tìm kiếm

Trang nhất > Thế giới ngày nay

Thứ Năm, 06/08/2020 | 20:41:45 GMT+7
Ba Lan liệu có trở thành vòng xoáy giữa Mỹ và Nga

Mỹ tuyên bố sẽ chuyển kho vũ khí hạt nhân của mình ở Đức sang Ba Lan nếu Berlin kiên quyết loại bỏ vũ khí hạt nhân, truyền thông Nga đã đưa ra cảnh báo “sắc lạnh” về vấn đề này.

17/07/2020 16:32:00

Mỹ tuyên bố sẽ chuyển kho vũ khí hạt nhân của mình ở Đức sang Ba Lan nếu Berlin kiên quyết loại bỏ vũ khí hạt nhân, truyền thông Nga đã đưa ra cảnh báo “sắc lạnh” về vấn đề này.

Ba Lan liệu có trở thành vòng xoáy giữa Mỹ và Nga - 1

Tổng thống Mỹ Donald Trump (phải) tại buổi họp báo chung với người đồng cấp Ba Lan Andrzej Duda ở Nhà Trắng hôm 24/6. Ảnh: Reuters   

Đại sứ Mỹ tại Ba Lan Georgette Mosbacher mới đây cho biết, Ba Lan sẵn tiếp nhận kho vũ khí hạt nhân của Mỹ trong lãnh thổ Đức. “Nếu Đức muốn giảm tiềm năng hạt nhân và làm suy yếu NATO, thì có lẽ Ba Lan - thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính của mình, hiểu được những rủi ro mà sườn phía đông của NATO phải đối mặt - có thể tiếp quản kho vũ khí hạt nhân này”, Đại sứ Mỹ Mosbacher viết trên Twitter.

Bà Mosbacher đưa ra tuyên bố trên nhằm hưởng ứng lời kêu gọi của Đại sứ Mỹ tại Đức Richard Grenell về việc Berlin cần giữ kho vũ khí hạt nhân của Mỹ để chống lại các mối đe dọa tiềm tàng từ Nga, Trung Quốc và CHDCND Triều Tiên.

Ông Grenell nói rằng: "Mục đích của việc chia sẻ vũ khí hạt nhân của NATO là cho phép các quốc gia thành viên phi hạt nhân tiếp tục tham gia chính sách răn đe của NATO. Sự tham gia của Đức vào hoạt động chia sẻ hạt nhân là để đảm bảo rằng tiếng nói của họ rất quan trọng. Đức nên đảm nhận trách nhiệm này hay chỉ ngồi nhìn và tận hưởng những lợi ích kinh tế của an ninh được cung cấp bởi các đồng minh khác? ".

Ba Lan liệu có trở thành vòng xoáy giữa Mỹ và Nga - 2Lính Mỹ đồn trú tại Đức đến Ba Lan tập trận. Nguồn: Sohu.

Mỹ được cho là có khoảng 150 đơn vị vũ khí hạt nhân ở châu Âu, trong đó có 20 đơn vị tại Đức. Đại sứ Mỹ tại Đức Grenell đã liên tục chỉ trích ý tưởng loại bỏ vũ khí hạt nhân Mỹ khỏi Đức, điều mà gần đây đã được các chính trị gia Đức thảo luận, nói rằng đó sẽ là sự phản bội các cam kết của NATO.

Ông Grenell không phải là người duy nhất gây áp lực với Đức về vấn đề kho vũ khí hạt nhân của Mỹ. Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg cũng kêu gọi Berlin duy trì kho vũ khí trên với lý do là nguy cơ từ Nga.

Theo báo cáo của Sputnik, mặc dù đại sứ Mỹ tại Ba Lan chỉ đơn thuần đưa ra tuyên bố nhằm ủng hộ quan điểm của “đồng nghiệp” tại Đức, nhưng tuyên bố này đã được người dân Ba Lan hưởng ứng nhiệt tình, một số quan chức Ba Lan cũng mong muốn Mỹ tái bố trí vũ khí hạt nhân ở Ba Lan để tăng cường khả năng răn đe. Nga, nước luôn phản đối việc mở rộng về phía đông của NATO và triển khai vũ khí hạt nhân gần với biên giới của Nga, cũng chưa bình luận về nhận định trên.

Giới phân tích cho rằng, Đức và Mỹ đang nảy sinh xung đột xung quanh vấn đề chia sẻ hạt nhân, một số quan chức cấp cao của Đức đặt ra câu hỏi: “Liệu Chính phủ Đức có thể ngăn chặn khi Mỹ phóng những vũ khí hạt nhân ở trong lãnh thổ của Berlin?”. Các quan chức này cũng cho biết, việc Đức tham gia sáng kiến chia sẻ hạt nhân của NATO sẽ chỉ làm gia tăng  nguy cơ rủi ro, bởi vì quyết định chính sách đối ngoại của Berlin không có ảnh hưởng thực sự đối với Washington. Các quan chức này phản đối mạnh mẽ việc Mỹ tiếp tục triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Đức.

