tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Hai, 23/10/2017 | 11:14:20 GMT+7
Thế giới tuần qua

Một số thông tin được chú ý trong tuần: Quan hệ giữa Mỹ và Iran vốn "cơm không lành, canh chẳng ngọt" trong nhiều thập kỷ qua lại tiếp tục xấu đi dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump. Nhật Bản chuẩn bị tiến hành tổng tuyển cử sớm. Uber bị rút giấy phép hoạt động tại thủ đô London của Anh.

24/09/2017 14:09:00

Mỹ tuyên bố sẽ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran

Trong bài phát biểu tại phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 19/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên án mạnh mẽ thỏa thuận hạt nhân giữa nhóm 5 nước thường trực Hội đồng bảo an Liên hợp quốc và Đức với Iran, cảnh báo chính quyền của ông đã sẵn sàng từ bỏ thỏa thuận này.

my tuyen bo san sang tu bo thoa thuan hat nhan voi iran hinh 1
Tổng thống Mỹ Donald Trump.

“Thỏa thuận hạt nhân với Iran là một trong những thỏa thuận tồi tệ nhất mà Mỹ từng tham gia. Thành thật mà nói, thỏa thuận đó là một sự xấu hổ đối với nước Mỹ. Đã đến lúc cả thế giới cần sánh vai với Mỹ để yêu cầu chính phủ Iran phải chấm dứt theo đuổi sự hủy diệt và chết chóc”, Tổng thống Donald Trump  nói.

Ngay sau phát biểu trên của Tổng thống Mỹ, Tổng thống Iran Hassan Rouhani trong trả lời báo giới bên lề phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc đã cảnh báo, Mỹ sẽ đánh mất sự tin tưởng của cộng đồng quốc tế nếu từ bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran. Tổng thống Rouhani cũng cảnh báo, Iran sẽ đáp trả Mỹ trong vòng vài ngày nếu Mỹ quyết định rút lại thỏa thuận.

Lãnh đạo một số nước tham dự cuộc họp phiên họp Đại hội đồng Liên hợp quốc cũng đã lên tiếng về vấn đề này. Đáng chú ý, Thủ tướng IIsrael Benjamin Netanyahu cho rằng thỏa thuận hạt nhân của Iran cần được thay đổi hoặc nên hủy bỏ.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cảnh báo rằng việc chấm dứt thỏa thuận hạt nhân Iran sẽ là một "sai lầm nghiêm trọng". /.

Quan hệ Mỹ - Iran gia tăng căng thẳng

Ảnh: Reuters

Ảnh: Reuters

Quan hệ Mỹ-Iran dưới thời Tổng thống Trump

Trong chiến dịch tranh cử, ông Trump đã tuyên bố rằng Thỏa thuận hạt nhân với Iran - Kế hoạch Hành động Toàn diện (JCPOA) - là "thỏa thuận tồi tệ nhất".

Đặc biệt, mối quan hệ giữa 2 nước gặp nhiều bất ổn khi vào ngày 27/1 khi ông Trump thông báo không cấp thị thực cho công dân của 7 quốc gia Hồi giáo, trong đó có Iran. Và dường như ngay lập tức ngày 29/1, Iran tiến hành một cuộc thử tên lửa đạn đạo. Đây được cho là một phản ứng tức thời của chính quyền Teheran đối với lệnh cấm nhập cảnh của Mỹ. 

Theo Thượng nghị sĩ Nga, Moscow sẽ nỗ lực hết sức để thuyết phục Iran không rút khỏi thỏa thuận quốc tế nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của nước này khi mà các chính sách của Mỹ không có hiệu quả.

Ngay sau đó, ngày 30/1, Mỹ cho rằng vụ thử tên lửa là vi phạm nghị quyết của Hội đồng bảo an Liên hiệp quốc. Ngoại trưởng Iran Javad Zarif nhấn mạnh các cuộc thử tên lửa chỉ nhằm mục đích nâng cao khả năng phòng thủ của nước này và các tên lửa này sẽ không bao giờ được sử dụng trừ phi Iran bị tấn công.

Ngày 2/2, khi được hỏi liệu Mỹ có phản ứng với cuộc thử tên lửa bằng hành động quân sự hay không, Tổng thống Trump nói rằng "tất cả vẫn còn đang được xem xét". Ngoài ra, trong Hội nghị Thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vào tháng 5/2017 tại Brussels (Bỉ), ông Trump đã cố gắng thuyết phục một số quan chức châu Âu không làm ăn với Iran. Những nỗ lực này trái với cam kết của Mỹ trong JCPOA là Mỹ sẽ "không theo đuổi bất kỳ chính sách nào gây ảnh hưởng bất lợi đến việc bình thường hóa quan hệ thương mại và kinh tế với Iran".

