tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Hai, 19/08/2019 | 10:09:18 GMT+7
Thế giới tuần qua

Các tin được quan tâm nhiều trong thời gian qua: Mỹ lo ngại Huawei có thể là công cụ gián điệp của chính phủ Trung Quốc. Hé lộ tài liệu quan trọng trong vụ bắt giữ "công chúa" Huawei.

15/01/2019 08:03:00
Canada đã bắt giữ​ Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu (Trung Quốc)
 
Thế giới tuần qua - 1
Giám đốc tài chính Mạnh Vãn Chu​ (Ảnh: CBS)
 
Các tài liệu gồm hồ sơ công ty và tài liệu khác do Reuters thu thập được ở Iran và Syria cho thấy, Huawei dường như có mối quan hệ làm ăn với Skycom, một công ty chuyên bán thiết bị viễn thông hoạt động tại Tehran (Iran), và một công ty bình phong có tên Canicula đăng kí tại Mauritius.

Những tài liệu này cho thấy, một giám đốc điều hành cấp cao của Huawei dường như đã được bổ nhiệm làm giám đốc của Skycom phụ trách thị trường Iran. Ngoài ra, tài liệu cũng cho thấy ít nhất 3 cá nhân có tên Trung Quốc có quyền hạn đối với cả tài khoản ngân hàng của Huawei và Skycom ở Iran. Reuters dẫn lời một luật sư Trung Đông nói rằng, Huawei thực hiện các giao dịch ở Syria thông qua Canicula.

Mối quan hệ gần gũi giữa Huawei với 2 công ty nói trên chưa từng được nhắc đến trước đó và trái với tuyên bố của Huawei rằng Skycom chỉ là một đối tác thông thường và Huawei đã không còn cổ phần ở Skycom.

Huawei và cá nhân Giám đốc tài chính Mạnh Vãn Chu hiện từ chối bình luận về những thông tin trên. Bà Mạnh đang trong thời gian tại ngoại ở Canada để chờ phiên xét xử vào ngày 6/2 tới để xem có bị dẫn độ sang Mỹ hay không.

Theo đề nghị của Mỹ, giới chức Canada đã bắt giữ bà Mạnh Vãn Chu hôm 1/12. Washington cáo buộc, bà Mạnh đã lừa dối các ngân hàng đa quốc gia để thực hiện các thương vụ cung cấp thiết bị viễn thông cho Iran, đẩy các ngân hàng này vào nguy cơ vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ. Nếu bị dẫn độ sang Mỹ và bị buộc tội, bà Mạnh có thể đối mặt với 30 năm tù.

Vụ việc bắt giữ bà Mạnh đang khiến quan hệ Mỹ-Trung leo thang căng thẳng đặc biệt trong bối cảnh hai bên vẫn đàm phán để tránh một cuộc chiến thương mại gay gắt hơn.

 

Các cánh cửa đồng loạt đóng trước Huawei.

Chuyện Giám đốc tài chính Mạnh Vãn Châu bị bắt là dấu ấn rõ nhất cho một năm cực kỳ gian nan với Huawei - tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc (TQ) chuyên sản xuất điện thoại thông minh và thiết bị cho các mạng lưới viễn thông. Tuy nhiên, mọi việc chưa dừng lại khi các khó khăn mới tiếp tục xuất hiện.

Mỹ và đồng minh cùng tẩy chay

Huawei bắt đầu năm 2018 với một nốt trầm khi hợp đồng bán điện thoại thông minh cho công ty viễn thông Mỹ AT&T không thành hồi tháng 1. Huawei sau đó tiếp tục gặp cản trở lớn tại Mỹ do lo ngại chính phủ TQ dùng công nghệ của Huawei do thám Mỹ.

Tháng 2, các cơ quan tình báo Mỹ khuyến cáo công dân Mỹ không sử dụng điện thoại của Huawei. Nhiều quan chức tình báo hàng đầu Mỹ ra điều trần trước Ủy ban Tình báo Thượng viện rằng Huawei và ZTE Corp - một tập đoàn công nghệ khác của TQ là mối đe dọa với an ninh khách hàng Mỹ. Tháng 3, Best Buy - một trong những nơi ít ỏi người Mỹ tìm mua thiết bị của Huawei tuyên bố sẽ ngưng bán sản phẩm Huawei

Quay lại năm 2012, Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ từng công bố báo cáo rằng Huawei “không tuân thủ các nghĩa vụ pháp lý với Mỹ hay các tiêu chuẩn quốc tế về thái độ kinh doanh”. Ủy ban kêu gọi cộng đồng tình báo Mỹ cảnh giác, rằng các quan chức an ninh quốc gia phải ngăn chặn các sản phẩm của Huawei và ZTE tràn vào Mỹ.

