tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Chủ Nhật, 09/08/2020 | 21:05:41 GMT+7
Căng thẳng giữa Pháp - Thổ Nhĩ Kỳ và vai trò của NATO

Xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp là bằng chứng mới nhất cho thấy những hỗn loạn trong số các nước NATO, khiến họ trở nên đối đầu với nhau nhiều hơn là hợp tác. Ngay cả Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, người thường tìm cách xua tan những bất đồng trong khối, cũng không thể giải quyết những chia rẽ sâu sắc liên quan sự cố. Căng thẳng trên biển gần đây dường như càng củng cố bình luận từng “gây bão” trước đây của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng khối quân sự 30 thành viên này đang “chết não”.

03/07/2020 15:26:00

Tờ Milliyet của Thổ Nhĩ Kỳ viết, do kết quả của các động thái ngoại giao và quân sự gần đây, Thổ Nhĩ Kỳ bắt đầu có sự hiện diện từ Trung Đông đến Đông Địa Trung Hải và Bắc Phi.

Theo Milliyet, điều này làm gia tăng nguy cơ đối đầu và “xích mích” trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), dẫn đến sự phức tạp trong thỏa hiệp giữa các bên liên quan.

Cụ thể, Milliyet cho biết, gần đây đã có nhiều “tranh cãi” giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp. Paris phản đối các hoạt động quân sự của Ankara ở Syria, đồng thời tích cực hỗ trợ chính quyền Hy Lạp của Síp.

Nhưng mới đây, một sự cố nghiêm trọng hơn đã xảy ra ngoài khơi Libya ở Đông Địa Trung Hải và NATO. Theo các nguồn tin, Pháp cho rằng tàu khu trục Thổ Nhĩ Kỳ đã đuổi theo tàu chiến của Pháp tham gia vào một nhiệm vụ của NATO và cố gắng “ngăn cản” một tàu chở hàng được cho là mang vũ khí đến Libya. NATO đã quyết định mở cuộc điều tra chính thức đối với vụ đối đầu hải quân trên giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ ở Địa Trung Hải. Tuy nhiên, theo tờ Milliyet, Thổ Nhĩ Kỳ đã bác bỏ tất cả những cáo buộc này.

Căng thẳng giữa Pháp - Thổ Nhĩ Kỳ và vai trò của NATO - 1

Khu trục hạm tàng hình Courbet của Pháp. Ảnh: NATO     

Sau đó, Paris đã cố gắng gây áp lực lên Thổ Nhĩ Kỳ trên nền tảng các liên kết của NATO”, tờ Milliyet viết: Vụ việc cực kỳ nghiêm trọng này phải được nêu ra và các đồng minh của chúng ta có chung lo ngại”, Bộ trưởng Quốc phòng Pháp, bà Florence Parly nói trước Thượng viện Pháp.

Bà Parly cho biết, 8 trong số 30 thành viên NATO ủng hộ sự can thiệp của Pháp. Tổng Thư ký NATO, ông Jens Stoltenberg hôm 18/6 cho biết, NATO đang điều tra vụ việc.

Hiện vẫn chưa biết kết quả các điều tra của NATO về vụ việc này cũng như mức độ  căng thẳng có giảm bớt hay không.

“Nhưng việc hai thành viên của Liên minh “gần như sắp sửa xảy ra xung đột vũ trang” là điều đáng báo động. Đây không phải là trường hợp đầu tiên và không phải là trường hợp duy nhất khiến giới chuyên gia nói về NATO: Liên minh này thực sự là gì?”, tác giả tờ Milliyet nhấn mạnh.

Căng thẳng giữa Pháp - Thổ Nhĩ Kỳ và vai trò của NATO - 2

NATO đang điều tra vụ đối đầu Pháp - Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: Reuters)

Cũng theo tác giả tờ Milliyet, tất nhiên, các thành viên của tổ chức này có thể có quan điểm khác nhau về một số vấn đề nhất định, tuy nhiên, về tổng thể họ thường “xoay sở” để đi đến thống nhất,“Nhưng gần đây, sự khác biệt và “tranh cãi” của Thổ Nhĩ Kỳ với một số đồng minh NATO đã thực sự phát triển thành những “cuộc cãi vã lớn”, thậm chí có nguy cơ xảy ra xung đột”, tờ Milliyet viết.

Tờ Milliyet cho biết thêm, nguồn gốc của những “tranh cãi” này nằm ở chỗ Thổ Nhĩ Kỳ. Do kết quả của các động thái ngoại giao và quân sự được tiến hành gần đây khiến các quốc gia khác cảm thấy sự hiện diện cũng như vai trò của Ankara ngày càng lớn, từ Trung Đông đến Đông Địa Trung Hải và Bắc Phi.

Dù Pháp là quốc gia mà trong lịch sử, Ankara đã phát triển mối quan hệ và tình bạn rất lâu dài, tuy nhiên, nền tảng của căng thẳng hiện nay là sự đối đầu do khác biệt về lợi ích. Người Pháp cũng đang tích cực cố gắng “khẳng định mình” cũng như duy trì ảnh hưởng và vai trò ở Đông Địa Trung Hải và Trung Đông, đặc biệt là ở Lebanon và Syria.

Đồng thời, theo tờ Milliyet, câu hỏi đặt ra là làm thế nào Thổ Nhĩ Kỳ nên tránh “tranh cãi” và xung đột trong quan hệ với các đồng minh NATO. Theo tác giả, hành động của Pháp cho thấy họ không muốn nghĩ đến sự hiện diện của Thổ Nhĩ Kỳ cũng như không tìm cách đảm bảo sự hài hòa, cân bằng giữa lợi ích của họ và Thổ Nhĩ Kỳ.

