tìm kiếm

Trang nhất > Quan hệ quốc tế

Thứ Tư, 22/01/2020 | 14:47:30 GMT+7
Chiến lược ngoại giao kép của Việt Nam

Mong muốn trở thành thành viên không thường trực Hội đồng Bảo an (HĐBA) nhiệm kỳ 2020-2021 của Việt Nam bao lâu nay cuối cùng đã thành hiện thực, cùng lúc với việc nước này đảm nhận vị trí thành viên Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á ASEAN. Chiến lược kép này là thành tích giá trị của ngoại giao Việt Nam, thúc đẩy Việt Nam trở thành một thành viên lãnh đạo trong kế hoạch Ấn Độ - Thái Bình Dương trong tương lai.

13/01/2020 09:50:00

Chiến lược ngoại giao kép của Việt Nam - 1

Ưu tiên quốc gia của Việt Nam trong năm nay vẫn không đổi là nỗ lực đa dạng hóa quan hệ với các cường quốc lớn nhỏ. Đến nay, Việt Nam đã rất thành công kể từ thời kỳ hậu chiến tranh Đông Dương, nhất là đã tránh được việc trở thành công tốt thí trên bàn cờ của các siêu cường. Lãnh đạo Việt Nam tiếp tục đặt lợi ích quốc gia lên trên vai trò ý thức hệ, vốn chi phối định hướng chính sách đối ngoại của nước này từ năm 2008 trở về trước.

Thêm nữa, độc lập và an ninh của Việt Nam phụ thuộc vào tốc độ và hiệu quả của quá trình nước này hội nhập với khu vực và cộng đồng quốc tế. Hà Nội sẽ chứng kiến việc ký kết hiệp định thương mại tự do lớn nhất thế giới RCEP. Từ khi gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới WTO, Việt Nam đã nhanh chóng đẩy mạnh việc đàm phán và gia nhập các hiệp định thương mại tự do với tất cả các khối và mở rộng đáng kể các thị trường xuất khẩu. Hiện Việt Nam có 17 hiệp định thương mại tự do, nhiều nhất trong số các nước ASEAN. Hà Nội cũng là thành viên duy nhất của ASEAN tham gia vào cộng đồng kinh tế Á – Âu do Nga làm nòng cốt. Bối cảnh trên cho thấy năm Canh Tý 2020 sẽ là một năm đặc biệt với Việt Nam.

Không có gì ngạc nhiên khi Việt Nam chọn chủ đề năm ASEAN 2020 là “Gắn kết và chủ động thích ứng”. Chủ đề này cụ thể hơn so với chủ đề năm 2019 của Thái Lan với nhiều tham vọng hơn trong việc thúc đẩy các khả năng trong năm chủ tịch. Thái Lan tập trung vào sức sống và sức mạnh của khối. Đối với Việt Nam, dưới quyền chủ tịch của mình, ASEAN càng trở nên mạnh mẽ hơn càng tốt cho các hồ sơ khu vực và quốc tế của Việt Nam.

Với khái niệm "Gắn kết", Việt Nam sẽ tăng cường đoàn kết ASEAN, đặc biệt là trong quan hệ với các cường quốc bên ngoài. Điều này giải thích lý do Việt Nam coi trọng tư cách thành viên ASEAN rất cao trong hơn 25 năm qua. Trong quá trình này Hà Nội đã cho thấy có thể điều chỉnh phương cách ASEAN mà ít gặp khó khăn. Với tư cách là thành viên ASEAN, Việt Nam đã có thể bình thường hóa quan hệ với tất cả các cường quốc chính và các quốc gia khác. Về mặt quốc tế, Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi, thành công trong mọi nỗ lực tranh cử vào các vị trí quốc tế, trong đó có ghế thành viên không thường trực HĐBA Liên Hợp quốc.

Giống như chủ tịch tiền nhiệm, Việt Nam sẽ tiếp tục thúc đẩy vai trò trung tâm của ASEAN trong quan hệ với các cường quốc bên ngoài. Với tư cách thành viên không thường trực của HĐBA, Việt Nam có thể đóng góp cho các cuộc thảo luận hiện nay về các vấn đề toàn cầu, trong đó có biến đổi khí hậu, gìn giữ hòa bình, hòa bình và xung đột.

Là quốc gia lớn thứ hai trong ASEAN, cốt lõi là người dân Việt Nam đánh giá cao mối liên kết chung của đất nước với ASEAN. Ở cấp cơ sở, các địa phương của Việt Nam có kiến ​​thức tốt về ASEAN, đặc biệt là khu vực giáp biên nơi thương mại nội khối ASEAN phát triển mạnh mẽ. Trong những tháng tới, sẽ có nhiều hoạt động kết nối các địa phương của ASEAN để tăng cường giao lưu nhân dân.

