tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Chủ Nhật, 21/04/2019 | 02:48:45 GMT+7
Thế giới tuần qua

Đợt đóng cửa một phần Chính phủ Mỹ lần này đạt mức kỷ lục (cho đến thời điểm này đã là ba mươi mốt ngày), đảng Dân chủ và Cộng hòa dường như vẫn không thể tiến gần hơn đến kết thúc mâu thuẫn bế tắc về bức tường biên giới...

23/01/2019 08:05:00
Trong diễn biến mới nhất, Tổng thống Donald Trump đả kích những người phản đối sau khi họ bác bỏ một kế hoạch mà ông coi là sự thỏa hiệp. Trump đã đề nghị tạm thời mở rộng sự bảo vệ cho những người nhập cư trẻ tuổi bất hợp pháp và những người chạy trốn khỏi khu vực thảm họa, để đổi lấy 5,7 tỷ USD cho bức tường biên giới của mình.
Nhưng đảng Dân chủ cho biết đề xuất này là chưa đủ. Ngày 20/1, ông Trump nói Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi là một người cực đoan và đang hành động bất hợp lý. Tổng thống cũng cố gắng chống lại những lời chỉ trích từ những người bảo thủ cáo buộc ông đã áp dụng Ân xá cho người nhập cư một cách bất hợp pháp.
Chinh phu My dong cua tron 30 ngay: Mau thuan chua co hoi ket
Ông Trump rời đi sau khi nói về chính phủ đóng cửa, nhập cư và an ninh biên giới tại Nhà Trắng, ngày 19/1. (Ảnh: AP) 

"Ân xá không phải là một phần trong lời đề nghị của tôi", ông Trump viết tweet, nhấn mạnh rằng ông đề nghị gia hạn ba năm chứ không phải là cứu trợ vĩnh viễn. Ông nói thêm: "Ân xá sẽ chỉ được sử dụng khi có một thỏa thuận lớn hơn nhiều, cho dù là về nhập cư hay cái gì khác."

Với hàng trăm nghìn công nhân liên bang sắp phải đối mặt với một kỳ trả lương khác mà không có tiền lương, vấn đề được chuyển đến Thượng viện, nơi Thủ lĩnh đa số Mitch McConnell đã đồng ý đưa đề xuất của Trump lên thảo luận trong tuần này.
Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence cho biết trên Fox News Chủ nhật rằng ông Trump đã chuẩn bị cho một thỏa thuận sẽ giải quyết cuộc khủng hoảng ở biên giới, bảo vệ biên giới trong khi mở ra một con đường mở cửa lại chính phủ Mỹ.
Tuy nhiên, đảng Dân chủ tiếp tục nói rằng họ sẽ không đàm phán với Trump cho đến khi ông chấm dứt việc đóng cửa chính phủ kéo dài nhất trong lịch sử nước Mỹ.
"Mở lại chính phủ, cho phép công nhân nhận tiền lương của họ và sau đó chúng ta có thể thảo luận về bảo vệ biên giới" - Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi tuyên bố với Tổng thống Trump.
Lãnh đạo đảng Dân chủ Thượng viện Chuck Schumer cũng dự đoán đảng Dân chủ sẽ chặn đề xuất của Tổng thống để nó không được thông qua ở Thượng viện.
"Nếu ông ta mở chính phủ, chúng tôi sẽ thảo luận về bất cứ điều gì ông ta đưa ra, phương pháp bắt giữ con tin sẽ không có tác dụng" - Schumer nói ông đã thúc đẩy điều luật sẽ bảo vệ các nhân viên chính phủ không thể thanh toán hóa đơn vì chính phủ đóng cửa. "Rất khó đàm phán khi một khẩu súng đang dí vào đầu bạn."
 

Chính phủ Mỹ đóng cửa một phần: Đối đầu càng kéo dài, hệ lụy càng nghiêm trọng

Chú thích ảnh

Người dân tham gia tuần hành phản đối tình trạng Chính phủ đóng cửa một phần tại Chicago, Mỹ, ngày 18/1/2019. Ảnh: THX/ TTXVN

VERTISEMENT ––
 

Một tháng kể từ khi 1/4 số cơ quan chính phủ Mỹ phải đóng cửa do hết ngân sách hoạt động, Tổng thống Trump đã có động thái đáng chú ý khi đề xuất sẽ bảo vệ tạm thời cho khoảng 1 triệu người nhập cư để đổi lấy khoản ngân sách 5,7 tỷ USD cho việc xây dựng hàng rào dọc biên giới Mỹ-Mexico.