Tiếp đến ngày 3/2, Mỹ đã ban hành các lệnh trừng phạt mới đối với Iran, làm ảnh hưởng tới 25 cá nhân và công ty có liên quan tới chương trình tên lửa đạn đạo và những người ủng hộ lực lượng Quds (lực lượng đặc nhiệm) của Đội Vệ binh Cách mạng Iran. 

Sau đó vào ngày 19/4, Bộ Ngoại giao Mỹ đã xác nhận trong báo cáo 3 tháng định kỳ của mình rằng Iran vẫn đang tuân thủ JCPOA. Tuy nhiên, vài giờ sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ đưa ra bản báo cáo đó, Ngoại trưởng Rex Tillerson đã mô tả thỏa thuận hạt nhân này là một thất bại và nói rằng thỏa thuận đã "không đạt được mục tiêu là đưa Iran trở thành một nước phi hạt nhân. Nó chỉ trì hoãn mục tiêu trở thành một quốc gia hạt nhân mà thôi".

Sau đó, vào ngày 17/7, Bộ Ngoại giao Mỹ đã xác nhận lần thứ hai dưới sự chỉ đạo của ông Trump rằng Iran vẫn tiếp tục tuân thủ JCPOA.

Đặc biệt, ngày 2/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký ban hành luật áp đặt các lệnh trừng phạt mới nhằm Tehran sau khi nước này tiến hành thử thành công tên lửa. Ngay lập tức, Iran khẳng định các lệnh trừng phạt của Mỹ phá vỡ những điều khoản trong thỏa thuận hạt nhân giữa Tehran và các cường quốc thế giới. Tổng thống Iran Rouhani cho rằng quyết định của Tổng thống Mỹ cho thấy ông Trump là đối tác "không đáng tin cậy" đối với Iran.

Tiếp đến, ngày 15/8, Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc (LHQ) Nikki Haley đã tuyên bố Iran phải chịu trách nhiệm về những vụ phóng thử tên lửa, những hành vi hỗ trợ khủng bố và vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ. Tuyên bố của bà Haley nhấn mạnh: "Không thể để mặc Iran lợi dụng thỏa thuận hạt nhân để biến cả thế giới thành con tin. Thỏa thuận hạt nhân này không 'quá lớn đến mức không thể từ bỏ'".  

Phát biểu nêu trên của bà Haley nhằm phản ứng trước tuyên bố trước đó cùng ngày của Tổng thống Iran Hassan Rouhani rằng Iran có thể ngay lập tức từ bỏ hiệp định hạt nhân của họ với các cường quốc thế giới nếu như Mỹ áp đặt thêm bất kỳ lệnh trừng phạt mới nào. Trước đó cùng ngày 15/8, Tổng thống Rouhani cảnh báo nước này có thể ngay lập tức từ bỏ thỏa thuận hạt nhân đã ký với Nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Nga, Anh, Pháp, Trung Quốc cùng Đức) nếu Mỹ tiếp tục áp đặt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Tehran.

Phát biểu trước Quốc hội Iran, Tổng thống Rouhani nhấn mạnh nếu Mỹ vẫn giữ ý định áp đặt trừng phạt đối với Iran, nước này sẵn sàng rút khỏi thỏa thuận hạt nhân đạt được hồi năm 2015, theo đó dỡ bỏ hầu hết lệnh trừng phạt quốc tế đối với Iran để đối lấy việc Tehran cắt giảm chương trình hạt nhân của mình. 

Điều gì sẽ xảy ra nếu Thỏa thuận hạt nhân chấm dứt?

Mặc dù, Tổng thống Iran Hassan Rouhani đã tuyên bố chính quyền Teheran có thể phá vỡ thỏa thuận hạt nhân trong trường hợp Washington áp đặt các biện pháp trừng phạt mới chống lại nước này. Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích, việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân vào lúc này không nằm trong kế hoạch chính trị của Iran.

Theo đánh giá của Kayhan Barzegar, chuyên gia của Câu lạc bộ Valdai, kiêm Giám đốc Viện nghiên cứu chiến lược Trung Đông ở Tehran (Iran), việc rút khỏi thỏa thuận hạt nhân vào lúc này không nằm trong kế hoạch chính trị của Iran. Chính Tổng thống Rouhani đã khẳng định điều này trong bài phát biểu nhậm chức Tổng thống Iran nhiệm kỳ thứ 2 của mình. 

Khi nói về khả năng Iran chế tạo vũ khí hạt nhân trong trường hợp rút khỏi thỏa thuận hạt nhân này, chuyên gia Kayhan Barzegar giải thích rằng không thể gọi đây là chiến lược của Iran trong bất cứ trường hợp nào. Ông nhấn mạnh: “Chiều hướng này là không phù hợp với logic hành động của Iran khi xét cả đến tính chiến lược, an ninh và tôn giáo. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là trong khuôn khổ của thỏa thuận hạt nhân luôn có nguyên tắc các bên cùng có lợi.