Theo chuyên gia James Lewis tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), các cơ quan tình báo và an ninh Mỹ nghi ngờ Huawei là công cụ của quân đội TQ nhằm do thám Mỹ. Ông Nhậm Chính Phi, cha bà Mạnh, năm 1974 từng tham gia làm kỹ sư cấp cao trong quân đội TQ trước khi sáng lập Huawei năm 1987. Báo cáo của Ủy ban Tình báo Hạ viện cho rằng Đảng Cộng sản TQ duy trì một ủy ban trong nội bộ Huawei. Phần mình Huawei luôn nói chính phủ TQ không có vai trò gì trong việc ra quyết định kinh doanh hay nhân sự của tập đoàn.

Các cánh cửa đồng loạt đóng trước Huawei - Ảnh 1.

Hoạt động của Huawei càng bị soi xét kỹ sau vụ Giám đốc tài chính Mạnh Vãn Châu bị Canada bắt ngày 1-12 theo yêu cầu của Mỹ. Ảnh: ECONOMIST

Tháng 11, Wall Street Journal từng đưa tin Mỹ đề nghị các đồng minh - đặc biệt các nước có căn cứ quân sự Mỹ như Đức, Ý, Nhật - ngừng sử dụng thiết bị viễn thông Huawei vì lý do đảm bảo an ninh quốc gia. Đến tháng 12 có tin các công ty viễn thông Đức, Nhật đang cân nhắc chuyện dùng thiết bị Huawei. Chính phủ Anh cũng cho rằng “thiếu sót trong quy trình thiết kế của Huawei đe dọa đến mạng lưới viễn thông Anh”. Sau khi bà Mạnh bị bắt, tập đoàn viễn thông BT của Anh nói sẽ thôi mua thiết bị của Huawei. Công ty viễn thông lớn Orange của Pháp cũng có bước đi tương tự.

Tham vọng lãnh đạo toàn cầu trong công nghệ 5G của Huawei gặp cản trở lớn khi Mỹ phát cảnh báo về việc sử dụng công nghệ 5G của Huawei. Theo nhà kinh tế Jeff Ferry tại Liên minh vì một nước Mỹ thịnh vượng vốn có chủ trương cứng rắn với TQ và thân với chính phủ Trump, thiết bị 5G của Huawei là kết quả của việc tập đoàn này bắt chước công nghệ và ăn cắp tài sản trí tuệ từ các công ty phương Tây, điều Huawei luôn bác bỏ. Tháng 8, Úc phong tỏa Huawei cung cấp thiết bị 5G cho mạng lưới viễn thông không dây của mình. New Zealand cũng đã chỉ đạo công ty viễn thông hàng đầu nước mình không sử dụng thiết bị Huawei cho mạng lưới 5G.

ian nan cũ chưa qua, khó khăn mới lại tới

Theo Wall Street Journal, Huawei những ngày này còn chịu thêm một cản trở mới: Bị hạn chế tiếp cận hệ thống tài chính toàn cầu. Hai ngân hàng từng giúp Huawei lớn mạnh thành một tập đoàn công nghệ toàn cầu - HSBC Holdings Plc (Anh) và Standard Chartered Plc (Anh) đã quyết định sẽ không cung cấp các dịch vụ ngân hàng mới hay cho Huawei vay tiền vì đánh giá rủi ro của tập đoàn này rất cao. Trong số các cáo buộc Mỹ đưa ra với bà Mạnh để nhờ Canada bắt, ngoài chuyện vi phạm trừng phạt Mỹ với Iran còn có cáo buộc bà này lừa đảo các ngân hàng.

Theo Bloomberg, có thể nhiều người sẽ nghĩ đây không phải là chuyện lớn với một tập đoàn thuộc hàng quy mô nhất TQ. Huawei có rất nhiều tiền - riêng dòng tiền mặt lưu thông năm ngoái đã là 2,5 tỉ USD và không ít tổ chức tài chính muốn đưa tiền cho Huawei. Ngoài ra, thời điểm này Citigroup Inc. (Mỹ) vẫn đang tiếp tục cung cấp dịch vụ ngân hàng hằng ngày cho Huawei bên ngoài nước Mỹ. Tuy nhiên, chuyện bị hạn chế tiếp cận các ngân hàng toàn cầu là chuyện đáng lo với Huawei, theo Bloomberg. Với quy mô hoạt động toàn cầu, Huawei phụ thuộc rất lớn vào sức mạnh của hệ thống đồng USD của Mỹ. Thêm nữa, không ngân hàng nào của TQ có tầm cỡ hoạt động toàn cầu như HSBC, Citi hay StanChart.