“Ankara tìm cách bảo vệ những lợi ích và khu vực mới, điều này gây ra sự “xích mích” mới, dẫn đến sự phức tạp trong thỏa hiệp giữa các bên liên quan. Để giải quyết những khác biệt này và loại bỏ căng thẳng, các thành viên NATO nên dung hòa lợi ích chung, thông qua đối thoại giữa các đồng minh và xây dựng các chính sách thực tế trên cơ sở này”, tờ Milliyet kết luận.

Căng thẳng giữa Pháp - Thổ Nhĩ Kỳ và vai trò của NATO - 3

Hải quân Pháp tạm dừng sứ mệnh NATO do mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ liên quan cuộc chiến tại Libya. Ảnh: FRANCE24 

Theo giới chuyên gia, Thổ Nhĩ Kỳ đã gây ra nhiều xáo trộn tại NATO trong những năm gần đây khi can thiệp vào Syria, Libya và mua hệ thống phòng không S-400 từ Nga.

Quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp đã xấu đi nghiêm trọng sau khi Ankara tiến hành tấn công quân sự nhằm vào lực lượng dân quân người Kurd ở Syria và ủng hộ Chính phủ Hòa hợp Dân tộc (GNA) của Libya được quốc tế công nhận. Trong khi đó, mặc dù Pháp công khai phủ nhận song nước này từ lâu đã bị nghi ngờ hậu thuẫn cho Nguyên soái Khalifa Haftar, chỉ huy Quân đội Quốc gia Libya (LNA) - lực lượng chống GNA.

Mới đây hôm 1-7, một quan chức quốc phòng Pháp tiết lộ nước này đã thông báo cho Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về quyết định ngừng tham gia chiến dịch an ninh hàng hải ở Địa Trung Hải sau sự cố giữa các tàu chiến Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong thư gửi cho NATO, Pháp tuyên bố tạm thời rút khỏi chiến dịch “Người bảo hộ trên biển” cho đến khi NATO xử lý thích đáng những quan ngại của nước này.

Pháp đùng đùng nổi giận sau khi cáo buộc các chiến hạm Thổ Nhĩ Kỳ có những hành vi “gây hấn” đối với tàu hộ vệ Courbet của hải quân nước này khi Courbet đang tìm cách kiểm tra một tàu hàng vì nghi ngờ vận chuyển vũ khí lậu cho Libya hồi đầu tháng 6. Khi đó, chiến hạm Thổ Nhĩ Kỳ đã 3 lần chiếu ánh sáng radar vào Courbet, trong khi các thủy thủ vào vị trí chiến đấu. Theo Bộ Quốc phòng Pháp, hành động này thường được thực hiện trong trường hợp tàu chiến có ý định khai hỏa tên lửa. Tuy nhiên, phía Thổ Nhĩ Kỳ gọi những cáo buộc trên là “vô căn cứ”.

Sau khi Pháp khiếu nại, NATO đã mở cuộc điều tra. Ngoại trưởng các nước EU dự kiến cũng sẽ nhóm họp vào ngày 13-7 tới để thảo luận về vấn đề Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời xem xét các lệnh trừng phạt mới đối với nước này.

Xung đột giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Pháp là bằng chứng mới nhất cho thấy những hỗn loạn trong số các nước NATO, khiến họ trở nên đối đầu với nhau nhiều hơn là hợp tác. Ngay cả Tổng Thư ký NATO Jens Stoltenberg, người thường tìm cách xua tan những bất đồng trong khối, cũng không thể giải quyết những chia rẽ sâu sắc liên quan sự cố. Căng thẳng trên biển gần đây dường như càng củng cố bình luận từng “gây bão” trước đây của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng khối quân sự 30 thành viên này đang “chết não”.

Pháp tố Thổ Nhĩ Kỳ vận chuyển vũ khí cho Libya, bất chấp lệnh cấm vận của Liên Hiệp Quốc (LHQ) cũng như gửi lực lượng dân quân thân Ankara sang chiến trường này. Thật ra, Ankara ủng hộ chính quyền do LHQ công nhận ở Tripoli, trong khi Paris được cho hậu thuẫn Tướng Khalifa Haftar, nhân vật chỉ huy Quân đội Quốc gia Libya kiểm soát miền Ðông. Tuy nhiên, giới chức quốc gia hình lục lăng luôn khẳng định vai trò trung lập trong cuộc xung đột tại Libya.

Đài truyền hình France24 ngày 1-7 dẫn thông tin của quân đội Pháp cho biết nước này đã tuyên bố tạm dừng các hoạt động hải quân ở Địa Trung Hải với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).

Quyết định trên được đưa ra trong tình hình mối quan hệ ngày càng căng thẳng giữa Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến cuộc xung đột tại Libya.

Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ Chính phủ Hòa hợp Dân tộc (GNA) ở Tripoli, trong khi Pháp được cho là đang nghiêng về phe của Nguyên soái Khalifa Haftar - chỉ huy Quân đội Quốc gia Libya (LNA) đang kiểm soát miền đông nước này.

Tuy nhiên, Paris luôn khẳng định mình giữ vai trò trung lập trong cuộc xung đột ở Libya.

Theo thông tin từ bức thư nước này gửi lên Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg, Pháp cũng yêu cầu NATO làm rõ vai trò của chiến dịch “Người bảo vệ biển” về các vấn đề như thực thi lệnh cấm vận đối với Libya.

Hiện Bộ Ngoại giao Pháp và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương vẫn chưa đưa ra bất kì bình luận nào về sự việc này, France24 cho hay.

Quan hệ giữa hai quốc gia thành viên NATO đã trở nên gay gắt trong những tuần gần đây về các vấn đề liên quan đến Libya, Syria và hoạt động khoan dầu ở Địa Trung Hải./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)