tối kết hợp làm việc với ngoại trưởng và bộ trưởng tài chính nhóm nước G7.

Mỹ hủy dự Diễn đàn kinh tế thế giới Davos, dồn sức lo ‘chính phủ đóng cửa’ - Ảnh 2.

Toàn cảnh trung tâm hội nghị tổ chức WEF Davos 2019 - Ảnh: REUTERS

Mỹ và Trung Quốc hiện đang trong giai đoạn đình chiến thương mại 90 ngày. Phái đoàn cấp thứ trưởng của hai nước đã gặp nhau tại Bắc Kinh ngày 7-1 và dự kiến sẽ tiếp tục đàm phán trong cuối tháng này tại Mỹ.

Theo tạp chí Wall Street Journal của Mỹ ngày 17-1, nhóm đàm phán của Mỹ gồm Bộ trưởng Tài chính Mnuchin đã bàn tới việc bãi bỏ một phần, hoặc toàn bộ thuế bổ sung lên hàng chục tỉ hàng hóa Trung Quốc xuất sang Mỹ.

Điều kiện đi kèm là Trung Quốc sẽ phải giảm thuế đối với hàng hóa Mỹ. Ông Mnuchin mong muốn sẽ đưa ra ý tưởng này trong cuộc gặp với Phó thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc vào ngày 30, 31-1 tới.

Tuy nhiên, theo Wall Street Journal, đại diện thương mại Robert Lighthizer đã phản đối điều này nên đề xuất chưa được trình lên Tổng thống Trump.

 

Sau tổng thống Mỹ, Thủ tướng Anh Theresa May cũng rút lui khỏi Davos để giải quyết khủng hoảng Brexit...

 

Davos 2019 vắng bóng nhiều nước lớn - Ảnh 1.

WEF năm nay thiếu vắng nhiều lãnh đạo các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc, Anh và Pháp = Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, diễn đàn năm nay thiếu vắng nhiều lãnh đạo các nước lớn vì họ bận... xử lý khủng hoảng trong nước.

Chỉ 3 nước G7 dự

Tổng thống Mỹ Donald Trump, người có sự xuất hiện "ồn ã" tại Davos 2018, đã tuyên bố không tham dự WEF năm nay để toàn tâm toàn ý ở lại Washington giải quyết vấn đề chính phủ đóng cửa, tới nay đã kéo dài tròn một tháng.

Sau tổng thống Mỹ, Thủ tướng Anh Theresa May cũng rút lui khỏi Davos để giải quyết khủng hoảng Brexit. Trước đó, bà May chịu thất bại lịch sử khi dự thảo Brexit của bà không được thông qua. Dù đã vượt qua cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm nhưng tình hình nước Anh vẫn đang rối như tơ vò, khiến bà May không còn cách nào khác phải ở lại trong nước.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cũng không tham gia Davos để dành thời gian tìm cách trấn an xã hội vì phe "áo vàng" vẫn tiếp tục xuống đường biểu tình, bất chấp việc ông đã có nhiều nỗ lực nhượng bộ và thương thuyết.

Lãnh đạo một số nước lớn khác như Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hay Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cũng xác nhận không tham dự, dù cả hai người đều tham dự Davos 2018.

Như vậy, chỉ còn ba trong số các nước G7 tham dự là Thủ tướng Nhật Shinzo Abe, Thủ tướng Đức Angela Merkel và Thủ tướng Ý Giuseppe Conte.

Nghi ngờ tính hiệu quả

Thông thường, WEF là dịp quy tụ các lãnh đạo chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức thương mại, học thuật hay dân sự trên toàn thế giới, tham gia giải quyết những vấn đề cấp thiết mang tính toàn cầu. Tuy nhiên, gần đây WEF bị đặt nhiều nghi vấn về tính hiệu quả, cụ thể là những cuộc thảo luận chưa mang đến nhiều chương trình hành động thiết thực và chưa tạo được sự thay đổi rõ rệt.

Ngoài ra, chiếc vé để tham dự diễn đàn có giá lên đến hàng chục ngàn USD. Điều này khiến WEF bị chỉ trích là nơi tụ họp của những người giàu và "chỉ phục vụ cho người giàu", theo lời nhà kinh tế Behravesh.

Việc thiếu vắng cả lãnh đạo cao cấp nhất của Mỹ và Trung Quốc khiến việc hàn gắn mâu thuẫn thương mại rơi vào thế khó. Hãng tin Reuters trích lời một quan chức thường xuyên tham dự diễn đàn cho biết khả năng Trung Quốc và Mỹ đạt được bước tiến trong đàm phán thương mại tại Davos là bằng không.

Ngoài ra, cuộc khủng hoảng niềm tin của dân chúng cũng là vấn đề cần nhắc đến. Cuộc thăm dò thường niên của Công ty Edelman Trust Barometer của Mỹ cho thấy dân chúng các nước đang có sự mất mát niềm tin lớn nơi doanh nghiệp, chính phủ và triển vọng kinh tế. 

Cụ thể phần lớn người dân Mỹ, Nhật và các nước châu Âu được hỏi nói họ không tin rằng cuộc sống của họ sẽ tốt hơn trong năm năm tới. Thay vào đó, họ sợ bị mất việc làm vì không theo kịp tiến độ tự động hóa của nền kinh tế.

Trong khi đó, Tổ chức Oxfam (một tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại Anh) vừa công bố một báo cáo trước thềm Davos rằng tài sản của nhóm tỉ phú tăng 12%, tương đương 2,5 tỉ USD/ngày, trong khi tài sản của 3,8 tỉ người nghèo trên thế giới giảm 11% trong năm 2018.

Những con số trên như đào sâu thêm vào khoảng cách ngày càng lớn giữa người giàu và người nghèo trên thế giới và điều đó đang hủy hoại cuộc chiến chống đói nghèo, gây thiệt hại cho các nền kinh tế và khiến công chúng tức giận.

Như vậy, trong khuôn khổ bốn ngày, từ 22-1 đến 25-1 của WEF, việc khôi phục niềm tin nơi người dân bằng cách khắc phục đói nghèo sẽ là một trong nhiều yếu tố quan trọng để bàn thảo nếu WEF năm nay muốn đi vào thực chất và mang lại hiệu quả rõ rệt.

Vietnam.vn (tổng hợp)