CNN dẫn nhận định nhiều nhà phân tích rằng Mỹ vẫn chưa xong với Huawei. Theo nhà phân tích Paul Triolo tại tổ chức tư vấn rủi ro Eurasia Group, viễn cảnh tệ nhất, Mỹ có thể sẽ ra tay với Huawei như đã làm với ZTE hồi đầu năm là cấm tập đoàn này mua các thiết bị quan trọng từ các công ty Mỹ. Lý do vì ZTE vi phạm trừng phạt của Mỹ với Iran và Triều Tiên. Vì ngón đòn này mà ZTE suýt phá sản và buộc phải nộp phạt một khoản tiền khổng lồ (1,4 tỉ USD) cũng như sa thải hàng loạt lãnh đạo để được Mỹ dỡ bỏ trừng phạt.

Trong nỗ lực khắc phục khó khăn, Huawei đã thuyết phục Ấn Độ thử nghiệm thiết bị 5G của mình. Trong tuyên bố tuần rồi, Huawei cho biết đã thực hiện một số thử nghiệm 5G ban đầu với các đối tác viễn thông không dây Bharti Airtel và Reliance Jio của Ấn Độ. Bất chấp cảnh báo từ Mỹ, điện thoại thông minh của Huawei vẫn được bán mạnh ở Ấn Độ.

Lao đao trong kinh doanh dường như chưa thật sự ảnh hưởng đến doanh thu. Nửa đầu năm 2018, doanh thu Huawei đạt 325,7 tỉ nhân dân tệ (tương đương 47,4 tỉ USD), vẫn cao hơn cùng kỳ năm ngoái 15%. Doanh thu trung bình hằng năm của Huawei từ năm 2017 về trước là 600 tỉ nhân dân tệ (tương đương 93 tỉ USD), vượt qua cả doanh thu của tập đoàn máy bay Boeing (Mỹ).

 

Ông Trump có thể ban hành sắc lệnh khẩn cấp quốc gia "cấm cửa" Huawei, ZTE

Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đang cân nhắc ban hành một sắc lệnh khẩn cấp quốc gia vào đầu tháng 1 tới, nhằm cấm các doanh nghiệp Mỹ sử dụng các thiết bị viễn thông của hai công ty Trung Quốc là Huawei và ZTE, Reuters dẫn nguồn thạo tin cho biết.

Ông Trump có thể ban hành sắc lệnh khẩn cấp quốc gia cấm cửa Huawei, ZTE - Ảnh 1.

Mỹ lo ngại Huawei có thể là công cụ gián điệp của chính phủ Trung Quốc. (Ảnh minh họa: Bloomberg)

Reuters ngày 27/12 dẫn các nguồn thạo tin cho biết, sau hơn 8 tháng xem xét, Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể ký ban hành sắc lệnh trên vào đầu tháng 1 tới. Sắc lệnh này sẽ chỉ thị cho Bộ Thương mại Mỹ cấm doanh nghiệp Mỹ mua thiết bị từ các hãng sản xuất sản phẩm viễn thông nước ngoài bị coi là đe dọa đến an ninh quốc gia.

Sắc lệnh có thể không nêu tên cụ thể 2 tập đoàn của Trung Quốc Huawei và ZTE, nhưng giới chức Bộ Thương mại Mỹ có thể diễn giải sắc lệnh là chỉ đạo cấm phổ biến sản phẩm của hai công ty này.

Sắc lệnh có thể được đưa ra dựa trên Đạo luật Thẩm quyền khẩn cấp về kinh tế của Mỹ - một đạo luật cho phép tổng thống Mỹ điều tiết thương mại để giải quyết vấn đề khẩn cấp bị coi là mối đe dọa đến an ninh quốc gia của Mỹ.

Nếu được ban hành, đây sẽ là động thái mới nhất của chính quyền Tổng thống Trump nhằm loại bỏ Huawei và ZTE khỏi thị trường Mỹ. Hồi tháng 8, Mỹ đã thông qua một dự luật quốc phòng yêu cầu các cơ quan của chính phủ Mỹ không sử dụng các thiết bị của Huawei và ZTE. Giới chức Mỹ nghi ngờ, hai công ty này phục vụ cho lợi ích của chính phủ Trung Quốc và thiết bị của họ có thể dùng vào mục đích do thám Mỹ.

Huawei và ZTE hiện chưa đưa ra bình luận về những thông tin liên quan đến sắc lệnh khẩn cấp quốc gia của Mỹ.

Thông tin được đưa ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ-Trung tiếp tục căng thẳng sau vụ Washington đề nghị Canada bắt giữ Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu hôm 1/12 với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ. Những diễn biến này bị cho là có thể tác động tiêu cực đến thỏa thuận đình chiến thương mại 90 ngày giữa Bắc Kinh và Washington vừa đạt được hồi đầu tháng.