Ba Lan liệu có trở thành vòng xoáy giữa Mỹ và Nga - 3

 Binh sĩ Mỹ tham gia một cuộc diễn tập quân sự ở Grafenwoehr. Ảnh: AFP/TTXVN    

Kể từ khi căng thẳng giữa Mỹ và Đức gia tăng, Ba Lan với tư cách là thành viên mới của NATO, dường như đã nhìn thấy một "cơ hội tốt" để phát huy “nắm đấm” của mình trong NATO. Do đó, trong những năm gần đây, Ba Lan không chỉ “hùa” theo Mỹ trong vấn đề Iran, mà còn tuyên bố rằng, sẽ đầu tư 2 tỉ USD để xây dựng cái gọi là "Pháo đài Trump" cho Quân đội Mỹ tại nước này.

Tuy nhiên, ý tưởng của Đại sứ Mỹ tại Ba Lan cũng gặp phải sự chỉ trích của một số quan chức Mỹ, trong đó Scott Ritter, cựu trưởng ban thanh tra vũ khí trong ủy ban đặc biệt của Liên Hợp quốc và cũng là cựu sĩ quan tình báo Thủy quân lục chiến Mỹ cho rằng, bà Georgette Mosbacher "không có ý thức về lịch sử" và coi ý tưởng của Đại sứ Mỹ tại Ba Lan là ý tưởng "ngu ngốc nhất" trên thế giới. Scott Ritter nhấn mạnh, việc Mỹ vận chuyển bom hạt nhân tới Ba Lan sẽ là “giọt nước tràn ly” phá hủy hiệp ước hòa bình giữa Nga và NATO ký kết năm 1977, theo Hiệp ước, hai bên không coi nhau là đối thủ.

Để đối phó với Nga Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ điều một phần binh sĩ đang đồn trú ở Đức sang Ba Lan, sau khi Warsaw yêu cầu Washington giúp đối phó với mối đe dọa từ Nga. Lãnh đạo Nhà Trắng từng xác nhận Mỹ sẽ rút 9.500 binh sĩ từ các căn cứ ở Đức, chỉ để lại đó khoảng 25.000 quân. "Một số sẽ trở về nước. Một số sẽ di chuyển tới các nơi khác và Ba Lan là một trong những địa điểm này ở châu Âu", ông Trump tiết lộ thêm.

Tổng thống Trump thông báo quyết định mới sau khi người đồng cấp Ba Lan Duda nói với các phóng viên rằng, ông đã yêu cầu Mỹ không rút quân khỏi châu Âu, với lí do sự hiện diện của họ là cần thiết để đảm bảo an ninh cho Ba Lan và các quốc gia khác chống lại mối đe dọa từ Nga. Mỹ đã duy trì sự hiện diện quân sự ở Đức kể từ cuối Thế chiến Hai.

Các cuộc đàm phán giữa Washington - Warsaw về việc thiết lập một căn cứ lâu dài của Mỹ ở Ba Lan không đạt kết quả. Song, ông Duda mong muốn Mỹ tăng thêm quân đồn trú tại đất nước của ông trên cơ sở luân chuyển lực lượng.

Giải thích về lí do rút bớt quân khỏi Đức, ông Trump viện dẫn việc Berlin không thực hiện đúng cam kết của một nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) là dành ít nhất 2% GDP chi tiêu cho quân đội. Ông Trump nhiều lần gọi điều này là không thể chấp nhận được, cáo buộc châu Âu tạo gánh nặng cho Mỹ, nước đang chi gần 1.000 tỷ USD mỗi năm cho các hoạt động quân sự khắp thế giới. Cho đến nay, chỉ có 8 trong tổng số 30 nước thành viên NATO, bao gồm cả Ba Lan đáp ứng mục tiêu chi 2% GDP cho quốc phòng.

Dẫn bình luận về thông tin Mỹ đang lên kế hoạch tái bố trí các lực lượng từ Đức sang Ba Lan, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Aleksandr Grushko tuyên bố: “Nếu Warsaw có ý định muốn đặt nước này vào vị trí một quốc gia tuyến đầu, bằng cách thành nơi đồn đóng thường trực của các lực lượng nước ngoài, Ba Lan có lẽ nên hiểu rõ tất cả những cái giá liên quan, trong đó có sự lo ngại cho chính an ninh của nước này”.

