tìm kiếm

Trang nhất > Kinh tế thế giới

Thứ Ba, 10/12/2019 | 01:10:42 GMT+7
Môi trường khởi nghiệp tại Việt Nam

Việt Nam là một trong những nền kinh tế hoạt động mạnh mẽ nhất tại Đông Nam Á, đang nổi lên như một trung tâm khởi nghiệp “hot” của khu vực với lợi thế của một đất nước với dân số trẻ cùng trình độ hiểu biết kỹ thuật số. Trong tương lai, Chính phủ hy vọng có thể chuyển hóa đất nước thành một cường quốc công nghệ.

13/08/2019 14:47:00

Môi trường khởi nghiệp tại Việt Nam - 1

Trong những năm gần đây, số lượng các công ty khởi nghiệp có sự bùng nổ từ 400 vào năm 2012 lên tới 3.000 vào năm 2017. Ủy ban Thương mại và Đầu tư Úc (Austrade) coi Việt Nam là hệ sinh thái khởi nghiệp lớn thứ ba ở Đông Nam Á.


Một yếu tố giúp thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới năng động của Việt Nam là nhờ vào dân số trẻ và có học thức. Với độ tuổi trung bình là 30, đất nước với 95 triệu người đã tạo ra một thị trường lớn bao gồm những người tiêu dùng am hiểu công nghệ, kỹ thuật số quan tâm đến việc trải nghiệm các sản phẩm mới. Dân số trẻ và đông cũng là nguồn cung cấp một lượng lớn các tài năng công nghệ cao mà chi phí thấp.Là một trung tâm phát triển phần mềm lớn ở châu Á, Việt Nam đã thu hút được những người “khổng lồ” công nghệ như Lazada và Sea Group, những công ty muốn khai thác thị trường vì sự phong phú của tài năng phát triển phần mềm.


Samsung Electronics, hoạt động tại Việt Nam từ năm 2009, sử dụng hơn 160.000 nhân công trong nước và hiện là nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất của Việt Nam. Tính đến nay, Samsung đã thành lập tám  nhà máy và một trung tâm nghiên cứu và phát triển với giá trị đầu tư lên đến 17,3 tỷ USD.

Với tốc độ phát triển kinh tế nhanh, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu cùng số lượng lớn những người sáng lập có tài đã giúp Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.Eddie Thai, Giám đốc quỹ 500 startups Việt Nam cho biết "Việt Nam là một trong những nơi hiếm hoi trên thế giới mà nhiều tài năng kỹ thuật cùng phát triển trong bối cảnh thị trường mới nổi”.

"Nhiều kỹ sư trong số này đã quen với những thách thức mà người nghèo hay người dân nông thôn phải đối mặt. Điều mà các kỹ sư từ các thành phố lớn như San Francisco, New York hay London ít có được. Điều này đồng nghĩa rằng, các kỹ sư Việt Nam có thể giải quyết những thách thức này tốt hơn."500 Startups là một quỹ đầu tư mạo hiểm (venture capital) toàn cầu. Kể từ 2016, 500 Startups đã tích cực đầu tư vào Việt Nam với tổng số tiền đầu tư tính đến nay là 14.1 triệu đô.


Trong hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam, fintech được coi là một trong những phân khúc mạnh nhất, huy động được 117 triệu đô la Mỹ trong tổng số 899 triệu đô la Mỹ đầu tư vào năm 2018. Hầu hết số tiền này được đầu tư vào các công ty chuyên về lĩnh vực ví và thanh toán kỹ thuật số.M_Service, công ty đứng sau ứng dụng thanh toán di động MoMo, hiện là một trong những công ty khởi nghiệp nhận được tài trợ tốt nhất tại Việt Nam. Vào  tháng 1, công ty cổ phần tư nhân có trụ sở tại Hoa Kỳ Warburg Pincus tuyên bố rằng họ đã dẫn đầu vòng tài trợ Series C của startup.

Mặc dù quy mô của vòng này không được công ty tiết lộ, tuy nhiên một nguồn tin rằng cho rằng, khoản đầu tư này dao động trong khoảng 100 triệu USD. Điều này khiến tổng số tiền đầu tư được M_Service tăng lên 133,8 triệu đô, báo cáo của TechCrunch cho biết.
Eddie Thai của 500 Startups Việt Nam cho biết, ông hy vọng các khoản thanh toán kỹ thuật số sẽ được tăng cường trong vài năm tới, đồng nghĩa với việc Việt Nam phải chuyển từ nền kinh tế chủ yếu dựa vào tiền mặt sang không dùng tiền mặt.


Tuy nhiên vấn đề mà quỹ 500 Startups Việt Nam quan tâm là "làn sóng khởi nghiệp về công nghệ tài chính tiếp theo" trong các phân khúc nhỏ hơn như tín dụng cá nhân hay tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ, quản lý đầu tư và quản lý tài sản. Theo báo cáo, cho đến nay họ quỹ 500 Startups Việt Nam đã đầu tư vào chín công ty khởi nghiệp về công nghệ tài chính. Bên cạnh các dịch vụ tài chính, ông Thái cho rằng "sự gián đoạn cũng là sự phát triển” trong các lĩnh vực bao gồm giáo dục và đào tạo, vận tải và hậu cần và năng suất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.


Nhìn một cách tổng thể, ông Hải cho rằng, tiềm năng lớn nhất đối với các công ty khởi nghiệp Việt Nam nằm ở việc "phát triển các giải pháp công nghệ  để giải quyết các vấn đề của thị trường mới nổi".

Hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển của Việt Nam không chỉ thúc đẩy một kỷ nguyên mới của các doanh nghiệp, mà còn thu hút một lượng lớn các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm cách khai thác tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam.Khi Dominik Weil, người đồng sáng lập và giám đốc điều hành của Công ty Dịch vụ Thương mại Bvn có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh, đến Việt Nam vào đầu năm 2014, hệ sinh thái khởi nghiệp vẫn còn trong giai đoạn phát triển.


"Lúc bấy giờ, chỉ có một vài cá nhân tiên phong cố gắng làm mọi thứ để giải quyết các vấn đề xảy ra với nguồn lực hạn chế; họ đã tập hợp một vài người giỏi, có hứng thú với việc khởi nghiệp và công nghệ", ông Dominik Weil nói.Từ năm 2016, mọi thứ bắt đầu chuyển biến nhanh chóng với sự ra mắt của Dreamplex, không gian hợp tác tiêu chuẩn cao đầu tiên và duy nhất tại thành phố Hồ Chí Minh vào thời điểm đó.


Kể từ đó, các không gian làm việc chung - nơi thúc đẩy văn hóa khởi nghiệp đã phát triển mạnh mẽ trên khắp các thành phố lớn của Việt Nam; các thương hiệu như CirCO, Toong và gần đây nhất là WeWork đã thành lập cửa hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Công ty Dịch vụ Thương mại Bvn là doanh nghiệp đầu tiên tiến hành trao đổi bitcoin tại Việt Nam.Kể từ khi ra mắt phiên bản đầu tiên của nền tảng vào tháng 3 năm 2014, công ty đã cho ra đời một loạt các dịch vụ liên quan đến tiền điện tử; bao gồm một nền tảng giao dịch tài sản kỹ thuật số (BitcoinVN Cloud), dịch vụ chuyển tiền (Cash2VN) và mạng ATM bitcoin. Theo kinh nghiệm của mình, ông Weil cho rằng, việc tiến hành các thủ tục pháp lý của Việt Nam là phần khó khăn nhất khi khởi nghiệp một công ty chuyên về các dòng tiền kỹ thuật số.


“Sự không chắc chắn về quy định là vấn đề tiên quyết ngăn cản các công ty khởi nghiệp Việt Nam trở thành doanh nghiệp toàn cầu, hoặc thậm chí là khu vực”.“Điều này càng gây nên nhiều khó khăn trong lĩnh vực kinh doanh, đây cũng là thách thức đối với các nhà làm luật trên toàn thế giới trong những năm gần đây. Môi trường pháp lý không rõ ràng thì khó có thể thấy triển vọng cho doanh nghiệp”.Tín hiệu đáng mừng là các quy định về tiền điện tử có thể sẽ sớm được ban hành vì Bộ Tư pháp đã được giao nhiệm vụ xây dựng một bản dự thảo mới về vấn đề này.


Mặc dù, môi trường khởi nghiệp của Việt Nam vẫn còn khá mới mẻ, nhưng hệ sinh thái đang có những bước phát triển nhanh chóng, ông Weil nói, hơn thế sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài đến môi trường khởi nghiệp của Việt Nam "đã bùng nổ, đặc biệt là trong hai năm qua".

Vào 19/7, Enterprise Singapore, cơ quan chính phủ phụ trách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, đã mở rộng mạng lưới Liên minh đổi mới toàn cầu (GIA) vào Thành phố Hồ Chí Minh bằng cách hợp tác với quỹ đầu tư mạo hiểm Quest Ventures có trụ sở tại Singapore và Trung tâm Sáng kiến hỗ trợ đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp Sài Gòn (SIHUB), cơ quan được chính phủ Việt Nam hỗ trợ.
Sự hợp tác này nhằm tạo điều kiện trao đổi hai chiều giữa các doanh nghiệp khởi nghiệp và sinh viên tại Việt Nam và Singapore, bao gồm một chương trình tiếp cận thị trường để giới thiệu các công ty khởi nghiệp Singapore với hệ sinh thái đổi mới tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm  kết nối họ với các đối tác, nhà đầu tư và khách hàng tại địa phương.


Ông Png Cheong Boon, giám đốc điều hành Enterprise Singapore cho biết, việc mở rộng mạng lưới GIA tại thành phố Hồ Chí Minh sẽ giúp các doanh nghiệp và công ty khởi nghiệp Singapore tham gia vào "một trong những hệ sinh thái đổi mới lớn nhất ở châu Á".
Bên cạnh khu vực tư nhân, các cơ quan chính phủ cũng đã đóng góp ý kiến nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng của hệ sinh thái khởi nghiệp.SIHUB được thành lập vào năm 2016 với chức năng hỗ trợ các hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp đồng thời dẫn dắt các dự án đổi mới theo định hướng phát triển của thành phố thành một trung tâm khởi nghiệp và đổi mới hàng đầu ở Đông Nam Á.
 

Các sáng kiến như Startupcity.vn, một cổng thông tin trực tuyến được ra mắt vào năm 2017 bởi Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và các tổ hợp công nghệ cao như Saigon Silicon City Centre, đã được thiết lập để hỗ trợ các công ty khởi nghiệp về công nghệ.Việc tìm kiếm tài trợ cho các công ty khởi nghiệp đã trở nên dễ tiếp cận hơn thông qua các quỹ hỗ trợ như SpeedUP, một quỹ được thành lập bởi Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh và Quỹ Đổi mới Công nghệ Quốc gia, cơ quan chính phủ cung cấp các khoản vay và trợ cấp ưu đãi.


Vào tháng 5 năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã phê duyệt một chương trình quốc gia nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới tại Việt Nam, dự kiến kéo dài đến năm 2025. Đề án Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia (hay được biết đến với tên gọi Đề án 844) ra đời với mục tiêu tăng cường sự phát triển khởi nghiệp đồng thời xây dựng một môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế./.

(Diêm Giang dịch)