tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Bảy, 30/05/2020 | 14:33:42 GMT+7
Hiệp định thương mại Anh-EU: Ai sẽ chiếm lợi thế

Anh tái khẳng định quan điểm rằng quốc gia này và Liên minh châu Âu (EU) vẫn có thể đạt được thỏa thuận thương mại thời kỳ hậu Brexit kể cả khi khoảng thời gian đàm phán vốn chưa đầy một năm nay càng thêm hạn hẹp do tác động của đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.

20/05/2020 15:30:00

Anh tái khẳng định quan điểm rằng quốc gia này và Liên minh châu Âu (EU) vẫn có thể đạt được thỏa thuận thương mại thời kỳ hậu Brexit kể cả khi khoảng thời gian đàm phán vốn chưa đầy một năm nay càng thêm hạn hẹp do tác động của đại dịch viêm đường hô hấp cấp COVID-19.

Phát biểu trước một ủy ban Quốc hội, Chánh Văn phòng Nội các Anh Micheal Gove khẳng định có cơ hội để hai bên đạt được thỏa thuận thương mại tự do kể cả khi hạn chót 30/6 gia hạn giai đoạn chuyển tiếp đã cận kề. Anh chính thức rời EU vào cuối tháng Một vừa qua nhưng vẫn tuân theo các quy định của khối này trong giai đoạn chuyển tiếp kéo dài tới cuối năm 2020 trong khi hai bên đàm phán thỏa thuận thương mại song phương.

Ông Gove tái khẳng định Chính phủ Anh đã loại trừ phương án gia hạn giai đoạn chuyển tiếp, cho rằng việc làm này sẽ khiến Anh phải trả thêm hàng tỷ bảng nghĩa vụ tài chính cho EU. Ông Gove nhấn mạnh cần đạt được một thỏa thuận đúng hạn để quốc gia này có thể tránh phải tham gia các cuộc thảo luận rắc rối về ngân sách dài hạn của EU. 

Kể cả khi không có tác động của đại dịch COVID-19 thì thời hạn để Anh đạt được thỏa thuận thương mại hậu Brexit với EU vốn rất hạn hẹp, chỉ vỏn vẹn 11 tháng, từ cuối tháng 1/2020 tới cuối năm này. Dịch bệnh tác động nghiêm trọng tới châu Âu, buộc nhiều quốc gia thành viên phải áp dụng lệnh phong tỏa toàn quốc và khiến hoạt động đàm phán phần nào gián đoạn. Theo Bộ trưởng Gove, 47 quan chức Anh trong đoàn đàm phán thỏa thuận thương mại đã được rút đi làm các nhiệm vụ ứng phó với dịch COVID-19. Thời gian gần đây, ngày càng nhiều lời kêu gọi Anh gia hạn giai đoạn chuyển tiếp do đại dịch COVID-19 khiến mọi hoạt động ngừng trệ và cũng đã khiến hơn 20.000 người tử vong chỉ riêng tại Anh.

Hiệp định thương mại Anh-EU: Ai sẽ chiếm lợi thế - 1

Toàn cảnh vòng đàm phán đầu tiên về quan hệ giữa Anh và EU hậu Brexit, tại Brussels, Bỉ. Ảnh: AFP/TTXVN   

Ông Gove cho rằng nước Anh không đàm phán thỏa thuận được thiết kế cho riêng Anh và EU mà dựa trên các tiền lệ trước đây với các nước ngoài EU khác như Canada. “Chúng ta đơn giản yêu cầu một thỏa thuận đã có sẵn”, Bộ trưởng Gove nói với ủy ban quốc hội.