Ông Trump cũng tuyên bố Mỹ sẽ giảm lực lượng đồn trú tại Đức từ 52.000 binh sĩ xuống 25.000. Ông cho biết: "Một số binh sĩ sẽ về nhà và một số khác sẽ được điều chuyển đến những nơi khác. Ba Lan là một trong những nơi đó".

Ba Lan liệu có trở thành vòng xoáy giữa Mỹ và Nga - 4

Binh sĩ Mỹ rút khỏi Đức sẽ được triển khai ở Ba Lan. Ảnh: Topwar

Về phần mình, Tổng thống Andrzek Duda cho rằng quyết định trên của Mỹ "rất hợp lý". Ông cũng cho biết ông đã đề nghị Tổng thống Trump không rút quân Mỹ khỏi châu Âu. Ông nhấn mạnh "vì an ninh của châu Âu rất quan trọng đối với tôi". Ông cũng bày tỏ hy vọng xây dựng mối quan hệ đồng minh mạnh mẽ hơn giữa hai nước. 

Năm 2019, Tổng thống Duda và người đồng cấp Mỹ Donald Trump đã ký một thỏa thuận quốc phòng, theo đó Ba Lan đồng ý cho phép khoảng 1.000 binh sĩ Mỹ đóng quân tại nước Đông Âu này.

Đây không phải là lần đầu tiên giới chức Nga lên tiếng cảnh báo về việc các lực lượng NATO triển khai gần biên giới Nga. Thứ trưởng Ngoại giao Nga, ông Vladimir Titov, tuyên bố Moskva sẽ đáp trả nếu Washington triển khai vũ khí hạt nhân ở Ba Lan. Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn RIA Novosti, Thứ trưởng Titov nêu rõ Nga sẽ đáp trả thích đáng mọi hành động tương tự như vậy.

Trước đó, Đại sứ Mỹ tại Ba Lan Georgette Mosbacher phát biểu với báo giới rằng "nếu Đức muốn thu hẹp năng lực hạt nhân và làm suy yếu Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), thì có lẽ Ba Lan sẽ là nơi triển khai các tiềm lực đó".

Mỹ được cho là đang có khoảng 150 đơn vị vũ khí hạt nhân ở châu Âu. Mục đích của việc chia sẻ vũ khí hạt nhân của NATO là cho phép các quốc gia thành viên phi hạt nhân của NATO tiếp tục tham gia chính sách răn đe của NATO.

Tuy nhiên, Nga luôn phản đối việc mở rộng về phía đông của NATO và triển khai vũ khí hạt nhân gần biên giới với Nga. Hiện, giới chức Đức cũng phản đối mạnh mẽ việc Mỹ tiếp tục triển khai vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ Đức.

Mới đây báo chí Trung Quốc bình luận đề xuất của Ba Lan khi muốn Hoa Kỳ triển khai một phần đáng kể binh sĩ vừa rút khỏi Đức. Theo tờ Nhân dân Nhật báo viết rằng một lời mời như vậy chỉ làm trầm trọng thêm tình hình trên lục địa châu Âu.

Theo tác giả Trung Quốc, thậm chí việc rút một phần Quân đội Mỹ khỏi Đức cũng có thể dẫn đến một sự gièm pha nhất định, chủ yếu là giữa NATO và Nga. Đồng thời, vị trí của Ba Lan khiến họ chịu nhiều nguy cơ.

Tờ báo Trung Quốc cũng xem xét các khía cạnh lịch sử của quan hệ Ba Lan - Nga. Tác giả nói về thực tế là xung đột giữa các quốc gia có nguồn gốc lịch sử sâu sắc.

"Nga và Ba Lan ngày nay gần như không thể hòa giải. Đó chính xác là những gì dẫn tới việc Ba Lan kêu gọi Washington đưa binh lính mà Mỹ đang rút khỏi Đức sang triển khai. Ba Lan tin rằng họ có thể tận dụng sự hiện diện của Quân đội Mỹ ngày càng tăng để chống lại Nga", tạp chí Trung Quốc nhận định.

Hơn nữa, tác giả nói rằng Hoa Kỳ nói chung hài lòng với sự liên kết này do họ cần vị trí của Ba Lan. Đầu tiên, Mỹ cần một đối trọng chống Nga khác. Thứ hai, người nộp thuế Ba Lan có thể cung cấp hỗ trợ cho hàng ngàn lính Mỹ nhờ các khoản vay từ EU.

Nhân dân Nhật báo nói rằng trong tình huống như vậy, Ba Lan có thể trở thành một chiến trường trên đất liền giữa Mỹ và Nga ở châu Âu./.

Minh Tuệ (tổng hợp và bình luận)