Theo nguyên tắc này, lợi ích của Iran nằm ở việc tiếp tục duy trì tính hiệu quả của thỏa thuận hạt nhân. Nếu Mỹ cố gắng phá hoại việc thực hiện thỏa thuận này để gây sức ép về chính trị và kinh tế chống Iran, khi đó, không nghi ngờ gì nữa, Chính phủ Rouhani sẽ suy nghĩ làm thế nào để đối phó với tình huống này. Một trong những khả năng có thể để giải quyết vấn đề này là tăng số lượng máy ly tâm và cải thiện chất lượng của chúng”. 

Theo các chuyên gia phân tích, nếu thỏa thuận hạt nhân chấm dứt, Iran có thể tiếp tục chương trình làm giàu urani. Nước này cũng sẽ phải chịu hậu quả từ các biện pháp trừng phạt mới. Phá hoại cơ sở vật chất không phải là một công việc dễ dàng, nhưng ngay cả khi đã phá bỏ thì Iran vẫn còn bí quyết để xây dựng lại các cơ sở dưới lòng đất.

Ngay cả các nhà lãnh đạo ở Washington và Trung Đông phản đối thỏa thuận hạt nhân với Iran cũng nên thừa nhận rằng cho đến nay thỏa thuận này ít nhất đã ngăn chặn Iran tiếp tục phát triển chương trình hạt nhân và họ nên sử dụng thời gian đó một cách khôn ngoan. Mỹ nên chấp nhận các kết luận của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế và các cơ quan khác rằng Iran đang tuân thủ thỏa thuận và cần tiếp tục trì hoãn áp dụng các biện pháp trừng phạt bổ sung định kỳ để duy trì thỏa thuận.

Tuyên bố của Tổng thống Iran Rouhani cho thấy, quan hệ Mỹ-Iran vẫn còn rất mong manh và bất kỳ hành động nào của chính quyền Trump cũng có thể khiến mối quan hệ này “trật bánh khỏi đường ray”.

Một quyết định đơn phương của Chính quyền Trump tuyên bố Iran không tuân thủ nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hoặc hỗ trợ khủng bố sẽ chỉ có tác dụng cô lập Mỹ và tạo cho Iran cái cớ để nối lại các hoạt động hạt nhân. Điều này chỉ càng làm mở rộng và kéo dài cuộc khủng hoảng ở Trung Đông trong thời gian tới.

 

Nhật Bản chuẩn bị tiến hành tổng tuyển cử sớm
 
 Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.
Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe.

Phát biểu trước báo giới, ngày 18/9, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe – người hiện giữ vai trò là Chủ tịch đảng Dân chủ tự do cầm quyền (LDP) cho biết, ông đã thông báo cho nhà lãnh đạo của đảng liên minh Komeito – ông Natsuo Yamaguchi về phương án để ngỏ khả năng giải tán Hạ viện để có thể tổ chức bầu cử sớm vào tháng tới. Công việc này dự kiến sẽ được thực hiện sớm nhất vào thời điểm bắt đầu diễn ra một phiên họp bất thường của Quốc hội Nhật Bản, ngày 28/9.

Hiện Chính phủ Nhật Bản và liên minh cầm quyền đang tìm kiếm cơ hội tiến hành bầu cử vào ngày 22/10 tới, sau một chiến dịch kéo dài 12 ngày. Được biết, Thủ tướng Abe đã chỉ thị cho một quan chức phụ trách chiến lược bầu cử của LDP tăng tốc công việc chuẩn bị nhằm tổ chức bầu cử.

Dự kiến, trong ngày hôm nay (18/9), một số thành viên cấp cao của liên minh cầm quyền sẽ triệu tập một cuộc họp để khẳng định quyết tâm hợp tác nhằm giành chiến thắng trong cuộc bầu cử sắp tới và có thể hướng tới mục tiêu thành lập một chính phủ ổn định. Trước đó, ngày 17/9, lãnh đạo và một số thành viên cấp cao của đảng Dân chủ đối lập chính tại Nhật Bản cũng đã nhóm họp để thảo luận về chiến lược bầu cử.

Ngoài ra, một đảng phái chính trị mới cũng đang manh nha được thành lập tại Nhật Bản khi kế hoạch này đang được triển khai bởi một thành viên trong Hạ viện, có mối quan hệ thân thiết với nữ thị trưởng quyền lực của Tokyo – bà Yuriko Koike cùng một người nguyên là Bộ trưởng Môi trường Nhật Bản và đã từng có thời gian phục vụ cho đảng Dân chủ đối lập.