Cả EU và Anh đều cho rằng các lĩnh vực chính như ngư nghiệp và khái niệm “một sân chơi bình đẳng”; cho phép cạnh tranh công bằng và cởi mở, đang là những rào cản chính. Theo Chánh Văn phòng Nội các Anh, EU không nhận ra rằng họ đang đàm phán với một quốc gia độc lập có chủ quyền chứ không phải một quốc gia thành viên EU hoặc một quốc gia đang muốn gia nhập EU. Đối với lĩnh vực ngư nghiệp, ông Gove cho rằng quyền tiếp cận hiện nay cho các quốc gia thành viên EU vào trong vùng biển của Anh sẽ không được chấp nhận và điều này phải được thực hiện theo nguyên tắc của một quốc gia độc lập có biển như Nauy, Iceland hoặc quần đảo Faroe. Các cuộc đàm phán này có thể phải kéo dài hàng năm.

Trước đó, ngày 20/4, Anh và EU đã tiến hành đàm phán lần hai theo hình thức trực tuyến, chậm hơn một tháng so với dự kiến do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Sau đàm phán, ngày 24/4, Trưởng đoàn đàm phán EU Michel Barnier nhận định tiến trình chỉ đạt được “kết quả một phần”. Ông này cáo buộc London đã không tham gia “thực sự nghiêm túc vào một số vấn đề căn bản”. Về phía mình, London mô tả các cuộc thảo luận là “đầy đủ và mang tính xây dựng” nhưng cũng thừa nhận đạt ít tiến triển trong việc thu hẹp khoảng cách giữa hai bên. Vòng đám phán tiếp theo sẽ diễn ra ngày 11/5. Anh hy vọng sẽ tìm thấy “giải pháp toàn diện và cân bằng, phản ánh những hiện thực chính trị của cả hai bên.

Hãng tin Mỹ Bloomberg nhận định, xung quanh câu chuyện Brexit (Anh rời khỏi Liên minh châu Âu-EU), cuộc đấu trí cân não giữa Anh và EU xoay quanh các điều khoản của hiệp định thương mại song phương sẽ không giản đơn, thử thách sự kiên nhẫn của cả hai bên.

Trong khi chính quyền London hy vọng rằng Brussels sẽ là bên đầu tiên đồng ý nhượng bộ, nhưng về phần mình, Liên minh châu Âu tin chắc rằng chính quyền Anh không còn lựa chọn nào khác ngoài việc bắt đầu “đầu hàng” và đi tới thỏa hiệp với khối này.

Trước thềm hội nghị thượng đỉnh then chốt dự kiến vào tháng 6, các cuộc đàm phán song phương giữa London và EU đã lâm vào chỗ bế tắc, còn cơ hội ký kết giao kèo là rất mong manh.

Chính quyền Vương quốc Anh kêu gọi Liên minh châu Âu thay đổi lập trường, trong khi các quan chức EU tuyên bố rằng, họ không thấy có cơ sở gì để thay đổi đường lối trong vấn đề này.

Hiệp định thương mại Anh-EU: Ai sẽ chiếm lợi thế - 2

Đã sắp đến thời điểm Anh phải rời khỏi Liên minh châu Âu   

Ông Michel Barnier, nhà đàm phán chính của EU về Brexit, đã cảnh báo rằng việc ký kết thỏa thuận chắc là bất khả thi. Theo lời các chuyên gia, câu bình luận này được đưa ra không chỉ nhằm gây áp lực với Anh, mà còn báo hiệu sự đổ vỡ không thể tránh khỏi của các cuộc đàm phán đang tăng nhiệt.

 “Để đạt được tiến bộ trong những cuộc đàm phán này, nếu như Vương quốc Anh vẫn có ý định ký kết thỏa thuận với EU thì London cần phải thực tế hơn và phải thay đổi chiến lược của mình” - ông Barnier nói.

Trong khi đó, Vương quốc Anh vẫn trông đợi rằng EU sẽ là bên đầu tiên đồng ý nhân nhượng. Chẳng hạn một thành viên của Chính phủ Anh là Michael Gove đã kêu gọi Liên minh châu Âu “thể hiện một chút khả năng linh hoạt huyền thoại của mình” trong các cuộc đàm phán.