Tuy nhiên, như mọi lần, đề xuất mà Phó Tổng thống Mike Pence cùng nhiều nghị sĩ đảng Cộng hòa khác cho rằng là một "thỏa hiệp có thiện ý" này đã bị nghị sĩ hàng đầu của đảng Dân chủ, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi, kiên quyết bác bỏ. Phe Dân chủ xem nhượng bộ của Tổng thống Trump là không thỏa đáng khi việc miễn trừ cho người di cư theo diện DACA (Đạo luật Tạm hoãn thi hành trục xuất những người đến Mỹ khi còn nhỏ) chỉ là tạm thời, trong khi bức tường biên giới có thể tồn tại vĩnh viễn.

Một lý do nữa khiến các nhà lập pháp Dân chủ không chấp nhận đề xuất này là do DACA vốn đã có "chiếc ô" pháp lý của các tòa án Mỹ. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa nhất đó là các nghị sĩ Dân chủ muốn Tổng thống Trump mở cửa trở lại chính phủ trước khi các cuộc đàm phán về vấn đề di cư bắt đầu. 

Bức tường ngăn cách giữa Mexico và "miền đất hứa" Mỹ được cho là có thể giúp ngăn chặn 144.000 người nhập cư từ Trung Mỹ vào Mỹ và tăng thu nhập của lao động tay nghề thấp thêm 58 cent/năm, trong khi mỗi người dân Mỹ sẽ chỉ phải bỏ ra 15 USD để xây bức tường này. Tuy nhiên, nếu so với những thiệt hại, thì những mối lợi kể trên không thấm vào đâu.

Theo các nghị sĩ Dân chủ, bức tường dọc biên giới Mỹ-Mexico sẽ gây tổn hại lớn cho nền kinh tế, khiến thu nhập của những lao động có tay nghề cao giảm 7,6 USD/năm và Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) giảm hơn 4 tỷ USD/năm. Phe Dân chủ cho rằng thay vì dùng hàng tỷ USD để xây bức tường này, Mỹ nên tăng cường triển khai công nghệ và bổ sung nhân viên an ninh ở khu vực biên giới để ngăn chặn tình trạng nhập cư bất hợp pháp. 

Có thể thấy, khả năng phá vỡ thế bế tắc giữa Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ ở thì hiện tại là khá xa vời khi ông chủ Nhà Trắng một mực muốn gắn khoản tiền 5,7 tỷ USD trong bất kỳ dự luật ngân sách liên bang nào, trong khi phe Dân chủ đến nay vẫn tỏ quan điểm cứng rắn. Tuy nhiên, trong nội bộ Đồi Capitol, các nhà lập pháp dường như mong muốn nhanh chóng đạt được một giải pháp nhằm tháo gỡ vấn đề. 

Hạ viện Mỹ ngày 25/1 tới sẽ bỏ phiếu thông qua một dự luật cấp 1 tỷ USD cho các hoạt động đảm bảo an ninh biên giới tại các cửa khẩu, áp dụng công nghệ hiện đại để quét an ninh các xe nghi vận chuyển ma túy và bổ sung 75 thẩm phán phụ trách vấn đề nhập cư. Trong khi đó, Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát cũng đang đệ trình một dự luật ngân sách bao gồm khoản kinh phí xây bức tường cùng việc bổ sung 7,3 tỷ USD cho hoạt động tăng cường tuần tra biên giới và cải thiện các cơ sở tạm giam người nhập cư bất hợp pháp. 

Theo giới phân tích, một kịch bản có khả năng xảy ra là Thượng viện Mỹ cuối cùng sẽ thông qua dự luật ngân sách của Hạ viện nhằm chấm dứt thế bế tắc hiện nay. Lý do là bởi ngay cả khi Tổng thống Trump không ký ban hành dự luật này, văn kiện nhận được sự phê chuẩn của cả 2 viện Quốc hội sẽ nghiễm nhiên trở thành luật sau 10 ngày. Trong trường hợp Tổng thống Trump dùng quyền phủ quyết để bác bỏ dự luật này, Quốc hội vẫn có thể đảo ngược tình thế nếu đạt được 2/3 số phiếu ủng hộ ở cả hai viện.

Trong khi dư luận chờ đợi những động thái thỏa hiệp giữa Nhà Trắng và Quốc hội Mỹ, tình trạng chính phủ đóng cửa một  đã ảnh hưởng tới 1/4 cơ quan liên bang với khoảng 800.000 nhân viênphải nghỉ việc hoặc làm việc không lương. Cuộc sống của người dân Mỹ đã bị đảo lộn khi nhiều người đã phải dùng đến tiền tiết kiệm, bán bớt tài sản, thậm chí cầu cứu sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm. Hơn 1.500 tài khoản đã được thiết lập trên trang web gây quỹ cộng đồng GoFundMe để tìm kiếm nguồn tài chính giúp họ trả tiền thuê nhà hoặc mua thức ăn và quần áo cho con cái. 