Hà Nội cũng muốn thúc đẩy quan hệ giữa các thành viên mới và cũ trong ASEAN. Với tư cách là thành viên mới thành công nhất, Việt Nam có rất nhiều kinh nghiệm mà các thành viên muộn hơn có thể học tập, nhất là về các chiến lược thương mại và đầu tư. Sự gắn kết giữa các thành viên cũ và mới là rất cần thiết trong việc thúc đẩy phát triển trên mọi lĩnh vực.

Về yếu tố “chủ động thích ứng”, nước chủ tịch nhắm tới việc củng cố năng lực của ASEAN trên mọi lĩnh vực nhằm thích cứng với những diễn biến nhanh chóng và phức tạ trong khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương và trên toàn thế giới. Tất nhiên, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung hiện nay vẫn chiếm phần lớn chương trình nghị sự, cùng với các khủng hoảng trên bán đảo Triều Tiên, vấn đề Biển Đông, vấn đề Bang Rakhine của Myanmar. Các vấn đề an ninh phi truyền thống khác cũng sẽ được đề cập, như tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ô nhiễm biển.

Thực vậy, 2 nội hàm gắn kết và chủ động ứng phó liên hệ mật thiết với nhau. Một ASEAN gắn kết sẽ là nền tảng thuận lợi cho ASEAN chủ động ứng phó. Là một khối chủ động ứng phó sẽ là cách tốt nhất để ASEAN gắn kết hơn. Về căn cơ, Hà Nội muốn thấy một ASEAN năng động có thể cùng chung 1 tiếng nói và ra quyết định nhanh hơn trong ứng phó với các tình trạng khẩn cấp hoặc bất cứ điểm nóng nào trong nội bộ ASEAN cũng như giữa ASEAN và các cường quốc bên ngoài.

Là nước chủ tịch, Việt Nam mong muốn lãnh đạo các cường quốc chính trên thế giới, trong đó có Tổng thống Mỹ Donald Trump, Tổng thống Nga Vladimir Putin, cùng với các khách mời khác, sẽ tham gia các hội nghị thượng đỉnh của ASEAN. Ông Trump hẳn sẽ có thêm lý do để nhận lời mời của tân Chủ tịch ASEAN khi năm 2020 cũng là năm hai nước kỷ niệm 25 năm bình thường hóa quan hệ.

Tổng thống Mỹ cũng sẽ tham dự Diễn đàn APEC tại Malaysia, tuy nhiên, các chuyến thăm vào cuối năm này ít nhiều sẽ liên quan đến lời mời các lãnh đạo ASEAN tham dự Hội nghị thượng đỉnh đặc biệt tổ chức tại Mỹ vào Quý I. Hiện ASEAN chưa quyết định sẽ đi Mỹ trước hay sau Hội nghị thượng định tháng 4 tại Đà Nẵng.

Từ quan điểm của Washington, Việt Nam đứng đầu trong số các đối tác có giá trị nhất đối với Hoa Kỳ. Trong thời đại cạnh tranh chiến lược Mỹ-Trung, hồ sơ ngoại giao và vị trí khu vực của Việt Nam rất có trọng lượng.

Là cựu thành viên của Comecon (Hội đồng tương trợ kinh tế) hiện không còn tồn tại, mối quan hệ của Việt Nam với Nga vẫn vững chắc. Sẽ đáng để lưu ý cách Việt Nam điều hướng các mối quan hệ phức tạp và đa tầng của mình với tất cả các cường quốc, bao gồm cả Trung Quốc, trong cùng một nền tảng. Tại Thái Lan, trong các hội nghị thượng đỉnh liên quan đến ASEAN, vai trò và tiếng nói của Nga đã vắng mặt một cách rõ rệt.

Việt Nam đã lên kế hoạch ít nhất 300 cuộc họp liên quan trong năm chủ tịch. Tại Hội nghị cấp bộ trưởng ASEAN đầu tiên diễn ra vào ngày 16 đến 17 tháng 1 tại Nha Trang, chương trình nghị sự của Việt Nam với tư cách là chủ tịch sẽ được chấp thuận với sự tư vấn của các thành viên ASEAN khác.

Việt Nam đã thông báo cho các thành viên ASEAN khác về năm ưu tiên của chủ tịch: tăng cường vai trò tích cực và đóng góp của ASEAN trong việc duy trì hòa bình khu vực; an ninh và ổn định; thúc đẩy kết nối khu vực; cải thiện khả năng thích ứng và tận dụng công nghiệp 4.0; nâng cao nhận thức cộng đồng và bản sắc ASEAN; tăng cường quan hệ đối tác vì hòa bình và phát triển bền vững; và cuối cùng, nâng cao hiệu quả bộ máy hoạt động của ASEAN.

Chương trình nghị sự của Việt Nam rõ ràng là nhằm đảm bảo tính nhất quán và liên tục từ chủ tịch trước, đặc biệt là về các vấn đề liên quan đến phát triển bền vững và kết nối, đã trở thành một khuôn mẫu mới để tăng tốc hợp tác nội bộ ASEAN./.

(Thu Hường)