Còn EU khăng khăng rằng, do quy mô của nền kinh tế Anh và sự gần gũi của Vương quốc với EU, London cần phải đồng ý với một số điều kiện nhất định. Anh từ chối “những điều kiện chơi bình đẳng” mà London tuyên bố là không thích hợp với vị thế mới của một quốc gia độc lập. Tuy nhiên, Liên minh châu Âu cho rằng, nếu muốn đạt thỏa thuận, Anh sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc “đầu hàng”.

Về phần mình, London yêu cầu Brussels có thỏa thuận sơ bộ về việc tiếp cận các tàu cá của EU đến vùng biển thuộc Anh. Bloomberg giải thích, Liên minh châu Âu đang cố gắng tìm cách đạt được quy chế nhất định, trong khuôn khổ đó vùng biển xung quanh Vương quốc Anh sẽ được phân chia giữa các nước châu Âu.

Hiệp định thương mại Anh-EU: Ai sẽ chiếm lợi thế - 3

Trưởng đoàn đàm phán của EU về Brexit Michel Barnier (phải) và Trưởng đoàn đàm phán Brexit của Anh David Frost (trái) tại cuộc gặp ở Brussels

Trước đó, Vương quốc Anh đã công bố lập trường đàm phán về thỏa thuận thương mại trong tương lai với EU hậu Brexit, bao gồm các quy định chính về tiếp cận thị trường tự do, hợp tác trong lĩnh vực hàng không, thủy sản, dịch vụ tài chính, vận tải và viễn thông.

Bản tuyên ngôn lưu ý rằng lập trường đàm phán của Vương quốc Anh dựa trên "sự hợp tác thân thiện giữa các quốc gia có chủ quyền bình đẳng, các bên tôn trọng quyền tự chủ hợp pháp của nhau và quyền quản lý tài nguyên của mình như họ thấy phù hợp".

Chính quyền Anh cũng đã dự liệu cho những khó khăn sắp tới và nhấn mạnh rằng, nếu không thể ký kết thỏa thuận thỏa mãn quan điểm của Anh, thì quan hệ thương mại trong tương lai "sẽ dựa trên thỏa thuận Brexit 2019" và sẽ giống với thỏa thuận hiện có giữa EU và Australia.

Một tuyên bố chung sau cuộc điện đàm giữa nhà đàm phán EU Michel Barnier và người đồng cấp của Anh David Frost đã không đề cập đến việc hoãn ngày kết thúc thời gian chuyển tiếp vào ngày 31-12-2020. Hai bên đã nhất trí về sự cần thiết phải tổ chức các vòng đàm phán mới để đạt được những tiến bộ "thực sự và rõ ràng" từ nay đến tháng 6, đồng thời đánh giá việc họp trực tuyến là cần thiết.

Về phần mình, Thủ tướng Anh Boris Johnson đã khẳng định không có chuyện London phải tuân theo các quy tắc của EU sau ngày 31-12 tới. Tuy nhiên, một số nhà quan sát cảnh báo rằng đại dịch Covid-19 đã khiến cho một thỏa thuận nhanh chóng là không thể.

Kết thúc vòng đàm phán đầu tiên hồi tháng 3, London và Brussels chỉ có thể lưu ý những khác biệt quan trọng của họ về mối quan hệ tương lai, đặc biệt là các nội dung liên quan tới điều kiện cạnh tranh, kết cấu của thỏa thuận và chủ đề đánh bắt cá.

Theo một nguồn tin châu Âu, phía Anh, muốn nhắm đến một số thỏa thuận riêng biệt trái ngược với EU muốn có một thỏa thuận tổng thể, vẫn chưa chuyển nội dung văn bản của họ về đánh bắt cá đến để đàm phán. Liên minh châu Âu vẫn tin chắc rằng, càng gần đến cuối giai đoạn chuyển tiếp, sẽ kết thúc vào ngày 31 tháng 12, thì càng nhiều khả năng London phải tỉnh ngộ và lùi bước./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)