Hiện ông Abe đang phải đối mặt với sức ép ngày càng gia tăng liên quan tới việc tổ chức một cuộc bầu cử sớm, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ Nội các do ông dẫn đầu đang có dấu hiệu phục hồi sau những cáo buộc xung quanh một vụ bê bối liên quan tới một người bạn thân của Thủ tướng. Theo kết quả cuộc khảo sát do hãng thông tấn Kyodo News vừa tiến hành, tỷ lệ ủng hộ Nội các của Thủ tướng Shinzo Abe đã tăng lên mức trên 40% và đang duy trì ổn định trong tháng 9/2017, so với tỷ lệ ủng hộ 36% ghi nhận được vào trung tuần tháng 7/2017.

Một số thành viên trong đảng cầm quyền cũng đang kêu gọi ông Abe hành động thận trọng, trước lập luận rằng Nhật Bản cần tránh những bất ổn về chính trị vào thời điểm đang phải đối phó với các mối đe dọa lặp lại từ Triều Tiên. Tuy nhiên, bất chấp những quan điểm trên, Thủ tướng Abe dường như vẫn đang quyết tâm tiến hành tổng tuyển cử sớm khi mà nhà lãnh đạo này đang tìm kiếm cơ hội ổn định sự ủng hộ của dư luận trước một số chính sách chủ chốt, liên quan tới vấn đề Triều Tiên, cải cách năng lực điều hành và đàm phán về các quần đảo tranh chấp với Nga.

Phát biểu trong một chương trình truyền hình ngày 17/9, một nhà làm luật thân cận với Thủ tướng Nhật Bản – ông Koichi Hagiuda nêu rõ: “Giải tán Hạ viện là một đặc quyền của Thủ tướng. Chúng ta phải chấp nhận điều này cho dù tình hình có ra sao”. Tuy nhiên, ông Hagiuda cũng lưu ý thêm rằng, nếu như Thủ tướng quyết định kêu gọi tiến hành tổng tuyển cử sớm, thì nhà lãnh đạo này sẽ phải giải thích về những lý do để tiến hành công việc này trước người dân Nhật Bản.

Trước đó, vào tháng 11/2014, ông Abe đã từng giải tán Hạ viện để mở đường cho liên minh cầm quyền giành được một chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử được tổ chức vào tháng 12 cùng năm./.

 

Uber bị rút giấy phép hoạt động tại thủ đô London của Anh

Thế giới tuần qua - 4

Ngày 22/9, Cơ quan Giao thông London (TfL) của Anh thông báo sẽ rút giấy phép hoạt động của Uber tại thành phố này từ cuối tháng 9, ảnh hưởng đến hơn 40.000 lái xe tham gia mạng lưới cung cấp dịch vụ taxi này.

Trong một thông báo, TfL cho biết "cách thức và hành vi của Uber thể hiện thiếu trách nhiệm doanh nghiệp" liên quan đến một số vấn đề an toàn và an ninh cho cộng đồng. Cụ thể là cách thức Uber báo cáo các vi phạm hình sự nghiêm trọng và thu thập lý lịch của các tài xế. Giấy phép của Uber sẽ hết hạn vào ngày 30/9 tới.

Phản ứng trước thông tin trên, Thị trưởng London Sadiq Khan bày tỏ hoàn toàn ủng hộ quyết định rút giấy phép của Uber. Ông nhấn mạnh tất cả các công ty tại London phải chấp hành đúng quy định cũng như những tiêu chuẩn chính quyền đặt ra, nhất là những vấn đề liên quan đến an toàn của khách hàng.

Trong khi đó, Uber tuyên bố sẽ kháng cáo lại quyết định bị rút giấy phép. Theo quy định của luật pháp Anh, Uber có 21 ngày để kháng cáo và có thể tiếp tục hoạt động cho đến khi thủ tục này hoàn tất. Hãng Uber cũng tuyên bố việc không gia hạn giấy phép cho hãng này tại London không ảnh hưởng tới dịch vụ giao đồ ăn nhanh UberEATS.

Uber được thành lập vào năm 2009 tại California, Mỹ, chuyên cung cấp dịch vụ cho khách hàng sử dụng ứng dụng trên điện thoại thông minh trực tiếp kết nối với lái xe và được trả một mức giá rẻ hơn so với các hãng taxi truyền thống. Mặc dù mang tới nhiều lựa chọn mới cho cả khách hàng và lái xe, song hãng đang đối mặt với nhiều phản đối từ các doanh nghiệp taxi vì cho rằng hình thức taxi này không tuân thủ các quy tắc của taxi truyền thống. Tính đến thời điểm hiện tại, giá trị vốn hóa của Uber là 68 tỷ USD./.

Vietnam.vn (tổng hợp)