Thế giới tuần qua - 1
Tổng thư ký Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) Saeb Erekat. (Nguồn: maannews.com)


Ngày 23/8, truyền thông Trung Đông cho biết, Tổng thư ký Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) Saeb Erekat cùng ngày đã kêu gọi cộng đồng quốc tế áp đặt các biện pháp trừng phạt Israel về việc chính quyền Tel Aviv tiếp tục tiến hành các hoạt động xây nhà định cư ở Bờ Tây.
Ông Erekat cũng lên án chính quyền Washington “dung túng” cho những việc làm như vậy của Israel.
Quan chức PLO nêu rõ: “Với việc hạn chế lên án những kế hoạch phi pháp theo kiểu thực dân như vậy, Bộ Ngoại giao Mỹ, thực chất, đang khuyến khích Tel Aviv tiếp tục các hoạt động vi phạm luật pháp quốc tế vốn đe dọa hòa bình và an ninh của khu vực.”
Ông Erekat cho rằng Israel phải chịu trách nhiệm về những hành động của họ và tình hình thực tế cho thấy cần có sự bảo vệ của quốc tế đối với người dân Palestine.
Trước đó, ngày 22/8, nhà chức trách Israel đã phê chuẩn các kế hoạch xây dựng hơn 1.000 nhà định cư ở khu vực Bờ Tây.
Các kế hoạch trên do một ủy ban thuộc Bộ Quốc phòng Israel thông qua. Kế hoạch này bao gồm 370 căn hộ mới tại khu định cư Adam thuộc khu Bờ Tây./.

Quan hệ Nga - Mỹ có những chuyển biến tích cực

Thế giới tuần qua - 2
Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev (trái) và Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton tại cuộc gặp ở Geneva, Thụy Sĩ ngày 23/8. (Ảnh: AFP/TTXVN)


Ngày 23/8, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Nikolai Patrushev cho biết ông và Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ John Bolton đã nhất trí nối lại các kênh liên lạc giữa hai Bộ Ngoại giao và hai Bộ Quốc phòng của hai nước.
Theo hãng tin RIA của Nga, ông Patrushev cho biết thêm hai bên đã đạt được thỏa thuận về tái khởi động các cuộc tiếp xúc giữa hai Tham mưu trưởng của quân đội hai nước.
Ngoài ra, ông Patrushev đã mời ông Bolton và giới chức Mỹ tới Nga để tiến hành các cuộc hội đàm trong tương lai, song hai bên chưa nhất trí về thời điểm diễn ra cuộc hội đàm tiếp theo.
Theo ông Patrushev, hai bên đã thảo luận về tình hình Syria, Ukraine, vấn đề an ninh mạng và hạt nhân.
Về phần mình, ông Bolton cũng đề cập tới việc Iran cần rút lực lượng khỏi Syria theo từng giai đoạn.
Cuộc gặp giữa ông Patrushev và ông Bolton tại Geneva (Thụy Sĩ) là cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa hai bên kể từ khi Tổng thống Nga Vladimir Putin và người đồng cấp Mỹ Donald Trump tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh tại Helsinki (Phần Lan) hồi tháng Bảy vừa qua./.

 

Liên hợp quốc tìm cách thúc đẩy vấn đề Triều Tiên

Thế giới tuần qua - 3
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. (Nguồn: THX/TTXVN)


Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres ngày 20/8 cho biết ông đã lên kế hoạch thảo luận các biện pháp để khuyến khích phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên trong cuộc họp của các lãnh đạo thế giới tại Liên hợp quốc vào tháng tới.
Ông Guterres cũng hoan nghênh cuộc đoàn tụ của các gia đình ly tán liên Triều vốn diễn ra cùng ngày. Đây là cuộc đoàn tụ đầu tiên được tổ chức trong 3 năm, sau sự tan băng ngoại giao trên bán đảo này.
Theo người phát ngôn của ông Guterres, người đứng đầu Liên hợp quốc "hy vọng những cuộc đoàn tụ như vậy sẽ trở thành thường lệ" đồng thời hoan nghênh những nỗ lực của cả hai miền Triều Tiên nhằm có những bước tiến về xây dựng lòng tin.
Tổng Thư ký Guterres cho biết thêm ông mong đợi thảo luận về cách thức có thể hỗ trợ hơn nữa các bên trong những nỗ lực ngoại giao nhằm mang lại hòa bình lâu dài, an ninh và phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên một cách hoàn toàn và có thể kiểm chứng trong tuần cấp cao sắp tới của Đại hội đồng Liên hợp quốc./.