Việc đóng cửa một phần chính phủ đã chặn ngân sách cấp cho 9 bộ cùng hàng chục cơ quan, trong đó có Bộ An ninh nội địa, Bộ Tư pháp, Bộ Thương mại, Bộ Nông nghiệp Mỹ, và Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA). Sân bay quốc tế tại thành phố Miami của Mỹ đã buộc phải đóng của một trong những nhà ga chính trong 3 ngày do thiếu nhân viên an ninh.

Hiệp hội Kiểm soát không lưu quốc gia đã khởi kiện Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump, với cáo buộc đã ngừng trả lương hợp pháp cho các nhân viên. Cơ sở hạ tầng công nghệ ở Mỹ cũng rơi vào tình trạng rối loạn mà biểu hiện cụ thể nhất là hành khách thường xuyên bị nhỡ chuyến nếu sử dụng dịch vụ đặt xe trực tuyến Uber, hay World Magnetic Model (WMM) - "đồng hồ" đo từ trường Trái Đất cũng không được cập nhật thông tin theo đúng hạn vào ngày 22/1 sau lần cập nhật gần đây nhất vào năm 2015.

WMM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi các số liệu cập nhật này góp phần củng cố tính chính xác của các hệ thống lái tàu trên biển hoặc hệ thống bản đồ của Google Maps trên điện thoại thông minh. Các chuyên gia đánh giá tình trạng rối loạn này đang ngày càng nghiêm trọng.

Tác động của tình trạng chính phủ đóng cửa một phần cũng ảnh hưởng không nhỏ hoạt động nghiên cứu khoa học, đồng thời khiến việc tiếp cận các thông tin dữ liệu của chính phủ cũng bị hạn chế. Nhiều học sinh, sinh viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu viết các bài luận và luận văn. Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng gặp rào cản khi tiếp cận dữ liệu và cơ sở hạ tầng, trong khi các dự án nghiên cứu cũng bị đình trệ hoặc gián đoạn, đẩy số phận của các dự án nghiên cứu mới rơi vào tình trạng bấp bênh.

Trên lĩnh vực kinh tế, thiệt hại từ việc 1/4 cơ quan chính phủ Mỹ không được cấp ngân sách hoạt động ước tính lên tới 6 tỷ USD, còn lớn hơn khoản tiền mà Tổng thống Trump yêu cầu phải có trong ngân sách liên bang để xây bức tường biên giới Mỹ-Mexico. Hầu hết các nhà kinh tế dự báo rằng tốc độ tăng trưởng GDP của Mỹ trong quý đầu năm 2019 sẽ sụt giảm.

Các nghiên cứu chỉ ra ra rằng cứ mỗi tuần một phần chính phủ đóng cửa, tốc độ tăng trưởng của cả quý sẽ giảm từ 0,05 - 0,1%. Điều này đồng nghĩa với việc tốc độ tăng trưởng GDP của cả quý I sẽ giảm từ 0,1-0,2%. Dựa vào các nghiên cứu trên, nhà kinh tế học Daniel Silve của tổ chức tài chính JPMorgan đã hạ dự báo tăng trưởng GDP của Mỹ quý đầu tiên năm 2019 từ 2,25% xuống còn 2%. Theo dự báo của Bloomberg, hàng nghìn doanh nghiệp ký kết các hợp đồng với chính phủ liên bang có thể bị thiệt hại tới 200 triệu USD/ngày.

Có thể thấy, trong khi số phận của chính phủ Mỹ vẫn đang bị kẹt trong "bức tường chính trị", người dân, các doanh nghiệp và chung quy lại là cả guồng máy kinh tế Mỹ đã "thấm đòn" từ những tác động của tình trạng bế tắc này. Giới chuyên gia cảnh báo những hệ lụy mà người dân Mỹ cũng như bản thân nền kinh tế đầu tàu thế giới đang phải gánh chịu sẽ ngày càng nghiêm trọng hơn nếu Chính phủ Mỹ vẫn tiếp tục "đóng băng" một phần. Thậm chí, đây có thể là khởi điểm cho một cuộc khủng hoảng khó dự đoán một khi phe Dân chủ tận dụng quyền hạn tại Hạ viện một cách thái quá và Tổng thống tiếp tục giữ quan điểm cứng rắn.