 

Mỹ đề nghị Triều Tiên tiêu hủy đầu đạn hạt nhân

Trong bối cảnh Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo sắp có chuyến thăm Bình Nhưỡng lần thứ tư, Đài truyền hình và phát thanh Hàn Quốc (KBS) cho biết một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ tới thăm Triều Tiên gần đây đã đề xuất với Bình Nhưỡng phương án chuyển 50% đầu đạn hạt nhân tới Anh.
Thế giới tuần qua - 4
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo nguồn tin trên, Chính phủ Mỹ đã đề xuất Bình Nhưỡng nhận sự trợ giúp từ Anh trong quá trình phá hủy đầu đạn hạt nhân.
Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất trong đàm phán Mỹ-Triều Tiên liên quan đến chuyển đầu đạn hạt nhân tới Anh là Bình Nhưỡng có nộp danh sách vũ khí hạt nhân hay không.
Anh hiện vẫn là một cường quốc hạt nhân, song kho vũ khí hạt nhân của nước này đã giảm xuống một nửa so với thời kỳ Chiến tranh Lạnh vào những năm 1970. Chính vì vậy, Anh được xem là quốc gia có kinh nghiệm trong việc phá hủy vũ khí hạt nhân.
Đề nghị trên được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, trong buổi tiệc tối với người đồng cấp của Anh khi đó là ông Boris Johnson hồi tháng Sáu vừa qua, đã yêu cầu London hỗ trợ về mặt công nghệ tiêu hủy vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng./.

 

Tổng thống Trump giữa “sóng gió” pháp lý

Trước tòa án ở New York ngày 21/8, Michael Cohen, cựu luật sư riêng của Tổng thống Donald Trump, đã nhận tội vi phạm quy định tài chính trong chiến dịch vận động tranh cử tổng thống Mỹ năm 2016 “theo chỉ đạo của một ứng viên”. Dù ông Cohen không nói rõ ứng viên đó là ai, song mọi người đều hiểu đó là ông Trump.

Ông Cohen cho biết đã trả tiền cho diễn viên phim cấp 3 Stormy Daniels và cựu người mẫu Playboy Karen McDougal nhằm ngăn những người này tiết lộ về mối quan hệ tình ái giữa họ với ông Trump trong thời gian diễn ra cuộc tranh cử vào Nhà Trắng.

Những gì cựu luật sư của Tổng thống Trump khai nhận trước tòa không phải là yếu tố duy nhất để xác định những diễn biến tiếp theo của vụ việc. Thực chất, phần quan trọng hơn của câu chuyện này phụ thuộc chủ yếu vào những gì sẽ diễn ra trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Quốc hội Mỹ vào ngày 8/11 tới. Sự kiện này có thể sẽ quyết định “số phận” của Tổng thống Trump.

Jim Jatras, người từng là nhà ngoại giao Mỹ, nói với RT rằng cơ hội luận tội của Tổng thống Trump hiện ở mức “khoảng 65% và đang tăng lên”, tuy nhiên con số này có thể tăng hoặc giảm dựa trên những gì xảy ra vào tháng 11 tới. Ông Jatras dự đoán nếu phe Dân chủ thành công trong việc giành lại quyền kiểm soát tại Hạ viện, nguy cơ bị luận tội của Tổng thống Trump có thể tăng lên tới “ít nhất 85%”. Còn trong trường hợp phe Cộng hòa vẫn nắm quyền kiểm soát Hạ viện, ông Trump có thể sẽ “an toàn hơn”.

Trong khi đó, theo Gilbert Doctorow, nhà phân tích các vấn đề Nga tại Brussels, Bỉ, nguy cơ bị luận tội của Tổng thống Trump là bằng 0, “trừ khi” kết quả cuộc bầu cử vào tháng 11 cho phép phe Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện.

Theo quy định của Hiến pháp Mỹ, tổng thống có thể bị luận tội vì các hành vi như phản quốc, nhận hối lộ hoặc một số tội danh khác. Quy trình luận tội sẽ diễn ra tương tự cách thông qua một dự luật thông thường và quyết định luận tội cần được hơn 50% nghị sĩ ở Hạ viện thông qua. Hiện Hạ viện Mỹ vẫn do đảng Cộng hòa kiểm soát.

Theo nhà báo Mỹ Dave Lindorff, vụ luận tội cựu Tổng thống Bill Clinton vào tháng 12/1998 đã đặt ra một tiền lệ và Tổng thống Trump cũng có thể bị chất vấn trong một vụ kiện dân sự do diễn viên phim người lớn Stormy Daniels khởi xướng. Các luật sư có thể tạo ra “bẫy khai man” tương tự trường hợp của ông Clinton trước đây, từ đó dẫn tới nguy cơ luận tội tổng thống.

Bãi nhiệm chức vụ tại Nhà Trắng?

Cựu luật sư của ông Trump Michael Cohen (Ảnh: UPI)
Cựu luật sư của ông Trump Michael Cohen (Ảnh: UPI)

Ngoài vấn đề luận tội, Tổng thống Trump cũng đối mặt với nguy cơ bị bãi nhiệm chức vụ tại Nhà Trắng. Đối với những nghị sĩ Dân chủ không ưa Tổng thống Trump, việc phế truất nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí còn khó hơn nhiều so với việc luận tội. Theo quy định, việc phế truất tổng thống cần sự đồng thuận của ít nhất 2/3 nghị sĩ ở Thượng viện.

Trước Tổng thống Trump, cựu Tổng thống Clinton từng bị luận tội nhưng sau đó số đông nghị sĩ tại Thượng viện không thông qua quyết định phế truất và ông vẫn được tại nhiệm. Nếu tổng thống bị phế truất, phó tổng thống sẽ lên nắm quyền điều hành.

Theo nhà báo Lindorff, so với ông Clinton, xuất phát điểm của Tổng thống Trump “yếu hơn nhiều” vì các cuộc thăm dò dư luận cho thấy tỷ lệ người Mỹ ủng hộ ông chỉ chiếm thiểu số. Theo khảo sát của Real Clear Politics, ông Trump nhận được 43,5% tỷ lệ ủng hộ trung bình.

Tuy ông Trump được đánh giá ở vị thế yếu hơn, song nếu muốn phế truất tổng thống, đảng Dân chủ vẫn cần “ít nhất 15 Thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ” và đảng này cũng cần giành lại quyền kiểm soát Thượng viện. Hiện đảng Cộng hòa đang nắm 51/100 ghế tại Thượng viện Mỹ và bài toán đặt ra với đảng Dân chủ không đơn giản.

Theo nhà ngoại giao Jatras, “nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát Hạ viện, Tổng thống Trump sẽ bị luận tội và phế truất, ngay cả khi đảng Cộng hòa vẫn chiếm ưu thế tại Thượng viện”.

“Đâu đó trong khoảng từ 1/4 tới 1/2 số Thượng nghị sĩ Cộng hòa sẽ chuyển sang quay lưng với ông Trump và đưa (Phó Tổng thống) Mike Pence vào Phòng Bầu Dục còn (Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc) Nikki Haley sẽ trở thành phó tổng thống”, Jatras nhận định.

Nếu Tổng thống Trump bị luận tội và phế truất, người thay thế ông điều hành đất nước sẽ là Phó Tổng thống Pence. Theo chuyên gia Doctorow, ông Pence có thể “sẽ không tiếp nối các chính sách áp thuế và trừng phạt mạnh tay với các đồng minh của Mỹ” như cách ông Trump từng làm. Nhiều nhà phân tích cũng có chung quan điểm này.

Chuyên gia Doctorow cho rằng dưới thời ông Pence, thế giới có thể sẽ chứng kiến việc Mỹ nới lỏng các lệnh trừng phạt Nga. Các lệnh trừng phạt này mới được Quốc hội Mỹ đẩy mạnh trong những tháng gần đây để buộc Tổng thống Trump phải thực thi các biện pháp chống Nga nhiều nhất có thể. Theo chuyên gia Doctorow, “các lệnh trừng phạt này thực chất là chống Trump nhiều hơn là chống Nga”.

Nhà ngoại giao Jatras cho rằng nếu ông Pence trở thành chủ nhân Nhà Trắng, “một cuộc xung đột toàn cầu lớn” là gần như “không thể tránh khỏi” nếu xét đến lập trường đối ngoại thiên về truyền thống nhiều hơn của ông Pence. Trong khi đó, các vấn đề nội tại của nước Mỹ cũng sẽ đặt ra những thách thức lớn cho người kế nhiệm Tổng thống Trump.