 

Đóng cửa Chính phủ: Đời sống của người dân Mỹ bị đảo lộn

Vào lúc 12h trưa 12/1 (theo giờ Việt Nam), nước Mỹ chính thức có kỷ lục mới về thời gian đóng cửa chính phủ khi bước sang ngày thứ 22 liên tiếp, vượt qua con số 21 ngày dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Bill Clinton vào cuối năm 1995, đầu năm 1996. Hiện những tranh cãi về khoản ngân sách hơn 5 tỷ USD để xây dựng bức tường biên giới với Mexico – nguyên nhân chính khiến chính phủ Mỹ đóng cửa một phần, đến nay vẫn chưa thể đi đến hồi kết.

Người biểu tình yêu cầu giải quyết tình trạng Chính phủ bị đóng cửa. Ảnh: AP.

Hôm qua (11/1), Hạ viện Mỹ đã thông qua dự luật cấp ngân sách và mở cửa trở lại Bộ Nội vụ, Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA) cùng một số cơ quan liên bang khác chịu ảnh hưởng của tình trạng đóng cửa một phần chính phủ. Mặc dù vậy, dự luật này có nguy cơ cũng sẽ bị Thượng viện và Nhà Trắng bác bỏ.

Đây là một phần trong hàng loạt dự luật mà các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện thúc đẩy trong tuần vừa qua, nhằm gây sức ép đối với phe Cộng hòa ở Quốc hội cũng như Nhà Trắng, trong bối cảnh tình trạng đóng cửa chính phủ vẫn tiếp diễn.

Sau cuộc bỏ phiếu, Chủ tịch Hạ viện Mỹ - bà Nancy Pelosi đã kêu gọi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra phương án tiếp theo nhằm chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ, khẳng định: “Khi Tổng thống hành động, Quốc hội sẽ đưa ra các phản ứng”.

Tuy nhiên, đây không phải là điều mà Tổng thống Trump muốn Quốc hội Mỹ làm vào thời điểm hiện tại. Phát biểu trong một sự kiện tại Nhà Trắng về vấn đề an ninh biên giới, ông Trump hôm qua khẳng định, Quốc hội nên bỏ phiếu thông qua đề xuất xây dựng bức tường biên giới và ông chưa vội để ban bố tình trạng khẩn cấp.

“Quốc hội nên làm điều này. Nếu họ không thể làm được, khi đó tôi sẽ tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia vì tôi hoàn toàn có quyền làm điều đó. Tuy nhiên đây là điều Quốc hội có thể dễ dàng thực hiện và là điều mà Đảng Dân chủ nên làm. Chúng ta đang chứng kiến một đất nước sẽ bị những kẻ phạm tội hay buôn bán ma túy xâm chiếm. Chúng ta phải ngăn chặn điều này. Vì vậy, tôi muốn Đảng Dân Chủ hãy quay trở lại và bỏ phiếu ủng hộ đề xuất của tôi”, ông Trump nhấn mạnh. 

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng đề cập tới việc ông sẽ cân nhắc có thay đổi lớn trong quá trình cải cách hệ thống nhập cư. Tuy nhiên, một động thái như vậy chỉ được thực hiện khi kế hoạch xây tường ở biên giới với Mexico của ông nhận được ngân sách.

Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Nhà Trắng đang chuẩn bị cho việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, cho phép Tổng thống Donald Trump xúc tiến dự án xây dựng bức tường dọc biên giới Mỹ-Mexico. Tờ Washington Post và NBC News đưa tin, nhiều khả năng Tổng thống sẽ huy động vốn cho bức tường biên giới từ quỹ hoạt động của Công binh lục quân nước này, cụ thể là số tiền 13,9 tỷ USD. 

Việc chính phủ Mỹ đóng cửa trong khoảng thời gian lâu nhất lịch sử đã và đang tác động tiêu cực đến đời sống của người dân Mỹ, đặc biệt là các công nhân viên chức trong các Bộ ngành không có ngân sách hoạt động.

Nhiều người Mỹ thuộc diện “làm công, ăn lương” đã phải bán tài sản tích lũy, tìm việc làm thêm, để có tiền sinh hoạt. Nhiều người đã nộp đơn nghỉ việc, để tìm công việc mới thay thế khi cho rằng công việc hiện tại lương đã thấp lại còn bị chậm. Trong khi đó, các công viên luôn trong tình trạng ngập rác thải khi không có người quét dọn. Nghiêm trọng nhất là vấn đề an ninh hàng không bị đe dọa khi nhân viên nhiều bộ phận thông báo nghỉ ốm tăng kỷ lục.

Ngoài ra, 38 triệu người thuộc Chương trình Hỗ trợ dinh dưỡng bổ sung (SNAP) cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu họ bị cắt đi các nguồn trợ cấp hàng tháng nếu chính phủ Mỹ tiếp tục đóng cửa.